Basisprincipes voor het behandelen van vlekken
Zo snel mogelijk ingrijpen! Snel handelen
is de eerste vereiste om vlekken succesvol te behandelen. Vlekken die bij
onmiddellijke behandeling makkelijk verdwijnen, kunnen soms onmogelijk nog
verwijderd worden als ze eenmaal zijn opgedroogd!
Laat droog wat droog verwijderd kan worden.
Steeds van buiten naar binnen toe werken,
zodat de vlek niet groter wordt.
Altijd deppen, nooit wrijven of boenen.
Wrijven maakt immers de vlek groter en beschadigt de stof.
Bij gebruik van natte middelen en oplosmiddelen
eerst rondom de vlek natmaken. Hierdoor voorkomt u dat de vlek zich verspreidt.
Nooit té nat werken. Het produkt
steeds in kleine hoeveelheden doseren. Een té natte behandeling kan
kringen doen ontstaan.
Vloeistoffen zoveel mogelijk opnemen met
een schone witte doek of wit keukenpapier/toiletpapier.
Indien mogelijk een wit absorberend doekje
onder de vlek leggen. Deze onderliggende doek neemt een belangrijke hoeveelheid
vuil en vlekkenmiddel op en moet dus regelmatig verschoven worden.
Steeds werken met een schone witte doek
(bijv. oud laken of theedoek); een gekleurde doek kan namelijk kleur afgeven.
Gebruik bij het deppen een schoon gedeelte van deze doek, anders kan de vlek
weer in de stof worden gedrukt.
Na het deppen de aangewezen ontvlekkingsmethode
toepassen.
Het aangewezen produkt steeds vooraf uitproberen
op een minder zichtbaar deel om na te gaan of de materie niet verkleurt.
De produkten nooit rechtstreeks op de vlek
aanbrengen, maar altijd eerst op een witte doek.
Steeds goed ventileren bij gebruik van
brandbare middelen, zoals bijvoorbeeld aceton en propanol, en indien mogelijk
zelfs in open lucht werken. In ieder geval nooit brandbare middelen gebruiken
in de buurt van open vuur.
Propanol en aceton mogen niet gebruikt
worden op kunstzijde.
Aceton mag niet gebruikt worden op bepaalde soorten plastic. Het plastic zou namelijk kunnen 'smelten'.
Aardbeien:
Eerst haalt u de resten vruchtvlees weg. De vlek behandelen met een lauwwarm
neutraal sopje en daarna eventueel deppen met water en ammonia.
Advocaat:
Zoveel mogelijk advocaat afschrappen met de botte kant van een mes of een
stukje stevig karton. Probeer eerst de vlek te verwijderen met een lauw sopje
van neutraal wasmiddel. Lukt dat niet en zijn er nog vlekresten, dep die dan
met wasbenzine of alcohol.
Appelsap:
Appelsap hoort tot de lichtgekleurde vruchtensappen en die verradelijker omdat
ze niet opvallen. Morsen we appelsap of laten we een stukje appel op onze
kleding vallen en wassen we de vlek meteen uit met koud water dan is er niets
aan de hand. Zijn we er niet gelijk bij, dan ontstaat een bruine vlek die
we uit ongekleurde textielstoffen halen met verdund bleekwater, direct na
de behandeling wel goed uitspoelen. Op wol, zijde en gekleurde stoffen is
bleekwater onbruikbaar. Probeer in dat geval de vlek weg te halen met wat
vers citroensap. Na deze behandeling ook gelijk uitspoelen en wassen. In beide
gevallen is de behandeling niet geheel zonder risico.
Asfalt:
Deze vlekken kunnen heel gemakkelijk worden weggehaald zolang ze nog vers
en niet hard zijn. Asfaltvlekken behandelt u met wasbenzine. Bij textielstoffen
zorgt u voor een absorberende onderlaag en met een propje watten in de wasbenzine
gedrenkt haalt u de vlek weg. Wasbenzine veroorzaakt meestal een kring als
te nat wordt gewerkt en die behandelt u dan eveneens later met wasbenzine.
Hard geworden asfaltvlekken legt u te weken in een diep bord met wasbenzine.
Vlekken op parket of linoleum veegt u makkelijk weg met een doek met wasbenzine.
De schrale plek die dan in het materiaal achterblijft behandelt u met parket-
of linoleumwas.
Balpen:
Balpenstepen of vlekken kunnen we haast van alle gladde niet poreuze oppervlakten
verwijderen met een gewoon sopje. Parket behandelen we met spiritus. Omdat
spiritus niet alleen de balpenstreep maar ook de was weghaalt, moeten we de
behandelde plek met was behandelen, goed in de was zetten, die in laten trekken
en opnieuw uitpoetsen. Voor het weghalen van balpenstrepen op linoleum maakt
u gebruik van sterk verdund bleekwater.
