Fonz: " Ik heb gewoon in mijn eentje op mijn zoldertje in mijn upje effe wat lol gehad."

Fonz, drijvende kracht achter het DutchFinest-collectief, Samplemovement, Bob Ballistic, Trials of Error, enz. etc.
Back in the days werkte Fonz al samen met Extince en Cousin Steve, levende legenden in de Lage Landen, op het vlak van hiphop althans. Vandaag is hij druk in de weer met het promoten van zijn jongste boreling: Budd Pluggs: Live from Uranus. De EP, bestaande uit 6 tracks, kan u hier van a tot z exclusief voorbeluisteren. Perfect als soundscape bij het lezen van het interview.

On-Point: Beste Fonz, onze eerste vraag...

Fonz: (lacht)

On-Point: Hoe heet je eigenlijk?

Fonz: Ja,... Fonz! (lacht uitbundig)

On-Point: Met een s of een z?

Fonz: Op mijn paspoort staat het met een s maar ik heet gewoon Fonz.

On-Point: Ok Fonz, dat brengt ons meteen naar de tweede vraag. Wanneer ben je met muziek maken -de hele beats en sampling historie- begonnen?

Fonz: In 1991 was dat, geloof ik. Een maat van mij had een Amiga en ik had beats nodig om over te rappen. Maar omdat dat niet echt allemaal naar mijn zin was, ik ben wel een beetje een eigenheimer, zeg maar, heb ik zelf een Amiga gekocht, en ben ik zelf beats beginnen maken. Na een jaar of 3 heb ik deze sampler hier gekocht (een Akai s1000), en die gebruik ik nog steeds.

On-Point: Hoe oud was je toen?

Fonz: (denkt even na) 15 jaar.

On-Point: kijk eens aan...

Fonz: (trots) Ja ja.

On-Point: Hoe is dat toen verder geëvolueerd?

Fonz: Ik deed veel optredens, met de groep Amazing Grace, toen rapte ik nog én maakte ik beats. Dat vond ik allemaal wel mooi en aardig, maar in Nederland is dat toch heel beperkt hoe je overkomt.

On-Point: Hoezo?

Fonz: Ik rapte toen in het Engels en dat was een beetje frustrerend, want de mensen verstaan je gewoon niet, al kan je heel goed Engels. Je kan bijvoorbeeld tegen mensen zeggen dat alle vrouwen in de zaal dit moeten zeggen, en dan zeggen alle kerels nog altijd dit. Iedere keer als je zo'n show doet dan moet je daarom lachen, maar ikzelf vond dat redelijk frustrerend omdat ik best wel gedreven ben om iets te doen. Daar bereik je niemand mee, dacht ik. Toen heb ik maar een opleiding gevolgd tot sound-engineer, omdat ik muziek maken zo leuk vind, dat ik er toch iets meer mee wou kunnen, ook live.
Dat was in de RBS Group, in Rotterdam. Daar heb ik veel geleerd, veel van die praktijk. Ik heb er iemand leren kennen die heel wat ervaring had met bands en zo, en als hiphopper is dat best wel een openbaring, om met iemand te werken die weet hoe een drumstel moet klinken, hoe een gitaar moet klinken, enz. Daar ben je als hiphopper niet zo snel in thuis. In die opleiding heb ik meer mee gekregen over de definitie van geluid.

On-Point: Is het niet zo dat je bij bvb. een rockgroep iemand hebt die in de studio zegt: "Hé, dit klinkt niet, doe eens opnieuw," terwijl je dat bij hiphopgroepen weinig of niet hebt?

Fonz: Nou... je hebt dat wel bij rappers, maar met beats heb je dat weinig. Zo hoorde ik laatst dat Jay-Z een nummer met Rick Rubin gedaan heeft, ik heb het wel nog niet gehoord, maar ik vind het in ieder geval een bijzondere keuze. Who in his right mind gaat er nu nog Rick Rubin vragen voor een nummer, weet je... . (lacht) Dat kan ik dus waarderen, die Rick Rubin weet wel hoe dingen moeten klinken.

