Navigeren: De eeuw van Joos > Het Humanisme
Kiliaan of Kilianus
(Cornelius, eigenlijk Cornelis Dierckx van Kiel)
Vlaams humanist (Duffel 1528 of 1529 - Antwerpen 1607)
Studeerde te Leuven en werd in 1558 corrector bij Plantijn te Antwerpen. Hij was een Neolatijns dichter. Hij vertaalde o.a. de Mémoires van Commynes (1578) en de Descrittione de tutti i Paesi Bassi van de Florentijn Ludovico Guicciardini (1612, Beschrijvinghe van alle de Nederlanden).
Ook stelde hij het beroemde eerste Latijns-Nederlandse woordenboek samen: Dictionarium teutonico-latinum (1574; in 1599 uitgebreid onder de naam Etymologicum Teutonicae Linguae; herdrukken tot 1777). Dit werk is nog steeds van groot belang voor de geschiedenis van het Nederlands omdat hij daarin een beschrijving gaf van de woordenschat van zijn eigen (Brabantse) taal, maar ook vele toen al verouderde woorden vermeldde, evenals woorden uit andere gewesten die als Vlaams, Hollands, Fries, Saksisch, enz., of zelfs plaatselijk (Leuvens, Leids, enz.) gekarakteriseerd worden. Door die dialect-geografische oriëntering – een grote zeldzaamheid in die tijd – is zijn werk nog altijd een van de beste en meest bestudeerde bronnen van de 16de-eeuwse Nederlandse taal
Op de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren vind je... het volledige Etymologicum Teutonicae Linguae 3de druk uit 1599. Je kunt telkens ook de bladzijden in originele uitgave bekijken.
In 2007 is het 400 jaar geleden dat Cornelis Kiliaan overleed. Dit wordt herdacht in een hele reeks activiteiten, met als orgelpunt een tentoonstelling in Antwerpen: "Portret van een woordenaar".
Via deze link (in nieuw venster) vind je meer informatie over Kilaan en de tentoonstelling.
![]()
[Terug naar overzicht: het Humanisme]