Jongen zonder naam

Bettie Elias

Leeftijd: 12 tot 14 jaar

Trefwoorden: antisemitisme,  concentratiekamp,  deportatie,  Dossinkazerne ,  geweld, jodentransport,  Jodenvervolging,  sabotage,  SS, Tweede Wereldoorlog, verzet, XX Transport

Uitgever: Davidsfonds,  2015

Midden in de nacht worden Samuel en zijn joodse familie - ouders, zus en opa - brutaal opgepakt. Ze hadden in het geheim alles klaargemaakt om onder te duiken, maar de Duitse SS is hen voor. Het gezin wordt naar de Dossinkazerne in Mechelen gebracht. Alle waardevolle dingen die ze bij hebben zoals geld en juwelen moeten ze bij aankomst afgeven. Samuel redt mama's ring, maar ontdekt snel dat dit geen goed idee was. Gelukkig kunnen ze samenblijven. De ouders van Samuel maken zich vooral zorgen om opa, voor wie het gevangenisregime erg zwaar is. Samuel zelf dwaalt rond. Tussen de vele mensen herkent hij Elisabeth een verlegen meisje dat hij altijd leuk vond op school en ook Jacob, een pestkop uit zijn klas. Maar nu ze samen in hetzelfde schuitje zitten wil Jacob wel optrekken met Samuel die hem schoorvoetend volgt op zoek naar extra voedsel. Samuel leert om zich zelf onzichtbaar te maken, zo kan hij stiekem luisteren naar wat de volwassenen elkaar toefluisteren. Herta, een jonge vrouw verwent hem soms met een extra hapje en ze neemt hem ook in vertrouwen. Zo leert Samuel dat je soms kan ontsnappen uit de treinen die de joden wegbrengen. Maar je moet wel het juiste moment kiezen...

 Op een dag worden ze op transport gezet. Zal het Samuel lukken om aan het noodlot te ontsnappen? Op hetzelfde ogenblik plannen drie jongeren in Brussel een aanval op een jodentransport. Hun verhaal en dat van Samuel zal zich op een onwaarschijnlijke manier kruisen.

Bettie Elias brengt het verhaal van de joden die in de Dossinkazerne op transport gezet werden tot leven. Ze geeft de vele vergeten kinderen een naam: Samuel ! Via Samuel kijken we naar het dagelijkse leven op die akelige plek: het smaakloze eten, de ongemakkelijke bedden, de strenge bewakers, de honden, de straffen, de angst, de geheimen...

 Je leest hoe de mensen langzaam de leugens achter de verhalen ontdekken en alle hoop verliezen. Maar niet iedereen legt zich neer bij het noodlot. En buiten de kazerne zijn er mensen die de Duitse bezetter willen dwarsbomen. In een tweede verhaallijn volgt de auteur drie jonge verzetslui die een trein saboteren. Want ook dat leert dit boek ons. Sommige mensen durven het aan om in moeilijke omstandigheden hulp te bieden aan vluchtelingen en tegen de stroom in te gaan.

 De titel Jongen zonder naam verwijst naar de vele joodse kinderen die gestorven zijn in de kampen. Wie opgepakt werd door de SS werd een nummer, een jongen zonder naam.

Rita Ghesquiere

 

Terug naar boven