On-Point: Riskant ja, zeker als je ziet dat zowel in de hitparade als in de “underground” enkele producers bijna het alleenrecht verworven hebben.

Fonz: Ja, maar, al die dingen... er wordt veel te veel gehyped, hiphop hangt samen van al die hypes, en dat komt omdat het nu weer gewoon popmuziek geworden is. Het draait toch puur om hypes en zo, en dat is de reden waarom ik met Budd Pluggs ook helemaal die kant niet ingegaan ben. Het is wel hiphop, maar...

On-Point: het is misschien iets meer jazzy?

Fonz: Ja, ik denk ook dat de meeste mensen het eerder zo gaan betitelen. (pauzeert even) En dat is maar goed ook. (lacht)

On-Point: Is dat de reden waarom je ook meer in jazzclubs wilt optreden?

Fonz: Jawel, dat is toch het beste geloof ik, omdat je daar ook meer respons krijgt, en het publiek daar gewoon die feel meer snapt. Ook omdat we het dan live willen brengen; met 2 dj's en een bassist. Met twee Final Scratch set-ups er nog eens bij, kunnen we alles voorbereiden, zodanig dat we het on the spot kunnen arrangeren. Dat lijkt me wel leuk, om op het publiek in te spelen. Zo kun je in ieder geval vrijer je ding doen.

On-Point:Wie mogen we dan bij een Budd Pluggs show op het podium verwachten?

Fonz: Oktavius, Fonz, een bassist, en... (Fonz wordt even onderbroken door de bel van de voordeur.)

Hij doet de deur open en we horen de stem van een vrolijke jongeman. Bob Ballistic valt met de deur in huis, en komt zich bij de groep vervoegen. We besluiten het onderwerp Budd Pluggs nog even te laten zoals het is - Budd is er toch nog niet -, en besluiten Fonz nog enkele vragen te stellen over hoe hij het in z'n hoofd gehaald heeft om met een kerel als Bob te gaan samenwerken.

Een gezamenlijke vriend van ons stelde eens voor mc, op zoek naar beats, langs te sturen. Zo gezegd, zo gedaan en daar kwam hij, een vrolijke kerel met een bandje van zijn eigen werk. Na een hoop verontschuldigingen over de opnamekwaliteit ging die tape er in en ik was meteen verkocht.. We zijn nu een jaar of zo verder en hebben in de tussentijd zeg maar elkaar up to par (op de hoogte -red.) gebracht over wat we willen, kunnen en hopen te doen.
Ik heb nu ook weer sinds lange tijd plezier in optredens, aangezien ik niet meer vooraan sta met een mic, maar lekker met mijn eigen beats kan goochelen. Bob die gaat los, van 5 tot 50.000 man, maakt niet uit, de beleving is er bij hem en daar kan ik gewoon van genieten. Met Bob is het simpel, what you hear is what you get.......

On-Point: Wat is er allemaal gebeurd tussen de periode toen je bij Amazing Grace zat en nu je met Bob Ballistic samenwerkt?

Fonz: Amazing Grace is eigenlijk door blijven lopen tot ik vorig jaar besloot om er mee te kappen, want er zat niet echt een concept meer achter. In de tussentijd heb ik mijn school afgemaakt, en ging ik terug studeren in Utrecht. Daar kon ik geen kamer vinden, tot ik er in Amsterdam wel één vond. Binnen een week of zo was ik al met Cousin Steve en Extince op m'n kamertje aan de slag, van die mensen heb ik heel veel geleerd. Zij stonden al veel verder, en hadden een heel andere beleving van hoe je muziek kan maken. Met Steve heb ik wat nummers gemaakt, die eigenlijk nooit zijn uitgekomen. (Met Extince nam hij het nummer “Jonge Ouders” voor diens debuutalbum “Binnenlandse Funk” op - red) Mijn studies daar heb ik niet afgemaakt, en aangezien Amsterdam heel duur is om te wonen, ben ik daarna gewoon naar Uden terug gekomen. Toen ik hier zat, verwaterde dat contact helaas.
Thuis heb ik eerst nog veel met Jordy (= Buttercutter) gedaan, toen kwam Oktavius erbij, en probeerden ze nog iets meer te doen...