Beits:
Beitsvlekken lijken erger dan ze zijn. Uit bijna alle stoffen is een bietsvlek
te verwijderen met water en ammonia. Beitsvlekken in uw tapijt behandelt u
met wat tetra, en op niet gekleurde stoffen wil deppen met waterstofperoxide
3% nog wel eens helpen.
Bier:
Als gemorst bier meteen wordt opgenomen, ontstaat er zelden een vlek. Biervlekken
haalt u weg met lauw water en zijn het vlekken van donker bier dan legt u
de vlek een poosje in het water te weken. De donkere kleur wordt veroorzaakt
door de aanwezige suiker en suiker lost weer op in water. Biervlekken op behang
kunt u voorzichtig wrijven met kruimels van oud wittebrood. De biervlek zal
dan meestal volkomen verdwijnen.
Bloed:
Als we bloedvlekken moeten weghalen is het begin en einde van iedere behandeling
koud water. U zult zien dat met koud water haast alle vlekken verdwijnen.
Zelfs oude bloedvlekken, geweest in water, lossen op. Hoewel heet water in
het algemeen beter reinigt dan koud water, mag u voor het weghalen van bloedvlekken
nooit heet of kokend water gebruiken. Het stollingsproces van het bloed zou
daardoor bevorderd worden en de vlek wordt daardoor keihard. Steen en schoonmetselwerk
behandelt u met water en azijn. Wasbare kleding laat u weken in koud sodawater.
Geeft de waterbehandeling toch niet het beoogde resultaat dan kunt u proberen
de vlek weg te halen met waterstofperoxide 3% en als dat zelfs niet helpt
behandelt u de vlek met oxaalzuur 10%. In alle gevallen goed naspoelen en
drogen.
Boter:
Overtollig halen we zo veel mogelijk weg met grauw papier of door afschrappen
met een mes. Haast alle gladde opvervlakken kunnen we afnemen met een warm
sopje van een neutraal afwasmiddel. Vetvlekken in ruwe steen haalt u weg met
water en azijn. Wasbare textielstoffen behandelt u met wasbenzine, uw tapijt
of canvasbekleding met trichloorethyleen.
Braaksel:
Zoveel mogelijk opscheppen. Daarna met koud water deppen en nabehandelen met
kleurloze azijn.
Cement:
In het algemeen laten cementvlekken zich met water en zeep verwijderen. Als
het daarmee niet lukt, gaat het zeker met blanke azijn (ongeveer 10%). U moet
dan echter controleren of de te behandelen stof azijn kan verdragen.
Chloor:
Vlekken die met chloor zijn ontstaan halen we gemakkelijk weg met koud of
lauw water.
Chocolade of cacao:
Ongekleurd linnen of katoen: afwrijven met trichloorethyleen of wasbenzine,
uitkoken in neutraal sop, behandelen met verdund bleekwater. Gekleurd linnen
of katoen: afwrijven met trichloorethyleen of wasbenzine, spoelen in handwarm
sop. Synthetische vezels: afwrijven met borax, afwrijven met glycerine, behandelen
met tetra of wasbenzine. Wol en zijde: afwrijven met trichloorethyleen of
wasbenzine, spoelen in handwarm sop. Chocolade of cacaovlekken op andere dan
textielstoffen: afnemen met warm sop, afwrijven met natriumperboraat 5% en
als dat ook niet helpt behandelen met terpentine.
Chocolademelk:
Het vet van de melk, de caseïne, zorgt ervoor dat de vlek hard wordt.
Caseïne wordt afgebroken door borax. Als u zo´n vlek hebt, week
en kneed hem dan eerst in een boraxoplossing voor u hem verder behandelt.
Citroen:
Vlekken van citroensap of citroenzuur haalt u simpel weg met lauw water, van
houtwerk met een sopje en van tapijt met een sopje van groene zeep. Houtwerk
dat gelakt is of in de was staat en door de waterbehandeling dof wordt, goed
in de was zetten, was laten intrekken, overtollig was wegnemen met keukenpapier
en de plek goed nawrijven.
Cola:
Colavlekken verdwijnen meestal met een warm sopje. Als dat niet helpt, besprenkel
dan de vlek met een paar druppels citroensap, waarna u de stof uitspoelt.
Dagcrème:
De droge dagcrème bestaat uit poeders op basis van verzeepte ingrediënten.
Met handwarm water zijn ze te verwijderen. Vette dagcrèmes geven vetvlekken
die u als vetvlekken moet behandelen.
