Auschwitz

 

Auschwitz is een Duits nazi vernietigings- en concentratiekamp bij de Poolse stad Oświęcim . De naam Oświęcim wordt door de nazi’s veranderd in Auschwitz.  Het kamp ligt in Zuid-Polen, een zestigtal kilometers ten westen van de stad Kraków.

 

ausw

 

Het kamp Auschwitz bestaat uit verschillende kampencomplexen. Van 1942 tot 1944 ontstaan ongeveer veertig nevenkampen die zich voornamelijk bevinden in de buurt van hoogovens, mijnen en fabrieken waar gevangenen als goedkope arbeidskrachten worden ingezet. De twee voornaamste complexen zijn Auschwitz I en II. Ze zijn  ingericht als museumsites. Auschwitz I is het oorspronkelijke concentratiekamp en het administratieve centrum van het totale complex.

 

Auschwitz I        Klik op het panorama om méér foto’s te zien

panorama1

 

In 1941 starten de nazi’s de bouw van een tweede kamp Auschwitz II (Birkenau). Dit is een vernietigingskamp waar nu nog de ruïnes zichtbaar zijn van de vier crematoria en gaskamers. In 1944 bedraagt het totaal aantal gevangenen zo’n 100.000. De treintransporten stoppen aanvankelijk op het goederenspoorwegstation van Oświęcim even buiten het kamp van Auschwitz-Birkenau. Om het selecteren en uitroeien nog vlugger te laten verlopen wordt vanaf 1944 de spoorlijn doorgetrokken tot in het kamp Auschwitz-Birkenau zelf. Treinen rijden dan door de gekende hoofdpoort van het kamp naar een perron midden in het kamp.

 

Auschwitz II Birkenau        Klik op het panorama om méér foto’s te zien

birk2

 

Op 22 april 1943 komt het XXste transport aan op het goederenspoorwegstation van Oświęcim te Auschwitz. Het transport bestaat uit 502 volwassen mannen, 110 jongens, 656 volwassen vrouwen en 127 meisjes. Na selectie worden er 276 nummers (nr. 117455 tot 117730) gegeven aan mannelijke gedeporteerden. Juist geteld 245 nummers (nr 42451 tot 42695)  worden uitgedeeld aan vrouwelijke gevangenen. Enkel de gevangenen met een nummer worden toegelaten tot het kamp.

 

Van de 245 gedeporteerde vrouwen die een nummer krijgen worden er 112 (nr. 42451 tot 42562) de dag zelf overgebracht van het vrouwenkamp in Auschwitz-Birkenau naar het experimenteerblok 10 in het hoofdkamp Auschwitz I. Op deze vrouwen worden medische experimenten uitgevoerd door Professor Dr. Carl Clauberg, een Duitse gynaecoloog. (zie Archieven – Microfilm uit Auschwitz; Portretten – Daders - Dr Carl Clauberg)

 

De overgebleven 874 gedeporteerden zonder nummer worden onmiddellijk gedood in de gaskamers.

 

Na de oorlog (8 mei 1945) zijn er van het XXste transport slechts 151 personen levend teruggekeerd uit Auschwitz.

 

 

 

 

Chronologie van het kamp Auschwitz

 

27 april 1940

SS-chef Heinrich Himmler geeft opdracht om de vroegere Poolse legerkazerne bij Oświęcim ( Auschwitz in het Duits) om te bouwen tot een concentratiekamp.

 

20 mei 1940

De eerste gevangenen komen aan in Auschwitz. Dertig Duitse misdadigers moeten de soldaten helpen bij de bewaking van de kampbewoners.

 

14 juni 1940

Een trein lost de eerste 728 Poolse politieke gevangenen.

 

September 1941

Bij een proef-vergassing met cyanide-preparaat Zyklon B in de kelders van Blok 11 komen 850 Poolse en Russische gevangen om.

 

Oktober 1941

Bouw van concentratie- en vernietigingskamp Birkenau (Auschwitz II)

 

Januari 1942

In de tot gaskamer omgebouwde boerderijen bij Birkenau begint de systematische vernietiging van joden.

 

Voorjaar 1943

Kamp Birkenau neemt vier nieuwe gaskamers in gebruik. In de aanpalende crematoria « verwerken » de nazi’s 8.000 lijken per dag. Op 22 april 1943 komt het XXste transport aan te Auschwitz.

 

Mei 1943

Begin van de medische experimenten van kampdokter Josef Mengele en Dr Carl Clauberg.

Augustus 1944

Na het VS-bombardement van de chemische fabriek, beginnen de nazi’s met de ontmanteling van de Auschwitzkampen. Niet-productieve gevangenen worden gedood. De productieven worden op mars gezet naar Duitse kampen.

 

7 oktober 1944

Joodse leden van het Sonderkommando (gevangenen die gedwongen meewerkten aan vergassing en verbranding) revolteren in Crematorium 4. Deze revolte kost het leven aan 450 opstandelingen.

 

17 januari 1945

Op het laatste appel tellen de nazi’s nog 67.012 gevangenen.

 

18 januari 1945

Het Duitse kampcommando onderneemt met ongeveer 58.000 gevangen een terugtocht naar kampen in Duitsland. Nagenoeg 7.000 zieke en uitgeputte kampbewoners blijven achter zonder voedsel of verzorging.

 

27 januari 1945

Eenheden van de Eerste Oekraïense Frontlinie onder leiding van generaal Kurogzkin komen in Oświęcim aan. Zij vinden ongeveer 5.200 overlevenden in de kampen.

 

Na de oorlog

Van de 1.3 miljoen individuen die naar Auschwitz worden gedeporteerd komen bij benadering 1.1 miljoen mensen om het leven. Een onderscheid moet gemaakt worden tussen enerzijds het sterven in een concentratiekamp en anderzijds het onmiddellijk vermoord worden in het moordcentrum.

 

Aantal onmiddellijk vermoord bij aankomst Auschwitz - Birkenau

 

Joden

Ca  865.000

Polen

Ca   10.000

Roma en Sinti

Ca      2.000

Sovjet POW’s

Ca      3.000

Totaal

Ca   880.000

 Bron: F. Piper

 

Bronnen 

Danuta Czech, Auschwitz chronicle 1939-1945, Uitgeverij. Owl book, Henry Holt and company, 1989. (pagina.381)

Sybille Steinbacher, Auschwitz, een geschiedenis, Spectrum, 2005.

Franciszek Piper, Auschwitz Nazi Death Camp,January 1, 1996.