On-Point: En Samplemovement zag het licht!

Fonz: Ja, dat waren ze na een jaar en een beetje. Ik probeerde toen al met mijn draaitafels muziek te maken, en op die manier te mixen, en ik dacht: "als zij dat met z'n tweeën eens live konden brengen...". Uiteindelijk hebben zij dan hun stoute schoenen aangetrokken, en zijn ze dat gaan doen.

On-Point: En met succes.

Fonz: Ja, voor zover er tegenstanders zijn natuurlijk... Kijk, van wat ik, in dat genre, al gehoord heb, boeit driekwart me niet. Het is te technisch allemaal, te ver gezocht…

Dat hebben zij dan ook niet gedaan, zij hebben muziek gemaakt. Dat is toch anders, dan raak je iemand op een andere manier. De mensen pikken dat zelf ook wel op: "Aah, dat is iets anders". Maar om te roepen dat het superhoogstaand was of zo, zover zijn ze eigenlijk nooit geweest. Waren ze ermee doorgegaan, dan zou ik het arrangeren, als een soort van dirigent. Aangeven wanneer ze moeten switchen, anders blijft het hangen. Dat heb ik op een gegeven moment zien gebeuren, want het zijn echte scratch-autisten! (lacht) Die gaan daar helemaal in op, maar dat is niet altijd even leuk voor de mensen. Na een paar minuten van al dat gescratch haken ze af. "Laat me dat truukje nu even vijf minuten doen..." (lacht uitbundig)

On-Point: Een soort van dirigent is bij dit soort groepen dus echt wel nodig?

Fonz: Ja, kijk,... Ik denk dat die mensen juist heel ver buiten hun eigen grenzen moeten gaan. Maar dat iemand erna moet roepen “Da’s allemaal mooi... maar laten we daar nu 10% van nemen die echt goed is en die... “

On-Point: Echt lang heeft het sprookje helaas niet geduurd.

Fonz: Nee, Sample-movement is niet meer. Het heeft eigenlijk maar 3 optredens geduurd.
Uiteindelijk misten ze toch wat richting. Je moet weten waar je naartoe wilt.

On-Point: Dat brengt ons meteen bij de volgende vraag; wat wil jij eigenlijk nog bereiken?

Fonz: Ik hoopte dat die vraag er zou komen. (lacht) Waar je natuurlijk naartoe wilt, is dat stukje onafhankelijkheid.
Ik zeg niet: “Goh, ik ben zo breed in mijn producen dat ik wel house kan maken.” Want dat kan je niet als je daar niet in thuis bent, maar binnen datgene waar ik wel thuis in ben, wil ik toch alles kunnen maken wat ik wil. Van electro tot jazz-achtige dingen en nog hiphop blijven doen ook, muziek afmixen en opnemen voor andere mensen... Uiteindelijk wil ik gewoon bezig zijn met geluid en er liefst nog een boterham aan overhouden. Als dat dan een hele dikke is of eentje met pindakaas en hagelslag, maakt verder niet zo veel uit.

(er volgt een interludium over de bereiding van dé boterham met pindakaas en hagelslag, naar een recept van Vic)

Dat is dan dat stukje onafhankelijkheid, dat beetje vrijheid van zaken. Vandaar ook dat ik voor zoiets als Budd Pluggs gekozen heb, dat meer een concept is.

On-Point: Met Budd Pluggs lap je eigenlijk alle regels van hiphop aan je laars.

Fonz: Nou, dat niet alleen. Door het zo te doen, door je beats te pakken, er over heen te lullen, hier en daar een scratch erover en er publiek onder te zetten, kan je in je eentje heel veel bewerkstelligen. Het klinkt als heel wat. Het komt heel vol over, alsof er heel veel gebeurd. Ik heb gewoon in mijn eentje op mijn zoldertje in mijn upje effe wat lol gehad. Daarom heb ik het eigenlijk gedaan. Laten zien dat ik dat in mijn eentje kan.
Al die dingen die ik mooi vind, die gaan ook veel breder. Ik vind KRS heel goed maar ik vind Marvin Gaye ook heel goed. Ik kan niet rappen als KRS en ook niet zingen als Marvin. Ik moest mijn eigen manier vinden om iets te doen. Budd Pluggs is op dit moment ongeveer het verste dat ik kan gaan. Zover ik die sampler kan pushen. En mijn muis, want dat is het dan ook. Ik heb zelfs geen midi-keyboard.

