![]()
De oudste wiskundige vondst ooit in … Afrika:
Een wetenschappelijke verhalenwedstrijd voor alle leerlingen in het Brusselse middelbaar onderwijs, rondom Ishango: http://www.ishango.be/
Prehistorisch tellen in Afrika.
Wiskundigen mogen niet navelstaren
Vermoeden Poincaré is bedwongen
Abelprijs, de Nobelprijs voor wiskundigen: http://www.abelprisen.no/en/
Britse wiskundige Alan Turing: www.turing.org.uk/turing/
Calculators On Line Center: http://www.martindalecenter.com/Calculators.html
Wiskundesite van het Immaculata Instituut te Oostmalle: http://users.pandora.be/chris.cambre/chris.cambre/
Cijfergegevens allerhande: www.cijfers.net
Wiskundige Erik Demaine, origami deskundige: erikdemaine.org
Vlaamse wiskundeclub: www.gnomon.be
Escher and the Droste effect: http://escherdroste.math.leidenuniv.nl/
Wiskunde en fysica: www.fourmilab.com/
Gewichten en Maten Verzamelaars Vereniging: www.gmvv.org
Een googol is een enorm groot getal, een één gevolgd door honderd nullen, tien tot de macht honderd. De
populaire zoekmachine Google werd genoemd naar dat onmetelijk grote getal: http://pages.prodigy.net/jhonig/bignum/
George W. Hart is hoogleraar computerwetenschappen, maar tegelijkertijd ook beeldhouwer en auteur van verhandelingen over zijn favoriete onderwerp: polyhedra. www.georgehart.com
The 44th International Mathematical Olympiad (IMO 2003 for short), taking place during July 7-19 2003, in Tokyo: www.imo2003.com
Lessen wiskunde: www.mathgoodies.com/lessons/
Een grondig overzicht van alle mogelijke cilindrische, pseudocilindrische, conische en azimutale projecties krijgt u op de site Map Projections: www.colorado.edu/geography/gcraft/notes/mapproj/mapproj_f.html
Nederlanstalig: www.math.be
Engelse wiskundige site: www.mathsyear2000.org/
Maths For Europe: http://mathsforeurope.digibel.be/
Uitleg over John Forbes Nash Jr. bij "A Briljant Madness": www.pbs.org/wgbh/amex/nash/index.html
Vlaamse Wiskunde Olympiade: www.kulak.ac.be/vwo/nl/
Omrekenen: www.onlineconversion.com
Portaalsite voor wiskunde: http://users.pandora.be/wiskunde/index.htm of www.wiskunde.nu
Priemgetallen ontmaskerd, zie Indian Institute of Technology Kanpur, Department of Computer Science & Engineering: www.cse.iitk.ac.in
Raadsels: www.archimedes-lab.org/index.html
Prettige wiskunde van professor Francis Edward Su: www.math.hmc.edu/funfacts/
Het WisWeb is een website van het Freudenthal Instituut voor wiskundedocenten en hun leerlingen uit het voortgezet onderwijs: http://www.fi.uu.nl/wisweb/
Wiskunde en de methode Van Basis tot Limiet: www.vanbasistotlimiet.be
Reeds verscheidene jaren organiseert de faculteit ETEW van de K.U.Brussel workshops voor de laatstejaars van het secundair onderwijs, waarbij topics behandeld worden die aansluiten bij wiskunde of bij economie. Aan de hand van interessante software worden deze topics geïllustreerd: www.kubrussel.ac.be/WSeteW/
Yugop, proberen maar: www.yugop.com
Wiskundigen mogen niet navelstaren.
De wiskundigen aan de Vlaamse universiteiten moeten meer aandacht hebben voor het onderwijs dat ze aan studenten van andere richtingen, zoals biologie en economie, geven. Dat zegt de visitatiecommissie.
De commissie van wijzen maakte een doorlichting van de opleiding wiskunde aan de Vlaamse universiteiten. De vijf instellingen krijgen een voldoende - dat is belangrijk, want in het nieuwe systeem zou een onvoldoende betekenen dat de opleiding moet worden afgeschaft.
De groep van vijf Nederlandse en Franstalige experts stelt wel punten van verbetering voor. Zo wijst ze erop dat de wiskundigen te weinig tijd steken in de wiskundevakken in andere richtingen, zoals biologie, scheikunde en economie. Voor dat ,,serviceonderwijs'' worden volgens de commissie te vaak niet-wiskundigen ingeschakeld.
