Maandag 8 december 2008:

Radiotherapie, de simulatie

De simulator
Na de planning komt een patiënt nog een keer terug voor de simulatie. Bij deze simulatie wordt de patiënt weer exact hetzelfde gepositioneerd als bij de lokalisatie. Met het lichtveld uit het röntgentoestel wordt op de huid van de patiënt zichtbaar gemaakt waar de bundel zal intreden en wat de veldafmeting is. Deze velden worden met onafwasbare inkt op de huid of op het masker aangetekend. Nu kan ook gecontroleerd worden of de eventuele afschermingblokken voldoen.

De planning
Bij de meeste bestralingsbehandelingen wordt er een computerberekening van de dosis afgifte gemaakt op de afdeling 'planning'. Op moderne apparatuur kan een ct-afbeelding (computer tomogram) ingelezen worden, en anders een omtrek van de patiënt die handmatig op de simulator is gemaakt. Op deze doorsnede wordt aangeven welk gebied een dosis moet krijgen, dit wordt het doelgebied genoemd. De energie van de straling, het aantal stralenbundels, de hoeken van inval en de tijd kan gevarieerd worden. Ook kunnen naast de al genoemde blokken er in iedere bundel wiggen geplaatst worden waarmee de bundel optimaal op het doelgebied kan worden afgestemd. Het computerprogramma kan, rekening houdend met de dichtheden van het weefsel, een exacte dosisberekening maken. Met kleine aanpassingen kan de dosisafgifte geoptimaliseerd worden. Het is de bedoeling om in het doelgebied een zo homogeen mogelijk verdeelde dosis te geven, terwijl de dosis daarbuiten zo laag mogelijk dient te zijn.

Om 10.30 uur meld ik me aan op de dienst Oncologie, een aparte vleugel van het Middelheimziekenhuis waar patiënten met respect behandeld worden en zelfs bepaalde voorrechten genieten, zoals voorbehouden parkeerplaatsen. Ik ben hier niet alleen met mijn probleem, de wachtzaal zit eivol. Mijn fantasie slaat even op hol, ik betrap me erop dat ik iedere patiënt probeer te koppelen aan een bepaalde ziekte, voor sommigen is het duidelijker dan voor andere. Ik voel me geviseerd en denk dat de anderen me op dezelfde manier proberen te beoordelen.

Ik word doorverwezen naar de simulatiekamer. Hier zullen fysici, radiotherapeuten en oncologen met behulp van krachtige computers de exacte zone en intensiteit berekenen waar en waarmee zal moeten bestraald worden. Na ontharing van mijn genitale zone wordt het middelpunt van mijn lichaam door middel van drie getatoeëerde punten voor eeuwig vastgelegd. Met kouaanvoelende kleurstiften wordt vervolgens de beoogde zone afgebakend, ik lijk wel een totempaal. Naast de radiografische foto’s wordt ook een portretfoto van me genomen, zodat hoofd en tatoeages onafscheidelijk verbonden blijven in hetzelfde dossier. Na een fel ontlastend lavement en het laten doorsijpelen van vier bekers water naar de blaas, worden finale scans gemaakt waarop alle berekeningen zullen worden gebaseerd. Het beangstigende nieuws is dat de als dusdanig gefixeerde toestand van blaas en rectum zal moeten worden gereconstrueerd voor iedere bestraling,  een weinig prettig vooruitzicht.

Met een lijst van 30 afspraken in de hand verlaat ik de dienst oncologie. Deze plek wordt de volgende zes weken een vertrouwde omgeving. Met de feestdagen voor de deur wordt de start van de behandeling uitgesteld tot 5 januari, wat ons toelaat nog een paar weken te genieten van wind, zon en zee. Ongestraald kan ik vrienden en kennissen toch nog een gelukkig Nieuwjaar wensen, en vooral een goede gezondheid.

Terug