SUBFERTILITEIT EN INFERTILITEIT - Dokter Johan Naesens - Huisarts te Sijsele-Damme, omgeving Brugge. Lactose-intolerantie

Huisarts Johan Naesens

Stakendijke 25 - 8340 Sijsele
Tel: 050 35 11 18
riziv: 1-32877-13-004

www.dokter.johan.naesens.digitown.be
johan.naesens@digitown.be

Home - interessant om weten - zwanger worden

Z W A N G E R W O R D E N
(25-05-2008)

VRUCHTBAARHEID - ONVRUCHTBAARHEID OF MOEILIJK ZWANGER WORDEN :
FERTILITEIT - SUBFERTILITEIT EN INFERTILITEIT

Op een bepaald ogenblik beslist een koppel om aan kinderen te beginnen en plots blijkt zwanger worden eel moeilijker te gaan dan verwacht. En nu ….

Volgend artikel heeft niet de bedoeling om alle mogelijke oorzaken en behandelingen van onvruchtbaarheid op te sommen.

Mogelijks kan het reeds een eerste idee geven waar het probleem van verminderde vruchtbaarheid zich situeert met reeds een eerste voorstel naar behandeling of indien toch noodzakelijk een correcte doorverwijzing naar de juiste specialist.
Zo kan misschien een snelle en onnodige medicalisering voorkomen worden.
Ook kan een hulpmiddel betekenen om sneller zwanger te worden .

PROBLEEMSTELLING

Enkele cijfers:

Bij regelmatig seksuele betrekkingen, enkele malen per week:

20 tot 22 procent binnen een maand zwanger
56 procent na drie maanden,
72 procent na 6 maanden,
86 procent na 12 maanden,
92 procent na 24 maanden.

Dus na 1 jaar regelmatig vrijen zonder voorbehoedsmiddelen is 85% van de vrouwen zwanger.

Afhankelijk van de leeftijd van de partners stelt zich zeker na 1 jaar toch de vraag van het al of niet vruchtbaar zijn van man of vrouw. Eenmaal boven de 30 kan na 6 maand reeds doktersadvies ingewonnen worden.

De oorzaak van onvruchtbaarheid ligt in 30 % van de gevallen bij de man, in 30 % bij de vrouw, in 30 % ligt de oorzaak bij een verminderde vruchtbaarheid van beiden, en bij 10% wordt er geen duidelijke reden van het niet zwanger worden gevonden.

DIAGNOSE

Is de man of de vrouw minder vruchtbaar of onvruchtbaar of allebei.

ONVRUCHTBAARHEID VAN DE MAN

Hier is het onderzoek van het sperma het meest belangrijke. Indien normaal is de rest van de onderzoekingen veel minder belangrijk.

1. Een spermaonderzoek door de huisarts met een microscoop kan reeds een vrij goede eerste mening vormen over de vruchtbaarheid van de man.

Voorwaarden waaraan het staal moet voldoen :

Seksuele onthouding 3 à 4 dagen voor het onderzoek. Een langere of kortere periode van onthouding is niet optimaal.
Eerst urineren.
Spermastaal opwekken door masturbatie. Er mag in geen geval een condoom gebruikt worden en er mag geen voorafgaande coïtus plaatsvinden.
Het spermastaal rechtstreeks en volledig opvangen in een steriel potje
Het staal onmiddellijk aan de dokter bezorgen. Intussen houdt u het staal best op lichaamstemperatuur: onder uw trui, in hemdzakje.
Het onderzoek wordt optimaal uitgevoerd binnen het uur na productie.

Resultaat : zijn er genoeg zaadcellen, zijn ze normaal gevormd en genoeg bewegelijk

Normaal sperma: spermavolume > 2 ml, > 20 spermatozoön per gezichtsveld (vergroting x 400) waarvan meer dan 50% krachtig in min of meer rechte lijn voortbeweegt en waarvan meer dan 30% een normale vorm heeft.

Is het resultaat minder goed dan wordt na 2-3 maand een tweede onderzoek gedaan want er kunnen zeer grote verschillen bestaan tussen 2 verschillende onderzoekingen.
Bij volledige afwezigheid van spermatozoön is het beter onmiddellijk door te verwijzen naar een androloog.
Bij onzekerheid over de eigen beoordeling (van de huisarts) kan een nieuw spermaonderzoek in het in laboratorium herhaald worden.