Drop:
Dropvlekken zijn moeilijk te verwijderen. Op gladde materialen is warm sop
meestal wel afdoende. In andere materialen (textielstoffen) moeten we eerst
de vaste dropdelen verwijderen. Als zoveel mogelijk drop is weggehaald proberen
we eerst of de overgebleven vlek met warm sop is te verwijderen. Lukt dat
niet, of niet helemaal, dan behandelen we de vlek met natriumperboraat (5%)
en als zelfs die behandeling geen bevredigend resultaat oplevert behandelen
we de vlek met gelijke delen ammonia (5%) en waterstofperoxide (3%). Daarna
goed spoelen.
Ei:
Vlekken die zijn veroorzaakt door eiwit kunt u direct afnemen met koud water
als ze vers zijn. Zijn ze verhard, dan weekt u ze in koud water en wast ze
daarna weg. Gebruik voor vlekken van eiwit nooit heet of kokend water! Vlekken
van eigeel wast u in het algemeen weg met een lauw sop van een neutraal wasmiddel.
Gras:
Hoe eerder u er bij bent, hoe beter! Dat geld natuurlijk voor alle vlekken,
maar voor grasvlekken wel heel bijzonder. Geef de grasvlek geen kans zich
vast te zetten! Er zij twee goede behandelingen van de grasvlek, waarmee we
weinig risico lopen. Maak het volgend recept: 1 deel ammonia, 2 delen zuiver
alcohol en 3 delen warm water. Het is belangrijk dat het mengsel warm is,
anders werkt het niet. Bij sterke afkoeling het mengsel weer opwarmen. Met
dit mengsel en proppen schone watten pakken we de grasvlek aan. Als de vlek
nog nieuw is, krijgen we hem misschien in een warm sop wel weg. Als dat geen
resultaat geeft, behandelen we de vlek met alcohol en als dat zelfs niet helpt
rest ons een behandeling met ammonia (ca. 5%).
Honing:
Het zoetste en het kleverigste wat we in onze provisiekast aantreffen is honing
en veel mensen zijn dan ook extra bevreesd om met honing te morsen. Die vrees
is volstrekt ongegrond omdat honingvlekken wel de allereenvoudigste zijn.
Lauw water lost iedere honingvlek op.
Houtskool:
Niet zulke handige stokers veroorzaken bij het barbecuen nogal eens houtskoolvlekken.
Ze zijn vlugger gemaakt dan verwijderd. We proberen ze eerst weg te halen
door in lauw sop te wassen. Lukt dat niet zo best, dan behandelen we de houtskoolvlek
met natriumperboraat (5%) en als de houtskoolvlek dan nog niet is verdwenen
roepen we een mengsel van gelijke delen ammonia en waterstofperoxide (3%)
te hulp. Een oude schort over de kleding aandoen voorkomt mogelijk ergernis.
Inktlint:
Als u een nieuw lint op de schrijfmachine moet zetten, is dat een vervelend
karweitje. Schone vingers houdt u er nooit bij en één ongelukkige
beweging geeft ook nog vlekken op uw kleding. Dit soort vlekken haalt u razend
snel weg met trichloorethyleen of met tetra.
Jam:
Vlekken van jam verwijdert u in het algemeen met schoon warm water. Er bevinden
zich twee vlekwakers in jam. De suiker en die is in water oplosbaar en dan
de kleurstof van rode vruchtsappen. Bij de behandeling van "rode bessen
en sappen" vindt u wat u doen moet.
Jodium:
Vlekken van jodiumtinctuur kunt u behandelen met ammonia (5%). U kunt ze ook
verwijderen met fotografisch fixeernatron. In dat geval doet u een eetlepel
fixeernatron in een grote kop water, doopt de vlek daarin en hij is verdwenen.
Jodium vlekken zijn ook te verwijderen met ossengalzeep. Op tapijt gebruikt
u verdunde ammonia en op rubber wasbenzine. Voor het weghalen van jodiumvlekken
uit textiel en synthetische stoffen spoelt u eerst in lauw water en vervolgens
behandelt u de vlek met spiritus. Is de vlek nog niet weg, dan met ammonia
en tenslotte met fixeernatron. Vlekken van echte bruine jodium haalt u ook
weg met 1 deel ammonia en 3 delen water.
Jus:
In het algemaan kan men zeggen dat we eerst het vet uit de jus moeten verwijderen.
Dat doen we met wasbenzine of tetra. De velk die dan nog resteert, halen we
weg met een oplossing warm water een een scheut ammonia.
Kaarsvet:
We beginnen met onze vingers of met de botte kant van een mes zoveel mogelijk
kaarsvet weg te halen. De vlek die overblijft bedekken we met grauw of ander
absorberend papier en daarover strijken we met een warm (niet te heet) strijkijzer.
