Huisarts Johan Naesens

Stakendijke 25 - 8340 Sijsele
Tel: 050 35 11 18
riziv: 1-32877-13-004

www.dokter.johan.naesens.digitown.be
johan.naesens@digitown.be

Insectenwerende middelen bij kinderen en zwanger vrouwen - 12/08/2008 

D.E.E.T. (N,N-diëthyl-3-methylbenzamide of ,N-diëthyl-m-toluamide) 

Een studie in The New England Journal of Mecdicine vergeleek de werking van verschillende insectenwerende middelen tegen muggenbeten. Producten op basis van D.E.E.T. geven het langst een volledige bescherming. Producten met een concentratie rond 10 % zijn ongeveer 2 uur effectief, concentraties rond 24% geven gemiddeld een 5-tal uur bescherming. Zwemmen, wassen, regen, zweten … korten de duur van de bescherming in. Bepaalde preparaten bevallen 50 % D.E.E.T en hoger. Dat is wel handig in het gebruik, want hoe hoger de concentratie, hoe langer de werkingsduur. Ze kunnen echter niet als klinisch superieur beschouwd worden (plateau op ongeveer 30 %). Een concentratie van 50 % beschermt gemiddeld 8 uur. 

De belangrijkste preventieve maatregel tegen beten van tropische insecten bij kinderen en in het bijzonder zuigelingen, is het gebruik van een op gaten gecontroleerd en geïmpregneerd muskietennet. Impregnatie van muskietennet kan gebeuren met deltamethrine of permethrine. Deze producten zijn veilig, zelfs voor kleine kinderen. Er moet echter vermeden worden dat het kind het net kan vastgrijpen en erop kan zuigen. 

In hel algemeen wordt het gebruik van alle insectenwerende middelen onder de twee jaar afgeraden. In tropische landen dienen kinderen zich echter te beschermen tegen insecten die soms dodelijke ziektes verspreiden. Op basis van de beschikbare gegevens is het kortdurend gebruik van D.E.E.T. bij kinderen met een maximale concentratie van 30% efficiënt en veilig. Het gebruik ervan bij kinderen jonger dan 2 maand wordt echter afgeraden door del American Academy of Pediatrics. Verder wordt aangeraden om D.E.E.T. niet meer dan 1 maal per dag hij kinderen te gebruiken, en ook geen producten te gebruiken die zowel D.E.E.T. als een zonnefilter bevatten (gevaar op overdadige dagelijkse applicatie). Voor de volledigheid vermelden wij dat er bij enkele kinderen na onaangepast gebruik (oraal, herhaalde blootstelling aan hoge concentraties) systemische ongewenste effecten werden gerapporteerd (oa. encefalopathie, convulsies). Indien het product echter met de nodige omzichtigheid wordt aangebracht, is er geen enkele reden tot paniek. 

Zwangere vrouwen De preventie van infectieuze ziekten zoals malaria, Japanse encefalitis, ziekte van Lyme, virale tekenmeningoencephalitis, dengue, Chikungunya, West Nile Fever.. is zeer belangrijk. Deze infecties vormen een direct gevaar voor de foetus, en bovendien is er vaak een teratogeen risico wanneer deze infecties worden behandeld met specifieke geneesmiddelen. In dergelijke streken is het gebruik van een insectenwerend middel gerechtvaardigd, zoniet zelfs noodzakelijk. Hierbij is het gebruik van producten met een maximale concentratie van 30% D.E.E.T. veilig hij zwangere vrouwen in 2° en 3° trimester. Voorzichtigheid blijft geboden tijdens het eerste trimester hij gebrek aan humane studies. 

De beschikbare gegevens rond hel gebruik van D.E.E.T. zijn geruststellend: Na 40 jaar wereldwijd gebruik blijft het een opmerkelijk goed veiligheidsprofiel hebben, alhoewel toxische reacties kunnen optreden (meestal na slecht gebruik van het product). In een dubbelblinde gerandomiseerde studie hij vrouwen in het tweede en derde trimester werd een oplossing van 20% getest op mogelijke nevenwerkingen of teratogene effecten. De gemiddelde dagelijks toegediende dosis bedroeg 1.7 gram per dag. Geen enkel neurologisch. dermatologisch of gastrointestinale nevenwerking werd bij de vrouwen gerapporteerd. Bij de geboorte konden geen nevenwerkingen worden vastgesteld wat betreft overleving groei of ontwikkeling van het kind. Ook niet hij follow-up 1 jaar na de geboorte. In een subgroep van 50 willekeurig uitgekozen vrouwen werd de concentratie D.E.E.T. in het navelstrengbloed gemeten. Bij vier van hen (8%) werd er een passage door de placenta van D.E.E.T. gemeld. Alle vier hadden op dat moment D.E.E.T'. toegepast gedurende meer dan 15 weken Bij geen enkele van deze kinderen was er echter sprake van geboorteafwijkingen of groeiachterstand. De studie besluit hieruit dat D.E.E.T. veilig is voor zwangere vrouwen gedurende het tweede en het derde trimester. Mogelijke nevenwerkingen bij kinderen van vrouwen met een beschadigde huid, nierproblemen of leverproblemen kunnen niet voor 100 % worden uitgesloten. 

BESLUIT 

Bij kinderen muskietennet gebruiken. Geen D.E.E.T gebruiken onder de 2 maand. Slechts 1 x per dag en niet samen met zonnefilter. Maximum concentratie 30%. 

Zwangeren Veilig in 2° en 3° trimester van de zwangerschap. Maximum concentratie 30% Voorzichtig 1° trimester.