2. Anamnese : Zijn er reeds kinderen uit een vroegere relatie ? Vragen naar voorafgaande ziektes (bof), medicatiegebruik nu en in het verleden, chemotherapie, bestraling, rookgedrag, alcoholgebruik, druggebruik. Mannelijke subfertiliteit is soms familiaal (autosomaal recessief).

3. Klinisch onderzoek : de testes en de penis worden bekeken. Normale grootte en uitzicht. Varicocele, te kleine testes, extreme fimosis, hypospadie ….

Indien deze 3 eerste testen (anamnese, klinisch onderzoek en spermaonderzoek) geen afwijkingen geven kan men met vrij grote zekerheid besluiten tot een normale vruchtbaarheid van de man.

ONVRUCHTBAARHEID VAN DE VROUW

De leeftijd van de vrouw is belangrijk voor de vruchtbaarheid. De vruchtbaarheid neemt af boven de 30. Eenmaal boven de 35 is de vruchtbaarheid nog 50% in vergelijking met iemand van 20 jaar en vanaf 40 jaar nog slechts 10%.
Bij de vrouw is de situatie ook wel ingewikkelder.
Er moet een eisprong of ovulatie zijn, het eitje moet kunnen bevrucht worden wat een normale doorgankelijkheid van de eileiders vereist en het moet zich kunnen innestelen in de baarmoeder.

1. Is er een ovulatie (eisprong) en wanneer in de cyclus :

Dit is de meest voorkomende stoornis.
Een normale cyclus mag niet te kort of te lang zijn. Normaal mag men veronderstellen dat een regelmatige cyclus van < 35 dagen bijna steeds een ovulatie heeft.
Met een temperatuurscurve en onderzoek van vaginaal slijm kan men nagaan of er al of niet een ovulatie plaatsvindt en wanneer in de cyclus.

temperatuurcurve

Een temperatuurscurve is een methode om na te gaan of er al of niet een ovulatie plaats vindt maar dient veel minder om het moment van ovulatie te voorspellen
Er moet een bifasische temperatuurscurve zijn : dit wil zeggen een verhoging van de lichaamstemperatuur van ten minste 0,3 °C beginnend voor de ovulatie die ten minste 12 dagen aanhoudt.
Klik hier om een temperatuurscurve te downloaden.

Cervix slijm :

Afhankelijk van het moment in de cyclus wordt er slijm gevormd rond de baarmoederhals.
Beoordeling van het cervixslijm is nuttig de dagen voor de ovulatie, dat wil zeggen bij een regelmatige cyclus op cyclusdag 12-14.
Breng 2 vingers diep in de vagina tot aan de baarmoederhals en probeer wat baarmoederhalsslijm op te vangen.
Voor en na de ovulatie is het witachtig, dik romig, taai en ondoordringbaar voor zaadcellen.
Rond de ovulatie wordt het echter waterig, glashelder en rekbaar (tot 10cm). Dan is het ook doordringbaar voor zaadcellen die zo in de baarmoeder kunnen geraken.
De overvloedige slijmafscheiding rond de ovulatie vloeit naar beneden zodat de ingang van de vagina duidelijk vochtiger is op vruchtbare dagen.
Ook het libido neemt duidelijk toe op de dag van de ovulatie.
Op die dag met de grootste afscheiding is de kans op zwangerschap 40%

2. Anamnese : vroegere zwangerschappen of miskramen, regelmatige cyclus en duur van die cyclus, ziektes, welke contraceptie gebruikt, pijnlijke menses mogelijks wijzend op endometriose, operaties aan baarmoeder of in bekken, …..

Nota : 10 weken na het stoppen met de pil hebben de meeste vrouwen terug een ovulatie. Toch is de kans op zwanger worden tot een half jaar na het stoppen met de pil kleiner.

3. Klinisch onderzoek : gewicht en algemene beharing, vaginaal onderzoek, uitzicht van de baarmoederhals, vaginale infecties, …..