In 99 van de 100 gevallen zal het absorberend papier de hele vlek hebben weggenomen.
Mochten er na deze ouderwetse behandeling toch nog restvlekken overblijven,
dan haalt u die gemakkelijk weg met trichloorethyleen of wasbenzine op een
prop schone watten.
Kalk:
Losse poedervormige kalk zijgen we op met de stofzuiger. Kalkvlekken behandelen
we met een van de minst agressieve zuren (azijn). Kalkvlekken in katoenen
of linnen ongekleurde stoffen behandelen we achtervolgend met azijn en zuivere
alcohol. Daarna koken we de stof in een neutraal sopje. Kalkvlekken in niet-kookechte
stoffen zoals gekleurd katoen en linnen, synthetische vezels, wol en zijde,
behandelen we met azijn of azijnzuur, waarna we de stof in een handwarm sopje
wassen.
Kauwgom (ingetrapt):
Kauwgom laat zich makkelijk breken en verwijderen uit allen soorten bekleding
als het in bevroren toestand verkeert. Restvlekken kunnen met een beetje ether
op een doekje worden weggehaald. We moeten dus de kauwgom koelen. Er zijn
speciale spuitbussen in de handel, maar we kunnen hetzelfde effect ook met
ijsblokjes bereiken. Naast bevriezing met ijs, werkt het erg goed om met een
tandpastaoplossing de laatste restjes uit het textiel te verwijderen
Ketchup:
Behandelen met een sopje van lauw water en afwasmiddel. Op wasbare kleding
deppen met een vochtige doek. Wassen/laten stomen, indien de vlek niet verdwijnt.
Op niet-wasbare kleding: laten stomen.
Kersen:
Behandel kersenvlekken op dezelfde manier als vlekken van aardbeien.
Kleurkrijt:
Kleurkrijtvlekken haalt u van alle gladde materialen af met een vochtige lap.
Canvasbekleding en geverfde muren neemt u af met een neutraal sopje. Een vlek
van kleurkrijt in eterniet haalt u weg met een paar druppels citroensap en
een vlek in textielstoffen met wasbenzine.
Koffie:
Van alle gladde oppervlakten halen we de vlek weg met een vochtige doek. Heeft
de vlek zich vastgezet, dan kan hij wel eens hardnekkig zijn. Kookechte stoffen
(ongekleurd katoen of linnen) koken we uit in neutraal sop. Als daarmee de
vlek niet verdwenen is, behandelen we hem met verdund bleekwater (direct daarna
heel goed uitspoelen) en als zelfs dat niet helpt, deppen we met trichloorethyleen.
Gekleurde stoffen (katoen, linnen, wol, zijde), spoelen we eerst in een lauw
sop en als dat geen resultaat oplevert, behandelen we de vlek door voorzichtig
in de rondte te wrijven met tetra, trichloorethyleen of wasbenzine. Tere ongekleurde
stoffen (wol, zijde), spoelen we in lauw sop, daarna passen we een wolbleekmiddel
toe en als dat ook geen soelaas biedt, proberen we de vlek weg te wrijven
met tetra of wasbenzine. Kunstvezelstoffen spoelen we in handwarm water. Helpt
dat niet, dan wassen we de stof in borax, gebruiken daarna eventueel glycerine
en ten slotte trichloorethyleen of wasbenzine.
Koffievlekken op tapijten:
Is de inhoud van een kopje koffie op uw tapijt terechtgekomen dan is het niet
zo gemakkelijk om een van de bovengenoemde methoden praktisch toe te passen.
Daarvoor zij de omvang en het gewicht van het tapijt een beletsel. In zo´n
geval breekt u de bruine kleurstof af door de plek in te wrijven met zuivere
glycerine. Direct daarna veegt u de vlek na met water en ammonia. Leg altijd
een laag kranten onder het tapijt als dat mogelijk is en probeer zo weinig
mogelijk water te gebruiken. Als de vlek weg is, zet dan een stoel over de
natte plek, zodat het tapijt ongestoord kan opdrogen.
Koperpoets:
Koperpoetsvlekken haalt u weg met water en azijn.
Likeur:
Hoewel er een veelheid aan recepten is om likeurvlekken te verwijderen, moeten
we ons steeds realiseren dat ze ontstaan door de aanwezige suiker of door
kleurstof. Zowel suikervlekken als kleurstofvlekken lossen op in water. Het
kan dus nooit kwaad om eerst te proberen de vlek in water op te lossen, alvorens
iets anders te proberen. Lukt het niet met schoon water, probeer het dan met
een warm neutraal sopje, met zuivere alcohol en tenslotte met natriumperboraat
(5%) en wel in deze volgorde.
