Iedere hobby vraagt een zekere investering. Dat is ook zo bij het beoefenen van genealogie. Ook hier kan je je beperken tot het minimum, maar zoals het spreekwoord zegt 'gierigheid bedriegt de wijsheid'. Leg dus van in het begin een kleine bibliotheek aan: een handleiding, een goede cursus oud schrift, een republikeinse kalender, een woordenlijst of woordenboekje Latijn-Nederlands. Heb oog voor de lokale geschiedenis van de plaatsen waar je voorouders woonden, sluit je aan bij een heemkundige kring.

Tweede stap: sluit aan bij de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde.  

De VVF heeft in alle Vlaamse provincies afdelingen waar lessen genealogie en oud schrift, voordrachten, uitwisseling enz. de zoeker kunnen helpen. Zo telt de provincie West-Vlaanderen 7 regionale afdelingen. De VVF-leden van een afdeling krijgen het lokaal  tijdschrift gratis. Voor Zuid-West-Vlaanderen is dit ‘t Stamboompje.

De VVF heeft een nationaal Centrum voor Familiegeschiedenis in Merksem, provinciale documentatiecentra in Oostende  en Melle en regionale centra, bv. in Roeselare. Al deze centra beschikken over een bibliotheek, verzamelingen rouwbrieven, bidprentjes, kiezerslijsten; tafels van PR (Oostende), kopieën van originele parochieregisters of registers van de Burgerlijke Stand, andere bronnen.

De VVF geeft een tweemaandelijks tijdschrift uit: Vlaamse Stam.

De afdeling Computer & Genealogie (nu opgenomen in de VVF) en een afdeling die zich bezighoudt met familiewapens: het Heraldisch College.
De leden krijgen bovendien het tijdschrift van Familiekunde Vlaanderen (koepelorganisatie die zowel VVF als VCGH omvat): Genealogie & Heraldiek in Vlaanderen.

Derde stap : bezoek het Vlaams Centrum voor Genealogie en Heraldiek  (VCGH) in Handzame (Elflijnen 3). Ook dit onafhankelijk centrum, gesticht door wijlen Michiel Mispelon,  heeft een bibliotheek en verschillende verzamelingen. Je vindt er bovendien bijna alle parochieregisters van West-Vlaanderen (uitgez. ressort Kortrijk) en Oost-Vlaanderen op microfiche. Aan de bezoekers wordt een bijdrage per bezoek gevraagd of wordt de mogelijkheid geboden om lid te worden van het centrum mits een jaarlijks te betalen bedrag.  (In 2006 is dat 17,50 euro per jaar te betalen op 000-1579885-46). De leden krijgen gratis het Mededelingenblad.

Vierde stap: start met het verzamelen van de belangrijkste gegevens van alle bekende familieleden.
Onder deze primaire gegevens verstaan we:

Raadpleeg hiervoor de betrokken familieleden. Betrouw echter niet te veel op het geheugen van al die mensen. Controleer vooral door raadpleging van het trouwboekje. Het trouwboekje heeft een officieel karakter. Andere papieren van dezelfde aard zijn:

Verzamel al de gevonden gegevens op steekkaarten (persoonskaarten en/of gezinskaarten) of misschien kan je best onmiddellijk starten met de aanschaf van een goed genealogisch computerprogramma. Kijk uit naar een Nederlandstalig programma, voorzien van GEDCOM (standaard die het mogelijk maakt gegevens tussen verschillende programma's uit te wisselen). Actuele informatie vind je in het tijdschrift Genealogie & Computer van de VVF.

Vijfde stap: maak een eerste schema. Kies hiervoor een bepaalde genealogische werkwijze (opklimmend of afdalend).

Zesde stap: sommige gegevens moeten echter gecheckt worden op hun juistheid en we wensen ook gegevens te vinden om verder op te klimmen in stamboom of kwartierstaat. Het ogenblik is aangebroken om het archief te leren kennen. Met archief bedoelen we enerzijds de bronnen, anderzijds de plaats waar die bronnen bewaard zijn. Er zijn allerlei archieven: gemeentearchieven, stadsarchieven, archieven van het OCMW, provinciearchieven, kerkelijke archieven. Maar vooral het nationaal archief  zal voor onze opzoekingen belangrijk zijn: het Algemeen Rijksarchief in Brussel en de Rijksarchieven in de Provincies. In Vlaanderen zijn er Rijksarchieven in Antwerpen, Leuven, Hasselt, Gent, Beveren, Ronse, Brugge en Kortrijk. Men kan er op microfilm de gegevens van de Burgerlijke Stand en de Parochieregisters (van de hele provincie) raadplegen. Een eerste stap bestaat erin voor de BS de tienjaarlijkse tafels en voor de PR de tafels of klappers te consulteren. In West-Vlaanderen kan je de tafels van de West-Vlaamse PR ook raadplegen in het VVF-centrum van Oostende. Het bezoek aan een Rijksarchief is niet gratis, je moet over een lidkaart beschikken die je toelaat gedurende een jaar opzoekingen te doen in alle Rijksarchieven van het land.  
Ga bij je onderzoek methodisch te werk. Algemeen principe: vanuit een bekend gegeven zoeken naar een onbekend gegeven. Na het mondeling onderzoek bij de familie start het onderzoek naar de officiële documenten. Je leert hierbij allerlei instellingen kennen. Heel belangrijk om de opzoekingen op een adequate manier te verrichten. Beperk je onderzoek niet tot de burgerlijke stand. Om de archiefvormers te kennen, voorziet het Rijksarchief een reeks overzichten. Voor West-Vlaanderen is reeds beschikbaar: 
M. VANDERMAESEN, Archiefvormers in de gerechtelijke arrondissementen Brugge, Ieper en Veurne. I. Archieven van overheidsinstellingen tot 1795, ARA, Brussel, 2001 (bestelnr. 3367). Voor Kortrijk is H. VAN ISTERDAEL, Beknopt overzicht van de archieven en verzamelingen van het Rijksarchief te Kortrijk te raadplegen in de leeszaal van het Rijksarchief Kortrijk, maar ook online ! Het zijn onmisbare instrumenten om zijn weg te vinden in de doolhof van fondsen en instellingen. Je vindt er nl. per gemeente de verschillende archiefvormers en waar hun archief zich bevindt.  

Zevende stap: verwerk de gegevens tot een boeiend verhaal. Bestudeer eerst een paar goede modellen. Laat je tekst ook eens door een ander nazien. Heb aandacht voor een goed voetnotenapparaat, een bronnen- en literatuuropgave. Schenk als je kan een exemplaar van je familiegeschiedenis aan het Rijksarchief waar je je opzoekingen verrichtte en aan de genealogische documentatiecentra. Zo blijven de gegevens voor de toekomst bewaard.

S T A R T P A G I N A | I N T R O | L I N K S | H U I S B I B L I O T H E E K

F A M I L I E K U N D E | F A M I L I E K R O N I E K

N A A M K U N D E | W A P E N K U N D E | S T A M R E E K S | K W A R T I E R S T A A T

G E N E A L O G I E   R O E L S T R A E T E

V O L K S K U N D E | M A N N E K E uit de M A N E | E G L A N T I E R

K U N S T | B E E L D E N D E   K U N S T | M U Z I E K | L E T T E R K U N D E

H E E M K U N D E | H E U L E S P I E G E L | H E U L E

Voor info en commentaar kan je een e-mailtje sturen naar :

@ Johan Roelstraete
Kransvijver 41, 8501 Heule  -  Tel. 056 32 42 34
Gegevens uit de webstek mogen slechts overgenomen worden met toelating van de auteur.