Volgens Jan Beirlant, de decaan Wetenschappen aan de KU Leuven, is dat een terechte opmerking. ,,Maar we krijgen nu de kans daaraan te werken. De opleiding wordt uitgebreid van één naar twee jaar, en we zijn ons hele programma aan het vernieuwen. Dat biedt perspectieven.''
Voor de kleinere universiteiten vindt de commissie dat hun opleiding de toegepaste wiskunde stiefmoederlijk behandelt. Toepassingen zoals statistiek en kansrekening zijn blijven steken. ,,Dat klopt'', zegt Rudger Kieboom van de Vrije Universiteit Brussel. ,,Als kleine groep is het moeilijk om in te spelen op de nieuwe toepassingen. We hebben niet voldoende mensen om flexibel te zijn. De grotere universiteiten kunnen dat wel. Maar we werken eraan.''
De commissie betreurt dat er zo weinig wiskundestudenten zijn. Bovendien zijn de slaagkansen zeer laag. De wiskundigen zelf wijten dat aan een Europese trend.
Verder maakt de commissie opmerkingen die in vele andere visitatierapporten terugkomen. Zo zijn ook de wiskundestudenten weinig mobiel - voor het Erasmusprogramma kunnen ze met moeite warmgemaakt worden. En net als voor andere opleidingen wordt het personeel te lokaal geworven. De externe experts vinden het jammer dat de docenten uit de eerste plaats uit de eigen universiteit, en uit eigen land komen.
De visitatiecommissie vraagt dat de wiskundigen de komende jaren werk maken van deze opmerkingen. Echte tekortkomingen zijn er in het personeelsbeleid aan de Universiteit Antwerpen en het evaluatiesysteem aan de KU Leuven. Maar tot een algemene onvoldoende leidt dat niet.
Dat de vijf universiteiten de visitatie hebben overleefd, garandeert hun voortbestaan de komende jaren. Sinds dit jaar moet namelijk iedere opleiding een accreditatie verdienen. Deze doorlichting, van de Vlaamse Interuniversitaire Raad (Vlir), is de basis van het Nederlands-Vlaams accreditatieorgaan (NVAO). Dat kan oordelen dat de kwaliteit niet voldoet, en dat de opleiding daarom moet worden stopgezet.
Uit De Standaard, 25/06/2005.
Prehistorisch tellen in Afrika.
De vondst van een tweede 'Ishangobot' bevestigt dat in Afrika 22.000 jaar geleden al geteld werd.
De inkervingen in het 22.000 jaar oude mysterieuze 'botje van Ishango', een van de pronkstukken van het Museum voor Natuurwetenschappen in Brussel (het 'dinosaurusmuseum'), zijn misschien iets minder raadselachtig geworden. Een tweede, soortgelijk bot met rijen inkervingen bevestigt de interpretatie dat het gaat om prehistorische telstokken, die gebruikt werden om getallen te noteren.
Het tweede Ishangobot werd, net als het eerste, al in de jaren vijftig van de vorige eeuw opgegraven, in het oosten van toenmalig Belgisch Congo, door de Belgische archeoloog Jean de Heinzelin. Maar in tegenstelling tot het eerste heeft De Heinzelin over het tweede botje nooit iets gepubliceerd, mogelijk omdat hij kritiek had gekregen op zijn werk over het eerste botje.
Pas kort voor zijn overlijden, in 1998, nam hij zich voor het tweede botje alsnog bekendheid te geven.
Dat gebeurt nu postuum, door de wiskundige Dirk Huylebrouck, in samenwerking met onderzoekers van het Afrikamuseum in Tervuren en van het Museum voor Natuurwetenschappen. Volgende week zal het botje op een conferentie in Brussel aan de wereld getoond worden, en Huylebrouck beschrijft het al uitgebreid in het nummer van Eos dat vandaag verschijnt.
Op het eerste Ishangobotje staan onder meer inkervingen in groepjes van 11, 13, 17 en 19, en van 6, 4 en 8. Volgens sommige onderzoekers ging het om een kalender, volgens anderen waren de kerven een bewijs van geavanceerde wiskundige kennis (wegens de priemgetallen 11 tot 19). Maar Huylebrouck geeft de voorkeur aan een voorzichtiger interpretatie: het zou om een vorm van turven gaan, zoals wij streepjes tekenen in groepjes van vier met een schuin streepje erdoorheen voor de vijf.
Maar dan niet in ons tientallige stelsel, maar in een combinatie van een zes- en een tientallig telsysteem, een manier van tellen die in sommige streken in Afrika nog steeds gebruikt wordt. Het tweede bot, waarop geen priemgetallen voorkomen, maar wel veelvouden van zes, lijkt dat te bevestigen.
Uit De Standaard, 22/02/2007.