Limonade:
Limonadevlekken zijn sneller gemaakt dan verwijderd. We dienen ze uiterst
voorzichtig te lijf te gaan. De meeste gladde oppervlakken wissen we met een
vochtige lap. Textielstoffen behandelen we eerst met warm sop, als dat niet
helpt met alcohol en ten slotte proberen we de limonadevlek met citroensap
weg te wrijven. Deze behandeling past u ook toe als er een limonadevlek op
het tapijt is gekomen. Zorg er dan voor dat bij de sopbehandeling niet te
veel water door het tapijt kan worden opgenomen.
Lippenstift:
Dit zijn vlekken waarover u nooit mag wrijven. Als u dat doet dringen de verfstoffen
diep in de vezels en zijn haast niet meer weg te krijgen. Ether is de oplossing
voor lippenstiftvlekken. Maak een pluk watten ter grootte van de vlek goed
nat met ether en leg dan de watten op de vlek. De watten zullen nu de verfstoffen
opnemen. Herhaal de behandeling net zo lang tot er geen kleurstof meer op
de watten achterblijven.
Lijm:
Lijmvlekken verdwijnen over het algemeen als u de stof in warm sop wast. Vlekken
die door plasticlijm zijn veroorzaakt, haalt u weg met aceton.
Machineolie:
Zorg voor een absorberende onderlaag en behandel de vlek met truchloorethyleen,
tetra of wasbenzine.
Make-up crème:
Vlekken die door make-up zijn veroorzaakt haalt u direct weg met aceton.
Margarine:
Margarinevlekken kunnen we in de meeste gevallen verwijderen door ze met warm
sop te behandelen. Lukt dat niet helemaal, wrijf dan de vlek na met trichloorethyleen.
Mascara:
Mascaravlekken zien er vaak erger uit dan ze zijn. Dep ze met een stivig sopje
van zachte zeep.
Mayonaise:
Eerst pakken we het vet aan door de vlek af te nemen met tetra, wasbenzine
of trichloorethyleen. Daarna laten we de behandelde plek goed drogen. Is de
plek droog, dan wassen we hem na met handwarm water en ammonia. Uit tere textielstoffen
haalt u met weinig risico mayonaisevlekken weg door de stof eerst uit te spoelen
in een lauw sopje. Helpt dat niet, dan behandelt u de vlek met wasbenzine,
tetra of trichloorethyleen en als de vlek dan nog niet verdwenen is, gebruikt
u ossengalzeep.
Melk:
Verse melkvlekken wrijven we weg met lauw water. Als de vlek echter oud en
hard is, moeten we eerst de caseïne (de kaasstof) week maken. Daartoe
maken we eerst de vlek nat met water en kneden hem dan in met borax. Borax
breekt de kaasstof af. Is de vlek soepel geworden, dan wassen we hem uit met
lauw water.
Mercurochroom:
Een oud recept vertelt dat u de vlek moet leggen in een sterke concentratie
waterstoperoxide (ca. 10%) en terwijl de vlek in de peroxide ligt, besprenkelen
met ammonia. Op gekleurde stoffen kunt u dat echter niet toepassen, want door
deze behandeling zou niet alleen de vlek verdwijnen maar ook de kleur van
de stof. Mercurovlekken in textielstoffen probeert u eerst weg te halen door
in een handwarm water te soppen. Als dat niet helpt gebruikt u tetra of truchloorethyleen
om de vlek weg te halen.
Modder:
Eerst laten opdrogen en dan borstelen. Eerder zacht en langdurig borstelen
dan kort en krachtig om slijtage te voorkomen. De eventuele rest nabehandelen
met lauw water waaraan een beetje azijn is toegevoegd.
Mosterd:
Mosterdvlekken kunnen mee en tegenvallen. Meestal verdwijnen ze als we de
stof in een handwarm sop hebben uitgespoeld en de restvlekjes met een beetje
azijn hebben gedept. Als dat laatste niet helpt, moeten we zwaarder geschut
in stelling brengen en dat bestaat uit een mengsel van gelijke delen ammonia
en waterstofperoxide (3%).
Nachtcrème:
Nachtcrèmes, die een huidvoedende werking hebben, kunnen bogen op een
zeer hoog vetgehalte. De vlekken behandelen we als gewone vetvlekken.
Nagellak:
Het is moeilijk te verwijderen zonder schade achter te laten. Nagellak lost
op in aceton, maar we weten dat het gebruik van aceton toch risico´s
oplevert. Gedroogde nagellak op gladde vlakken als parket en linoleum kunnen
we eigenlijk alleen maar afdoende verwijderen door ze af te krabben. Met een
beetje handigheid lukt dat in één handbeweging met een verfkrabber,
een schraapstaal of een recht afgesneden stukje glas. De kale plek die overblijft
maakt u goed schoon met zo weinig mogelijk water, waarna u de plek dik in
de was zet. Na een poosje de overtollige was weghalen en opwrijven.
