THE DRONES CLUB OF BELGIUM

Pelham Grenville Wodehouse

door Kris Smets, voorzitter             

 

 

 

 

Zijn leven …
P.G. Wodehouse werd geboren te Guildford (GB), op 15 oktober 1881, als derde van vier zonen. Zijn ouders vertoefden het grootste deel van zijn jeugd in Hong Kong, waar Wodehouse's vader rechter was.

Pelham groeide op aan het einde van het Victoriaanse tijdperk en verwierf faam in het Engeland van Edward VII. 'The Pothunters' - zijn eerste boek - verscheen in 1902. Zijn laatste boek was 'Sunset at Blandings', het bleef onafgewerkt toen hij op Valentijnsdag in 1975 overleed. De literaire output van Wodehouse was enorm. Hij schreef 96 boeken; werkte mee aan 16 toneelstukken en schreef een deel of de volledige teksten van 28 musicals. Van zijn boeken werden wereldwijd miljoenen exemplaren verkocht. Vele schrijvers van internationale faam, o.a. Evelyn Waugh en George Orwell, behoorden tot zijn bewonderaars.In juni 1939 ontving Wodehouse een eredoctoraat in de letteren te Oxford.

Bij het uitbreken van de tweede wereldoorlog vertoefde hij in Le Touquet. Net als andere Engelse burgers in bezet Frankrijk werd hij 1940 opgepakt door de Duitsers. Hij verbleef een maand in het fort van Huy en werd vervolgens overbracht naar een interneringskamp te Polen. Zijn reputatie kreeg een flinke deuk toen hij meewerkte aan een radioprogramma, uitgezonden vanuit Berlijn en gericht op een Amerikaans publiek. In vijf uitzendingen vertelde Wodehouse over zijn ervaringen in het kamp. Volgens velen gaven de uitzendingen bij de luisteraar de indruk dat de nazi's hun gevangenen in de kampen goed behandelden. Een storm van verontwaardiging brak los. De verkoop van zijn boeken tuimelde naar beneden. Wodehouse zou nooit meer terugkeren naar Engeland en vestigde zich in 1947 definitief in Amerika.

In 1975 werd hij nog geridderd - wat als officieel teken van eerherstel vanwege de Britse regering kan opgevat worden. Hij overleed echter voor de Britse Consul het insigne kon overhandigen. Het was zijn vrouw Ethel die het in ontvangst nam.

 

Zijn werk …
Wodehouse construeerde een artificiële, tijdloze wereld bevolkt met karakters als Bertie Wooster, Jeeves, Lord Emsworth, Galahad, Ukridge, ...

De jonge helden in de boeken zijn lid van de Drones Club, gevestigd in hartje Londen, een etablissement waar vooral wordt gedronken, gewed en sterke verhalen circuleren.. Drones op zwart zaad proberen via allerhande slinkse listen geld te ontfutselen van gefortuneerde clubleden. Naast de pecuniaire bekommernissen zijn er de amoureuze verwikkelingen van de leden. De klassieke onbeantwoorde liefde, of integendeel, de doodsangst van de naïeve gentleman voor impulsieve trouwbeloften, waarvan daags na de feiten de spijt al overheerst.

De oudere helden varieren van pompeuze hertogen, over immer jong gebleven vinnige grijsaards tot hopeloos verdwaasde Lords. Galahad Threepwood, gewezen lid van de Pelican Club, wil zijn memoires publiceren en jaagt daardoor de stuipen op het van zijn gearriveerde leeftijdsgenoten. Zij vrezen dat hun jeugdige uitspattingen te grabbel worden gegooid. Er is ook Lord Ickenham, die niets liever doen dan verliefde harten te verenigen, door hen onder valse voorwendsels in kastelen binnen te smokkelen. Laten we vooral Lord Emsworth niet vergeten, de koning der sufferds, die de herfst van zijn leven wijdt aan de Empress of Blandings, een reusachtig varken dat jaarlijks dingt naar de gouden medaille op de landbouwtentoonstelling van Shropshire. Het kolossale dier wordt om de haverklap ontvoerd, vergiftigd of minstens uit haar delicaat voedselevenwicht gebracht.

