De eeuw van Joos
Waldseemüller en de geboorte van Amerika
Didactische wenken voor leerlingen
Hoe ga je te werk? Voorbereidende stap
- Roep de webstek op
- Maak daarvan je homepage voor de les: je kiest in het balkmenu: 'Extra', dan: 'Internetopties', dan 'Startpagina: huidige gebruiken'.
- Ga nu naar "eeuw Joos" - "Waldseemüller en de geboorte van America"
- Maak een nieuwe folder voor je 'favorieten'.
- Open je kladblok of tekstverwerker, of neem er wat papier bij.
Hoe ga je te werk? Lezen
- Na een eerste verkenning van een kwartier zal je de site bekijken vanuit een aantal vragen.
- Heb aandacht voor wat precies gevraagd wordt!
- Zoek in de site naar relevante informatie voor het beantwoorden van de vragen.
- Hoeveel delen vind je op deze sectie van de website? Waarover gaat elk deel in grote lijnen?
- Volg in de loop van je surfactie drie links naar externe sites. Welke heb je gekozen? Waar kom je uit? Waarover gaat die website?
Deel 1. De wereld in kaart
- Christoffel Columbus ontdekte de Nieuwe Wereld in 1492.
Waarom, wanneer en door wie kreeg het continent de naam America?
Heeft men die vergissing later nog proberen recht te zetten? Wie probeerde dat? En hoe weet je dat hij dat deed?
Waarom is dat niet gelukt? (2 redenen voor dat laatste punt.)
Welk land werd -veel later- toch naar hem genoemd? Zoek in je atlas waar het ligt. Weet je ook waarvoor het de laatste jaren steeds in het nieuws komt?
- 1492. Welke gebeurtenissen in Spanje in dat jaar maakten het mogelijk dat Columbus eindelijk de steun kreeg van de Spaanse vorsten? (elders op de website) waarom toen?
- Fra Mauro tekende zowel de laatste grote middeleeuwse wereldkaart als de eerste moderne. Leg uit. Dateer.
- Wie was Claudius Ptolemaeus? Waarom werd zijn werk zo populair in de 15de en 16de eeuw? Waar zat hij flink fout? Wie van zijn voorgangers zat er dichter bij? Lees hoe hij te werk ging.
- Waarom was het tekenen van kaarten in de 15de en 16de eeuw zo'n probleem? Illustreer dit aan de hand van de avonturen van Cantino en de naar hem genoemde kaart.
- Welke drie bekommernissen lopen als een rode draad door leven en werk van Mercator?
Waarom zegt de tekst: "Zonder zijn inbreng keken wij nu ongetwijfeld anders naar onze wereld"?
- Wanneer en hoe werd het probleem van het bepalen van de lengtegraad opgelost? Waarom was dat zo belangrijk? Welke gevolgen heeft het op onze dagelijkse tijdrekening nu?
- James Cook: een van de grootste ontdekkingsreizigers aller tijden. Lees de tekst. Eventueel kunnen geïnteresseerde vrijwilligers meer zoeken over de man. Hij verdient het.
Deel 2. De wereldreizen van Zheng He
- Vooraf: wat zegt uw handboek geschiedenis over de Chinese ontdekkingstochten?
- Proloog: lees allen de tekst over Verbiest. Voor vrijwilligers: zoek op wat je op deze website nog over hem vindt. Kijk via Google of je nog meer over hem vindt.
- Schets kort de situatie in China omstreeks 1400, vergeleken met het gelijktijdige Europa. Vergelijk vooral het culturele klimaat.
- Vergelijk de Grote Vloot met de expeditie van Columbus.
- Hoe komt het dat de expedities van de Chinezen in de vergetelheid belandden?
- Lees de tekst over de jonken.
- In je schoolboek lees je ongetwijfeld dat het kompas een Chinese uitvinding is. Waarom geloofde Europa daar niets van omstreeks 1900?
- Lees wat je schoolboek zegt over Da Gama. Vergelijk met de tekst op de site.
- Eind 18de eeuw komt er een dramatische ommekeer in de houding van Europa tegenover China, met al even dramatische gevolgen tot in onze tijd toe. Waardoor wordt die veroorzaakt?
- Hoe verklaar je de 'Grote Ommekeer' in de 15de eeuw? Geef je commentaar op de aangehaalde argumenten.
- Lees wat er gezegd wordt ofwel buskruit, ofwel over porselein.
Deel 3. De Franse gezanten van Hans Holbein
- Holbeins 'De Franse ambassadeurs' is een sprekend voorbeeld van "symbolisch realisme."
Beschrijf wat je ziet. Werk een onderdeel uit.
- Geef één voorbeeld van "wereldbeeld"
- Geef één voorbeeld waaruit de tijdgeest spreekt.
- Volg een link. Welke? Waarover?
- Netwerken voor de uitvinding van Internet. Geschiedenis is veel vaker een zaak van persoonlijke contacten dan schoolboeken doen geloven. Geef een voorbeeld.
- Zoek via de zoekrobot op de startpagina wat je over bont kunt vinden op deze site. Bespreek, voeg zo mogelijk toe. Zoek het portret van Erasmus door Holbein. Zoek op Internet of je nog meer portretten van de humanist vindt, die door dezelfde kunstenaar geschilderd zijn.