Nicotine:
Nicotinevlekken haalt u van uw vingers door ze af te schuren met een stukje
puimsteen. Om nicotinevlekken uit stof te verwijderen dept u voorzichtig met
kaliumpermangaat (3%).
Olie:
Olievlekken behandelen we als alle andere vetvlekken. Een olievlek op een
bladzijde van een boek behandelen we met ether. Voor we met de behandeling
beginnen, leggen we onder de besmeurde bladzijde een stuk glas of een ander
materiaal dat voorkomt dat de vlek zich op de volgende bladzijde doorzet.
De grauw-papier-strijkmethode is oud, maar zeer effectief. Vlekken van lijnolie
haalt u weg met warm sodawater.
Olieverf:
Als we olieverf gebruiken, kunnen we vegen en vlekken op vingers of kleding
haast niet voorkomen. Verse vlekken halen we weg met terpetijnolie op petroleum.
Oude, ingedroogde vlekken moeten ongeveer 10 uur weken in zachte zeep. Smeer
de vlek daarmee in en krab de zeep en verf met een oud mes weg. Daarna wassen
in niet te heet sop.
Parfum:
Parfumvlekken vragen om een radicale aanpak. Wrijfze voorzichtig met schone
watten en alcohol af en als er nog iets over is van de vlek, behandel deze
dan met ossengalzeep.
Pindakaas:
Schraap zoveel mogelijk pindakaasresten van de stof weg met de botte kant
van een mes en probeer daarna de vlek in warm sop eruit te halen. Lukt dat
niet, wrijf dan de vlek luchtig met trichloorethyleen.
Rode vruchten en bessensap:
Vlekken van donker gekleurde vruchten, zoals bosbessen, rode bessen, kersen
en vlierbessen zijn erg vervelend. Als we zulke vlekken op ongekleurd goed
hebben gemaakt is het niet zo erg. We leggen de vlek in waterstofperoxide
(3%) en druppelen miden op de vlek een paar druppel ammonia. De vlek zal dan
verdwijnen, wel goed naspoelen. Gekleurde stoffen kunnen we niet zo behandelen,
want met het wegwerken van de vlek zouden we ook de kleurstof van de vezel
aantasten. Bij gekleurde stoffen besprenkelen we de vlek met vers citroensap
en geven de stof direct een wasbehandeling volgens de gegeven wasvoorschriften.
Rode wijn:
Heeft u een ongelukje met rode wijn, gebruik dan meteen lauw of warm water
en het vlekkenprobleem is uit de wereld. Geeft u de vlek kans en tijd om aan
het weefsel te hechten, dan heeft u er naderhand een heel karwei aan. Als
u gasten heeft en er valt een glas rode wijn over uw tafellaken, is het natuurlijk
moeilijk op dat moment het tafellaken weg te halen en te bewerken. Overkomt
u zo´n ongelukje, leg dan onder de vlek een oude krant en bestrooi de
vlek rijkelijk met keukenzout. Het grootste gedeelte van de gemorste wijn
zal door het zout worden opgenomen. Als uw gasten zijn vertrokken zult u met
de vlek die over is weinig moeite hebben.
Roest:
Ongekleurd katoen en linnen behandelen met oxzaalzuur of zuringzout, spoelen
met lauw water, uitkoken in neutraal sop. Onze voorouders besprenkelden de
vlek eerst met zuivere alcohol, daarna met citroensap die ze tien minuten
op de vlek lieten rusten en daarna wasten ze de textiel uit. Gekleurde katoenen,
linnen, wollen of zijden weefsels behandelen met zuringzout, spoelen in lauw
water, nawassen in handwarm sop. Onze voorouders wreven de vlek weg met verwarmd
citroensap. Kunstvezels behandelen we met oxzaalzuur of zuringzout, als dat
niet helpt met citroensap of citroenzuur en als laatste handeling halen we
de stof door lauw sop.
Room:
Roomvlekken behandelt u in het algemeen met wasbenzine en als de behandeling
niet afdoende is, wrijft u de vlek voorzichtig af met een prop watten waarop
trichloorethyleen is gesprenkeld.
Rubber:
Rubber lost op in wasbenzine en zwavelkoolstof. Een van deze middelen gebruikt
u om strepen van rubberzolen van parket of linoleum weg te halen, maar natuurlijk
ook de strepen die veroorzaakt werden door de voetjes van een meubel of apparaat.
Ook vlekken van bandenplak haalt u weg met wasbenzine of zwavelkoolstof. Rubbervlekken
op plantaardige vloerbedekking, metalen en gelakte houtsoorten krijgt u meestal
weg met een goed warm sopje.
