Auschwitz
Auschwitz was een Duits nazi vernietigings- en
concentratiekamp bij de Poolse stad Oświęcim . De naam
Oświęcim werd door de nazi’s veranderd in Auschwitz. Het kamp lag in Zuid-Polen, een zestigtal
kilometers ten westen van de stad Kraków.
Het kamp Auschwitz bestond uit verschillende
kampencomplexen. Van 1942 tot 1944 ontstonden ongeveer veertig nevenkampen die
zich voornamelijk bevonden in de buurt van hoogovens, mijnen en fabrieken waar
gevangenen als goedkope arbeidskrachten werden ingezet. De twee voornaamste
complexen zijn Auschwitz I en II. Ze zijn
ingericht als museumsites. Auschwitz I is het oorspronkelijke
concentratiekamp en het administratieve centrum van het totale complex.
Auschwitz I Klik op het panorama om
méér foto’s te zien
In 1941 startten de nazi’s de bouw van een tweede kamp
Auschwitz II (Birkenau). Dit was een vernietigingskamp waar nu nog de ruïnes
zichtbaar zijn van de vier crematoria en gaskamers. In 1944 bedroeg het totaal
aantal gevangenen zo’n 100.000. De treintransporten stopten aanvankelijk op het
goederenspoorwegstation van Oświęcim even buiten het kamp van
Auschwitz-Birkenau. Om het selecteren en uitroeien nog vlugger te laten
verlopen werd vanaf 1944 de spoorlijn doorgetrokken tot in het kamp
Auschwitz-Birkenau zelf. Treinen reden dan door de gekende hoofdpoort van het
kamp naar een perron midden in het kamp.
Auschwitz II
Birkenau Klik op het panorama om méér foto’s te zien
Op 22 april 1943 komt het XXste transport aan op het
goederenspoorwegstation van Oświęcim te Auschwitz. Het transport
bestaat uit 507 volwassen mannen, 121 jongens, 631 volwassen vrouwen en 141
meisjes. Na selectie worden er 276 nummers (nr. 117455 tot 117730) gegeven aan
mannelijke gedeporteerden. Juist geteld 245 nummers (nr 42451 tot 42695) worden uitgedeeld aan vrouwelijke gevangenen.
Enkel de gevangenen met een nummer werden toegelaten tot het kamp.
Van de 245 gedeporteerde vrouwen die een nummer kregen
worden er 112 (nr. 42451 tot 42562) de dag zelf overgebracht van het
vrouwenkamp in Auschwitz-Birkenau naar het experimenteerblok 10 in het
hoofdkamp Auschwitz I. Op deze vrouwen werden medische experimenten uitgevoerd
door Professor Dr. Carl Clauberg, een Duitse gynaecoloog.
De overgebleven 879 gedeporteerden zonder nummer werden
onmiddellijk gedood in de gaskamers.
(Bron: Danuta
Czech, Auschwitz chronicle 1939-1945, Uitgeverij. Owl book, Henry Holt and
company, 1989, pagina.381)
Na de oorlog (8 mei
1945) zijn er van het XXste transport slechts 152 personen levend teruggekeerd
uit Auschwitz.
Chronologie van het
kamp Auschwitz
SS-chef
Heinrich Himmler geeft opdracht om de vroegere Poolse legerkazerne bij
Oświęcim ( Auschwitz in het Duits) om te bouwen tot een
concentratiekamp.
De
eerste gevangenen komen aan in Auschwitz. Dertig Duitse misdadigers moeten de
soldaten helpen bij de bewaking van de kampbewoners.
Een
trein lost de eerste 728 Poolse politieke gevangenen.
Oktober 1941
Bouw van concentratie- en
vernietigingskamp Birkenau (Auschwitz II)
Januari 1942
In de tot gaskamer omgebouwde
boerderijen bij Birkenau begint de systematische vernietiging van joden.
Voorjaar 1943
Kamp Birkenau neemt vier nieuwe
gaskamers in gebruik. In de aanpalende crematoria « verwerken » de nazi’s 8.000
lijken per dag. Op 22 april 1943 komt het XXste transport aan te Auschwitz.
Mei 1943
Begin van de medische experimenten
van kampdokter Josef Mengele.
Augustus 1944
Na het VS-bombardement van de
chemische fabriek, beginnen de nazi’s met de ontmanteling van de
Auschwitzkampen. Niet-productieve gevangenen worden gedood. De productieven
worden op mars gezet naar Duitse kampen.
7 oktober 1944
Joodse leden van het
Sonderkommando (gevangenen die gedwongen meewerkten aan vergassing en
verbranding) revolteren in Crematorium 4. Deze revolte kost het leven aan 450
opstandelingen.
17 januari 1945
Op het laatste appel tellen de
nazi’s nog 67.012 gevangenen.
18 januari 1945
Het Duitse kampcommando onderneemt
met ongeveer 58.000 gevangen een terugtocht naar kampen in Duitsland. Nagenoeg
7.000 zieke en uitgeputte kampbewoners blijven achter zonder voedsel of
verzorging.
27 januari 1945
Eenheden van de Eerste Oekraïense
Frontlinie onder leiding van generaal Kurogzkin komen in Oświęcim
aan. Zij vinden ongeveer 5.200 overlevenden in de kampen.
(Met dank aan Etienne Van den
Bulcke)