On-Point: De nummers bestaan volledig uit samples van platen, hoe ga je dan in godsnaam te werk?

Fonz: Ja. Als je net met die blazers bezig bent bvb, dan heb je enkel je beat, de bass, de drums en wat keys of wat anders. Dan ga je gewoon platen draaien en stukjes zoeken. Van daaruit ga je dan alles bewerken, knippen, plakken, …
Bij de meeste nummers was dat allemaal zo gepiept. Dat ging van een leien dakje.
Maar bij de vijfde track had ik wel wat problemen. Dan klopte het opeens niet. Als je al uren aan het zoeken bent, voor één beat, word je op een gegeven moment tone-deaf, je hebt je solo dan zó vaak gehoord… dan zit je er naast terwijl je het zelf niet eens door hebt. Niet echt naast, maar het is het ook niet helemaal, niet echt wat het moet zijn. Dat kost dan heel veel tijd.

On-Point: Naast samples, zit Budd Pluggs ook vol humor. De naam alleen al …

Fonz: (lacht) Budd Pluggs, Live from Uranus, recorded at the Brown Star Lounge.
Het enige gevaar dat je met zo’n grap natuurlijk hebt, is dat mensen het niet serieus nemen. Heel veel mensen die je voor de rest helemaal niet kennen en die zo’n naam op een poster zien staan, gaan het niet checken. “Dat zal onzin zijn, daar ga ik niet eens naar kijken.” Maar ja …

On-Point: Bedoel je er ook iets mee? Is het een soort statement naar de scene toe?

Fonz: Dat sowieso. Zeker als je kijkt naar andere lui die met hiphop bezig zijn, die nemen het vaak allemaal heel zwaar op. Heel veel mensen denken dan dat ik dat ook doe, en dat doe ik ook wel maar dan op mijn manier. Juist met hiphop moet je een stukje humor hebben. Je zal mij niet wijs maken dat die mensen nooit lachen, nooit een grap vertellen. Ice-Cube bijvoorbeeld kon op één cd hele serieuze dingen neerleggen maar ook iets heel grappigs. Dat is nu veel minder mogelijk. Als je je nu zus of zo out als artiest dan moet je je verder aan dat ding houden. Anders zien de mensen je toch maar als een mafkees.

On-Point: Een behoorlijke brok zelfspot.

Fonz: Het is een stukje entertainment. Want wat heb je anders? Dan heb je beats en blazers. Je kan dan wel de hele serieuze jazzmuzikant gaan uithangen maar dat is toch geen entertainment. Je moet ook een stukje vermaak hebben. Je zet het op, geniet van de muziek, … en als je dan iets hoort als “Can you feel this in Uranus?” Dat soort subtiele boodschappen…

On-Point: Kiss my Jazz is een mooi voorbeeld. Je zegt “Kiss my ass” en een sample vult aan “Hooooooole!”

Fonz: Ja, p’sies! Ik had die “hooole!” al zitten, en ik had die titel al. Dus ik zat daar een beetje mee te spelen en ik dacht, als ik dat nu precies zo uitspreek, dan maak ik hem toch mooi af, weet je.
Het is een beetje werken met wat je hebt. Net zoals met die Sarah Vaughn zanglijn. Je hebt die zanglijn er al in zitten, die dingen heb je met zoeken gematched. Dan moet je er een verhaaltje van maken. Iets ineen steken dat een beetje klopt, je verzint er iets omheen, weet je. En dan maar hopen dat de mensen het oppikken.

On-Point: Qua samplekeuze verleg je de grenzen ook behoorlijk. Pushing the boundaries, zeg maar. Elton John, Randy Crawford,... artiesten die toch niet zo voor de hand liggen.

