Transport XX
Kazerne Dossin – Boortmeerbeek – Auschwitz
Geef genocide een gezicht
Tentoonstellingsfolder
Herdenking transport XX Boortmeerbeek
6 mei 2007
Tekst: Marc Michiels
Met dank aan F.Van Vree
en Sarah Vanagt ( Uit “ Omtrekkende bewegingen”.
Foto’s en beelden over
genocides spreken voor zichzelf en zeggen dikwijls meer dan duizend woorden.
Maar wat is hun effect in onze beeldcultuur? Stellen ze ons in staat om de
werkelijkheid te begrijpen of de gebeurtenissen na te voelen? Of verbijsteren
ze ons zodanig door hun demonisch en onbegrijpelijk karakter dat we ons
dikwijls makkelijk afkeren van het gebeuren?
Beelden – getuigenissen van
genocides shockeren. Gewennen beelden of verdwijnen ze na de eerste schok,
even snel als ze gekomen zijn?
Kunnen foto’s,
filmfragmenten, strips, monumenten en herdenkingen zoals deze van Transport
XX een aanknopingspunt zijn om inzicht te geven in de mechanismen die de
grondslag zijn van genocides en van
zinloos geweld?
Fototentoonstelling
Auschwitz
Etienne
Van den Bulcke (Folerma Nijlen)
In 1995 bezocht de Kesselse
amateurfotograaf een eerste keer dit Pools staatsmuseum dat opgericht werd in
het voormalige Auschwitz-kamp om de massamoord op meer dan één miljoen mensen,
tussen 1940 en 1945, te herdenken.
De indruk die deze plaats op
hem maakte was zó groot dat hij er later nog twee maal naar toe toog met
fotocamera en zwart-wit filmen… Met deze fotoreeks tracht hij u kijker te
laten meevoelen in de onwezenlijke sfeer die er nu, 60 jaar later, nog
heerst, met als boodschap slechts dat ene “ nooit meer !!! “ .
Etienne Van den Bulcke
Fotografeert als amateur
sedert meer dan 40 jaar en is sedert 1972 aangesloten bij de Nijlense
fotoclub Folerma 71 waarvan hij al 22 jaar voorzitter is.
Begon zoals de meeste
amateurfotografen met landschaps- en candidfotografie. In de loop der jaren
echter evolueerde zijn fotografie meer
naar ‘sfeer’-fotografie.
Dat hij echter naast het
estetische van een foto ook oog heeft voor het inhoudelijke bewijst deze
fotoreeks over Auschwitz waar hij overduidelijk de kijker een boodschap wil
meegeven en hem wil laten meevoelen in de emotie die hij zelf beleefde bij
het bezoeken van deze ‘place of exceptional horror and tragedy’ zoals een van
de foto’s het aangeeft…
Tentoongestelde
werken:
1 Auschwitz
1940 - 1945
2 Auschwitz inkompoort
3 Auschwitz “ a place of exceptional horror “
4 Auschwitz wachttoren
5 Birkenau kamp II
6 Birkenau kamp II
7 Auschwitz kamer kampopzichters
8 Auschwitz blok 6
9 Auschwitz
blok 5
10 Auschwitz executie muur
11 Auschwitz blok 6
12 Auschwitz
blok 6
13 Auschwitz gang naar gaskamer
14 Birkenau aankomstperron
15 Birkenau spoorlijn naar kamp
16 Birkenau
17 Birkenau slaapplaats
18 Birkenau
slaapplaats
19 Birkenau kamp II
20 Auschwitz “ Lebensgefahr ! “
21 Auschwitz blok 6
22 Auschwitz
kamer kameropzichters
23 Auschwitz “ Strafe Meldung “
24 Auschwitz blok 5
25 Birkenau kamp II
26 Birkenau hoogspanning
27 Auschwitz
bureel kampoverste
28 Auschwitz blok 6
29 Auschwitz beelden zonder woorden …
30 Auschwitz
31 Auschwitz koffers
32 Auschwitz binnenkoer
33 Auschwitz slaapplaats
34 Auschwitz toiletten
35 Auschwitz waarom ?
36 Auschwitz
37 Auschwitz afsluiting
38 Birkenau kampruïnes
39 Auschwitz crematorium
40 Toch
nog een sprankeltje hoop !
Filmfragment
uit de film: After Years of Walking (‘03)
Sarah Vanagt
Sinds 1994 wacht meester
Habarugira James van de vierde klas vergeefs op het nieuwe leerboek voor geschiedenis.
Op 7 april 2004, herdenkingsdag van de Ruandagenocide, bedenkt hij zelf een
manier om de volkerenmoord aan de orde te stellen bij zijn leerlingen.
Sarah Vanagt (°1976, België)
Na haar studie Geschiedenis
aan de universiteiten van Antwerpen, Sussex en Groningen, studeerde Sarah
Vanagt aan de documentaire afdeling van de National Film and Television
School in Londen. In haar werk combineert ze haar interesse voor geschiedenis
met haar liefde voor film. Haar afstudeerproject After Years of Walking (‘03)
handelt over het herschrijven van de Rwandese geschiedenis na de genocide van
’94. In Little Figures (‘03), een experimentele documentaire film, spelen
drie immigrantenkinderen in Brussel de rol van drie historische standbeelden.
De documentaire Begin Began Begun (‘05) houdt de focus op de
verbeeldingswereld van kinderen die opgroeien in de oorlogszone tussen Rwanda
en de Democratische Republiek Congo. De video-installatie Les Mouchoirs de
Kabila (‘05) speelt zich af in de Congolese grensstad Goma en kijkt naar de
manier waarop kinderen in hun spel omgaan met de dood, de recente oorlog in
hun land, en de huidige verkiezingskoorts.
Strip
met ‘Senne en Sanne’ over Transport XX
Marc
Verhaegen
Het
XXste transport in een strip. Niet om gruwelijkheden te tonen, maar om een
boodschap van solidariteit en anti-racisme te brengen.
Marc Verhaegen is
striptekenaar van beroep. In de zomer van 2004 bezocht hij samen met zijn
kinderen (toen 12 en 9 jaar oud) het concentratiekamp van Breendonk. Bleek
dat zijn kinderen eigenlijk niet veel wisten over de Tweede Wereldoorlog. In
scholen starten de lessen geschiedenis dikwijls bij de prehistorie maar komen
ze echter nooit of zelden toe aan de Tweede Wereldoorlog.
Marc wist dat een strip een
belangrijke invloed op de jeugd kan hebben. In die omstandigheden zijn de
figuren Senne en Sanne geboren. In een stripreeks een boodschap van
solidariteit en anti-racisme brengen is een niet alledaags gegeven.
|
