Huisarts Johan Naesens

Stakendijke 25 - 8340 Sijsele
Tel: 050 35 11 18
riziv: 1-32877-13-004

www.dokter.johan.naesens.digitown.be
johan.naesens@digitown.be

OMSCHRIJVING

Een maligne melanoom is de meest agressieve vorm van huidkanker, welke bestaat uit melanomacellen. Dit zijn cellen die moeten beschouwd worden als de kwaadaardige vorm van normale pigmentcellen (melanocyten) in de opperhuid.

Het ontstaat dan ook meestal op een plek waar al een moedervlek, zat maar het kan ook op een gave huid ontstaan.

Melanomen hebben de trieste eigenschap zeer snel uit te zaaien langs de lymfevaten naar de aangrenzende lymfeklieren of langs de bloedbaan naar longen, lever en hersenen. Melanomen komen veel meer voor dan vroeger. Oorzaken zijn onze zonnebaderscultuur. In vergelijking met de andere kankers ziet men ze vaker op een jonge en middelbare leeftijd.

WIE IS VOORBESCHIKT

• Erfelijk: het maligne melanoom komt in bepaalde families meer voor.
• Mensen met rood haar, bleke huid, licht blauwe ogen, blond haar zijn duidelijk
  risicopersonen. Die mensen bruinen ook minder gemakkelijk en hun toenemen
  van pigment na zonnen biedt ook minder bescherming dan bij mensen met donkere
  huid, of zwart haar en bruin haar.
• Als kind vòòr het 5e levensjaar regelmatig zonverbrand zijn.
• Mensen met zeer veel huidvlekjes (= naevus) en dan vooral deze met meer dan 50 vlekjes zijn ook voorgeschikt.
• Mensen met grote letsels van bij de geboorte (handpalm groot).

HOE HERKENNEN

• Regelmatig in de spiegel kijken of je partner laten kijken.
• Bij twijfel moet u onmiddellijk naar de dokter gaan.
• Ook op handpalmen, voetzolen en in de behaarde hoofdhuid kunnen melanomen of zwarte verkleuringen optreden.
• Zon of niet zon beschenen huidoppervlaktes maken geen verschil.
• Al of niet door wrijving maakt geen verschil.
• Niet alle melanomen zijn zwart gekleurd.
• Uitzonderlijk treft men ook maligne melanomen aan in de slijmvliezen (bv. in de mond, de ogen, de vagina, enz.),
• ABCDE regel: A= asymmetrisch B=boord C= color D=diameter (>2cm) E=evolutie.
• Vlekken die veranderen volgens de ABCDE regel of die ontstaan op latere leeftijd.
  
• Zelfs voor artsen met ervaring blijft het een moeilijke taak om met het blote oog een onderscheid te maken tussen goed- en kwaadaardige huidvlekken. Bij twijfelgevallen wordt het verdachte vlekje daarom steeds weggenomen voor verder onderzoek.

	A: deze vlek is duidelijk assymetrisch B: de boord in onregelmatig C: de kleur is ongelijk D: ze is te groot
	A: deze vlek is duidelijk assymetrisch B: de boord in onregelmatig C: de kleur is ongelijk D: ze is te groot

HOE VOORKOMEN: MINDER ZON ZON MET VERSTAND

Vooral voor kinderen zijn die maatregelen zeer belangrijk:

• Zonnecreme aanbrengen ½ uur voor blootstelling aan zon (vergeet hoofd, ogen, oren en neus niet): zie hieronder.
• Laat de huid voorzichtig wennen aan de zon en voorkom zonnebrand. Ga niet vanaf de eerste dag in Spanje liggen bakken.
• Kinderen uit fel zonlicht houden.
• Regelmatig schaduw opzoeken.
• Niet op de warmste uren zonnebaden. Als uw schaduw korter is dan jezelf opletten.
• Hoe hoger hoe meer schadelijke stralen zoals in de bergen. Hoe dichter bij de evenaar, hoe meer schadelijke stralen.
• Water, zand en sneeuw weerkaatsen de zon. Ook onder een parasol vang je stralen.
• Kledij aanhouden bij felle zon.
• Pet met vooruitstekende klep of hoed met brede rand dragen.
• Minder zonnebank: zowel de UvA als de UvB zijn schadelijk.

WAT HELPT NIET

• Een natte witte T shirt = geeft slechts beschermingsfactor 5.
• Huid voorbereiden met de zonnebank.
• Ook de ogen kunnen door UV-straling worden beschadigd. Draag daarom zonnebrillen met een goed UV-filter. Koop voor kinderen nooit speelgoedzonnebrillen.

ZONNEBRANDCREME

Zonnebrandcreme is een effectieve manier om de huid te beschermen tegen UV-straling. Elke zonnebrandcreme geeft een bepaalde graad van bescherming. Dit staat altijd op de verpakking vermeld en wordt de Sun Protection Factor (SPF) genoemd. SPF 2 blokkeert 50% van de UV straling, SPF10 blokkeert 90%, SPF25 blokkeert 96% en SPF50 98 %.

• Kiezen van een zonnebrandcreme:
  Wanneer het gaat om optimale bescherming en verder niets, is een crème met een zeer hoge SPF de beste keus. Is het doel echter om op een zo veilig mogelijke manier bruin te worden, moet een crème met een lagere factor gekozen worden. Wanneer de blootstelling aan de zon slechts kort zal zijn, kan een relatief lage SPF gekozen worden. Bij langere blootstelling moet weer voor een crème met een hogere SPF gekozen worden.
• Omdat de huid van kinderen extra makkelijk beschadigd kan worden door UV-straling moeten kinderen altijd optimaal beschermd worden met een hoge factor.
• De onderstaande tabel geeft een indicatie welke crème voor welke huid het meest geschikt is.
• In de meeste gevallen is SPF van 15 voldoende (dit blokkeert reeds 95% de schadelijke straling). De laatste 5% kunnen wel voor een aanzienlijk prijsverschil zorgen.

• Hoeveel: dik genoeg: om de bescherming te krijgen die de zonnebrandcrème belooft te geven, moet de crème vrij dik op de huid worden aangebracht. Zuinig smeren vermindert de protectiefactor.
• Hoe vaak: meermaals per dag: de beschermende zonnebrandcrèmelaag slijt in een aantal uur. Dit wordt versneld door het dragen van kleding, liggen in het zand en zwemmen. De 'waterproof' cremes blijven weliswaar beter op de huid zitten na watercontact, maar toch blijft noodzakelijk om de huid regelmatig opnieuw in te smeren.