Fonz: Ja, kijk. Dat is ook de hele misconceptie rond het diggen naar samples. Er is een hele verkeerde opvatting, over wat je moet kopen om te samplen.
Iemand als een Randy Crawford heeft gewoon een heel goeie stem. Afgezien van het feit dat ik een heel langzaam nummer nodig had, want de beat was heel erg traag, is het ook een nummer waar mensen van mijn leeftijd indertijd toch mee gebrainwashed zijn, toen dat op nummer één stond.
Bij Elton John had ik die beat, die een iets andere vibe had, een heel andere feel. Dan ga je sowieso op zoek naar wat anders. Om daar nou Millie Jackson op te zetten… nou…

On-Point: Kan je die nummers wel zonder problemen uitbrengen? Je zou niet de eerste zijn die de samplerclearance-politie over de vloer krijgt.

Fonz: Geen idee. Ik denk het wel eigenlijk, bij dat soort mensen misschien juist wel. Het hangt er ook van af hoe je het brengt. Als je gewoon naar iemand toestapt, met iets als “Hypnotize” van Biggie,… Dat is van Herb Albert, daar is niets mee gedaan. Dan kan ik me voorstellen dat die lui een deel willen meepikken. Maar wat ik doe… Als ik een zanglijn neem en plaats in iets dat ik voor de rest helemaal zelf gecomponeerd heb, denk ik dat die lui blij mogen zijn als ik ze zou vermelden. Ik neem niet de basis van het nummer, niet de grote, herkenbare stukken. Ik kan evengoed een zangeres halen en alles in laten zingen, maar het is ook dat beetje respect, weet je. Want als ik iets sample vind ik op dat moment dat bepaalde stukje heel erg vet. Dan kan je wel roepen dat je die Elton John een homo met een grote bril vindt, maar dat is toch allemaal ondergeschikt. Dat vind ik allemaal flauwe bijzaak, die kerel heeft gewoon goeie muziek gemaakt en hij heeft iets gemaakt, schijnbaar, waar ik op dat moment iets aan had, en kon samplen. Als hij dan een paar procent wil hebben, vind ik prima hoor, dat is toch helemaal niet erg. Je hebt natuurlijk die killerdeals, weet je, maar dat is dan bij dat soort tracks dat ik niet maak, zoals die “Hypnotize”.

On-Point: De twee nummers waar we het nu over hebben, onder welk project plaats je die nu eigenlijk?

Fonz: Dat is hetgeen waar ik nu heel erg mee bezig ben. Die Elton John bijvoorbeeld, daar heb ik wel een idee voor. Iets meer up-tempo beats met allerlei evergreens erover heen. Verschillende zanglijnen voorbij laten komen, die mensen toch wel enigszins half kennen, en die dan toch weer net anders laten lopen.
Die Randy Crawford, die past misschien beter onder Trials of Error. Wat langzamere, toch wel stampende hiphopbeats voorzien van goeie zang, live gezongen, of van plaat gesampled of gescratcht. En daar dan verhalen tussendoor.

On-Point: Wat zal dat nu precies gaan inhouden, die Trials of Error?

Fonz: Ja, dat wordt een heel lastig project. Als het echt af is, komt dat er ook wel. De bedoeling is dat het een overtreffende trap wordt van Budd Pluggs maar dan weer compleet anders. Budd Pluggs is heel erg gefocust op horns, blazers, wat je daar allemaal mee kan doen om die te laten spelen. Dat kan je met stemmen ook doen.

On-Point: Vanaf wanneer mogen we Budd Pluggs: Live from Uranus eigenlijk in de betere platenzaak, en op het podium verwachten?

Fonz: Zo snel mogelijk. In de tussentijd kan je het volledige album beluisteren op Budd’s site: www.dutchfinest.net/budd.

On-Point: Wij danken u daarvoor.

=Vic & Lloyd , © On-Point 2003=

*****************************************************************************

Verdere info, audio én video vindt u hier.
Een exclusief, downloadbaar nummer vind u, uiteraard, in onze eigenste rubriek: On the D.L., maar dat wist u natuurlijk al.

*****************************************************************************