Schoensmeer:
Schoensmeervlekken vereisen een radicale aanpak. We behandelen de vlek met
terpentine en daarna eventueel met ether.
Schroeivlekken:
Schroeivlekken zijn eigenlijk geen echte vlekken in de ware zin. Een schroeivlek
betekent dat een deel van de vezel is verbrand. Die schade is nooit meer ongedaan
te krijgen. De beschadiging blijft en het enige dat ons rest is te proberen
het ongelukje zo goed mogelijk te camoufleren. We spoelen de schroeivlek in
lauw water en proberen daarna de stof bij te kleuren door te bleken met verdund
bleekwater of waterstofperoxide.
Sinaasappel:
Was vlekken veroorzaakt door sinaasappelsap uit in neutraal, warm sop en behandel
de vlek daarna eventueel met blanke azijn. Altijd goed naspoelen met schoon
lauw water.
Tandpasta:
Tandpastavlekken lossen op in water, Gebruik, naar gelang de stof kan verdragen,
lauw of heet water.
Teer:
Teervlekken haalt u, als ze nog niet hard zijn geworden makkelijk weg van
huid of kleding met wasbenzine. Heeft de vlek zich al vastgezet, dan weekt
u hem in wasbenzine. Na deze behandeling blijft er meestal een kring achter,
die u met wasbenzine weer behandelt. Zorg steeds voor een dikke onderlaag
die absorberend is. Na deze wasbenzinebehandeling kunt u de laatste sporen
weghalen door de stof volgens voorschrift te wassen. Plantaardige vloerbedekking
behandelt u eveneens met wasbenzine en boent u na met heet sop en groene zeep.
Linoleum vertoont na behandeling met wasbenzine een kale vlek. Die moet u
bijwerken met linoleumwas. Hetzelfde gels voor parket en andere met was of
olie behandelde vloeren of voorwerpen. Hebt u teervlekken op uw handen, vingers
of andere lichaamsdelen, dan kunt u die met wasbenzine te lijf gaan, maar
u kunt die vlekken ook laten weken en behandelen met boter of slaolie. Dat
duurt iets langer, maar het is voor uw huid beter dan de verschralende werking
van wasbenzine.
Thee:
Iedereen die geregeld thee drinkt en een liefhebber is van een schijfje citroen
daarbij, weet niet alleen dat citroen en de thee een verfrissende smaakdemensie
geeft, maar ook dat de the lichter van kleur wordt. Citroenzuur helpt direct
tegen vlekken die door de kleurstof uit de thee zijn ontstaan. Hebt u thee
gemorst, dan meteen een paar druppels vers citroensap op de vlek en naspoelen
met lauw water. Oudere vlekken zijn heel wat moeilijker te verwijderen, maar
als we de onderstaande receptuur volgen en daarbij vooral de aangegeven volgorde
van ingrediënten en behandeling in acht nemen, bereiken we het beste
resultaat met de minste risico´s. Ongekleurde kookechte katoenen en
linnen weefsels behandelen we met ammonia, daarna met azijnzuur, uitkoken
in stevig sop en als dat allemaal niet heeft geholpen, proberen we de vlek
heel voorzichtig weg te bleken met verdund bleekwater (10%) en water (90%).
Ongekleurde wollen en zijden stoffen behandelen achtereenvolgens met ammonia
en daarna met azijn of azijnzuur. Deze stoffen kunnen we niet uitkoken en
de laatste vlekresten proberen we te verwijderen door stevig, handwarm sop
te gebruiken, in de meeste gevallen lukt dat erg goed. Kunstvezels. Theevlekken
in dit soort stoffen verdwijnen meestal al we met warm water spoelen en zeker
als we daarna een sopbehandeling toepassen. Kunstvezels zijn erg gevoelig
voor temperatuur, gebruik dus anders dan lauw water of sop.
Tomatensaus:
Tomatensausvlekken nemen we te grazen met warm water en ammonia. Als dat niet
gaat gebruiken we gelijke delen ammonia en waterstofperoxide (3%) en behandelen
we de vlek verder als een "rode wijnvlek".
Tomatensap:
Een neutraal sopje is in de meeste gevallen voldoende.
Transpiratie:
Zweetvlekken zijn haast niet weg te krijgen. Zweet tast niet alleen de kleur
aan waarmee het in aanraking komt maar ook de stof zelf. Algemene volgorde
van aanpak: handwarm water, ammonia (5%), waterstofperoxide (3%). Ongekleurde
kookechte katoenen en linnen stoffen uitkoken in een stevig sop en nabehandelen
met verdund bleekwater (10%). Gekleurde katoenen, linnen, wollen, zijden en
synthetische stoffen wassen we in zout (5%) en water (95%) en spoelen we na
in een handwarm sopje. Als deze behandelingen geen resultaat hebben opgeleverd,
is er niets meer aan te doen.