4. ECHO van de baarmoeder, ovaria en klein bekken: zijn er afwijkingen : endometriose, vormafwijkingen van baarmoeder, polycystische ovaria… ?

5.Algemeen bloedonderzoek met nazicht van schildklier, prolactine bij amenorroe, Clamydia antistoffen (Chlamydia trachomatis antistoffen titer <32)...

Met deze 5 testen kan op een eenvoudige manier reeds een eerst mening gevormd worden of er een probleem van verminderde vruchtbaarheid bij de vrouw is. Ze vergen slechts een kleine inspanning zowel van de patiënt als van de dokter, zijn niet ingrijpend en kunnen een eerste stap zijn in de behandeling.

ONVRUCHTBAARHEID DOOR EEN SAMENSPEL VAN MAN EN VROUW

Hier gaat het vooral om stoornissen in de interactie tussen sperma en cervixslijm.

Post-coïtale test : is het baarmoederslijm gastvrij voor zaadcellen ? Hoe is de kwaliteit van de zaadcellen?

Coïtus één of twee dagen vóór de verwachte ovulatie ‘s avonds, dat wil zeggen 15 tot 16 dagen voor de volgende menstruatie of bij een cyclus van 28 dagen op dag 12 te rekenen vanaf de eerste dag van de menses.
De volgende morgen onderzoek.
Met een tuberculinespuitje wordt endocervixslijm opgezogen.
Leg een dekglaasje op het preparaat en zoek onder de microscoop bij een vergroting van 400 x naar spermatozoön in het slijm.
De test is normaal bij ten minste 1 bewegende zaadcel per gezichtsveld.

BEHANDELING

Juiste tijdstip van coïtus :
Mannelijk zaad is twee dagen vruchtbaar maar dit kan oplopen tot acht dagen. De eicel is slechts één dag vruchtbaar.
Een vrouw is dus gedurende een volledige cyclus slechts een zestal dagen vruchtbaar met slechts één of twee dagen zeer vruchtbaar. Vandaar dat het tijdstip van coïtus zeer belangrijk is.
De hoogste kans op zwangerschap is coïtus de dag voor de ovulatie. Het tijdstip van ovulatie is echter sterk wisselend ook bij een normale regelmatige cyclus, zodat de klassieke
berekening van de cycluslengte min 14 dagen weinig betrouwbaar is.

Zonder enige rekening te houden heeft men best twee tot drie maal per week seks
Je kansen om zwanger vergroten als je om de twee dagen seks hebt vanaf vier dagen voor tot twee dagen na de verwachte ovulatie.
Een combinatie van de temperatuurscurve samen met het onderzoek van vaginaal slijm kan de juiste dag van de ovulatie vrij nauwkeurig bepalen .

Onvruchtbaarheid van de man :
De behandeling van mannelijke verminderde vruchtbaarheid is niet eenvoudig.
Eerst moeten alle mogelijke oorzaken zoals varicocoele, penisafwijkingen uitgesloten of behandeld worden. Zijn die niet aanwezig dan kan men toch beginnen met volgende maatregelen in de hoop dat zij de kwaliteit van het sperma bevorderen.

Rookstop / Weinig alcohol / No drugs / meer sport

Onvruchtbaarheid van de vrouw :
Bij de vrouw kan verminderde vruchtbaarheid of onvruchtbaarheid afhangen van verschillende factoren.
Bij duidelijke afwezigheid van ovulatie heeft het weinig zin van lang te proberen spontaan zwangerschap te worden en is verder onderzoek noodzakelijk.
Is er wel een ovulatie dan kan met de bovenstaande informatie en coïtus op het juiste moment een spontane zwangerschap betracht worden. Ondertussen.

Rookstop / Weinig alcohol / No drugs / meer sport
Normaal gewicht nastreven (Body-mass index tussen 19 en 25) : zeer belangrijk.

SAMENGEVAT

Geraak je niet snel genoeg zwanger dan :

Seks op het juiste moment.
Op consultatie bij de huisarts.
Spermaonderzoek
Temperatuurscurve

Dr. Johan Naesens - Sijsele

Deze advertenties van Google vallen buiten mijn verantwoordelijkheid