Geen Edwardiaanse humor zonder de bediendenklasse. En deze is rijkelijk vertegenwoordigd bij Wodehouse. De meesten van hen vele malen verstandiger dan hun meesters. Jeeves, de gentleman's gentleman van Bertie Wooster. (Zeg nooit butler tegen een gentleman's gentleman ! ) Hij is de gewiekste die zijn meester meesterlijk bespeelt. Beach, de hypochondrische butler van Blandings Castle, tuk op vintage port en ontslagnemend wanneer hij vaststelt dat zijn meester een baard laat groeien.

Er zijn weinig onschuldige vrouwen in Wodehouse's boeken. Hij schrijft ergens "The female of the species is more deadly than the male". Ofwel zijn het geschoolde en ernstige meisjes die hun verloofde opzadelen met hoogdravende literatuur, ofwel roodharige jongedames met een wispelturig temperament die jonge heren opdragen politiehelmen te jatten. En dan zwijgen we nog van de zeemzoete, stroperige types die dol zijn op romantische verzen en hunkeren naar ridderlijkheid en heldenmoed bij hun toekomstige. Maar het ergst van al zijn de tantes, zij verzuren het leven van hun jonge neven. Kort samengevat mag je stellen dat achter elke ruggengraatloze kerel een demonische tante schuilt.

 

Literatuur of niet …
Meerdere critici rekenen Wodehouse niet tot de 'grote schrijvers' omdat zijn werk niet vernieuwend kan genoemd worden en eveneens omdat er geen boodschap in schuilt. Toegegeven, hij was geen ernstige schrijver, hij nam zijn vak uitermate ter harte maar had niet de pretentie zijn lezers bloot te stellen aan diepzinnige overpeinzingen. Zijn humor is vrij van elke boosheid, van sex is er geen sprake, de slechtheid van onze wereld raakt zijn personages niet. Enkele onderzoekers stellen dat zijn werk in hoge mate autobiografisch is. Met andere woorden, hij schreef over mensen en plaatsen die hem bekend waren vanuit zijn schooltijd, familievisites op het platteland, zijn verblijf in Amerika, ...

De schrijver Wodehouse is een typisch product van de 'boom' van de populaire tijdschriftenmarkt rond de eeuwwisseling. Net zoals Conan Doyle stelde hij publicatie in prestigieuze literaire tijdschriften niet tot doel. Dit is deels een verklaring voor het gebrek aan interesse vanwege het gros der literaire critici. Zijn groot vakmanschap blijkt uit de unieke wijze waarop hij de beperkingen en eigenheid van de populaire magazines gebruikt in zijn werk. Door herhalingen, cliché's, overdrijvingen, citaten, ... De subtiele en nooit kwetsende wijze waarop hij dit doet verklaart waarom je de op elkaar lijkende en altijd voorspelbare boeken met plezier kan herlezen. Een criticius van de Times schreef er ooit het volgende over:

"Just how funny it all is, an old and inveterate reader can hardly tell. For in reading and re-reading Mr. Wodehouse there comes a stage when the reader no loner waits breathlessly for what comes next or hunts someone to share his laughter, but instead finds a new pleasure in seeing how exquisitely it is done."

 

Wodehouse vandaag …
Er zijn nog regelmatig herdrukken van zijn werk, maar hoofdzakelijk in het Engelse taalgebied. Vele Vlaamse en Nederlandse liefhebbers zweren trouwens bij de Engelse uitgaven. De vijftigers en zestigers onder u herinneren zich mogelijk de prismapockets. Bij de jongere generaties daarentegen is de vertrouwheid met de schrijver beperkt. Ten dele door het gebrek aan uitgaven in het Nederlands, maar vooral omdat de inhoud minder aansluit bij de realiteit van vandaag.

Wodehouse verenigingen zijn er in Amerika, Engeland, Rusland, Zweden, India, Australië, Nederland en natuurlijk ook The Drones Club of Belgium. Allen organisaties die het leven en werk van P.G.W. onder de aandacht willen houden.

                                                                                                                                                                                                                                

Top