Urine:
Zoveel mogelijk opnemen, daarna betten met zuivere kleurloze azijn.
Verf:
Verfvlekken komen veelvuldig voor, maar omdat er zo ontzettend veel samenstellingen
zijn, is het niet mogelijk voor elke verfvlek afzonderlijk een behandelingsvoorschrift
te geven. Daarom een algemeen recept dat in de meeste gevallen een bevredigend
resultaat geeft. De verfvlek behandelen we met terpentine. Altijd goed naspoelen
in veel lauw water, na iedere behandeling. Verfvlek in baksteen. Als u met
schilderen verf morst op baksteen of steenstrips, moet u er snel bij zijn.
Smeer de vlek in met een verfafbijtmiddel en laat dat goed intrekken. Na de
voorgeschreven tijd, haalt u de vlek weg met een staalborstel. Vervloeken
in parket of linoleum. Is de vlek hard geworden, smeer hem dan in met wat
olie of boter. Als hij is geweekt, haalt u de vlek weg met verwarmde blanke
terpentine. Naspoelen en opnieuw in de was zetten.
Vernis:
Als de vlekken vers zijn, haalt u ze weg met terpentine of een beetje aceton.
Oude vernisvlekken moeten eerst worden geweekt door ze dik in te smeren met
zachte gele zeep. Hoe ouder de vlek, hoe langer de zeep op de vlek moet blijven
zitten, een vlek van een paar weken een uurtje, een vlek van een paar maanden
misschien wel een hele dag. Als de vernisvlek op deze manier is ingeweekt,
krabt u de zeep en het vernis weg. Daarna wast u de stof uit in een warm sopje.
Oude vlekken haalt u uit houten vloerdelen met een kokende sodaoplossing (1
deel soda op 2 delen water). Giet de oplossing over de vlek, laat een paar
minuten inwerken en schrob daarna met een harde werkborstel.
Vet:
Vetvlekken zijn de meest voorkomende en u bent er bij het doorlezen van dit
vlekkenregister al een heleboel tegengekomen. Afhankelijk van de stof waarin
vetvlekken worden aangetroffen kunnen we als middel gebruiken: aceton, alcohol,
terpentine, tetra, thinner, trichloorethyleen, ether, zwavelstof, wasbenzine
en nog veel meer. De grauw-papier-strijkmethode geeft misschien niet altijd
een perfect resultaat, maar aan deze methode is ook bijna geen risico verbonden.
Vetvlekken op papier dept u met ether op een prop watten. Moet u een vetvlek
weghalen uit een boek, leg dan een stukje glas onder te behandelen pagina.
De vlek kan zich dan niet op de volgende pagina vastzetten. Bij alle kunstvezels
moet u oppassen met aceton. Gebruik dat liever niet. Gebruik aceton wel voor
vetvlekken die uit kunstzijde moeten worden gehaald.
Viltstift:
Viltstiftvlekken behandeld u eerst met zuivere alcohol en als er nog een nabehandeling
is, doet u dat met oxaalzuur. Textielstoofen kunt u wassen in een biologisch
wasmiddel en meestal zal de vlek dan verdwenen zijn. Op leer, linoleum, gelakt
hout en parket kunt u in de meeste gevallen de vlek met een natte doek of
met een sopje wegwrijven.
Vliegenvuil:
Vliegenvuil bevat een etsend zuur waardoor vrijwel alle metalen worden aangetast.
Haal vliegenvuil zo snel mogelijk eg met een sopje of een vochtige doek. Van
glas en porselein halen we vliegevuil weg met een doekje en wat spiritus.
Op vergulde schilderijlijsten gebruikt u een wattenstaafje en een beetje trichloorethyleen.
Gebruik voor verguldsel nooit spiritus, het verguldsel zou kunne oplossen.
Vogelpoep:
Uitwerpselen van vogels moeten direct worden verwijderd met schoon lauw water.
Als u die vlek te lang laat zitten zullen de zuren niet nalaten hun werk te
doen. Op haast alle materialen houden we dan een doffe, uitgebleken plek over.
U hebt dat vast wel eens meegemaakt als u een poosje geen tijd had om uw auto
te wassen. Materialen die een beschermende
Waterkringen:
Waterkringen in hout zijn te verwijderen met een theelepel olie waaraan een
paar druppels azijn zijn toegevoegd. Dit mengsel krachtig inwrijven met een
licht vochtige doek.
Kringen van sneeuwwater op schoenen zijn te behandelen met wonderolie (=ricinusolie).
DAGDAGELIJKS