Zo doen wij dit niet

door Sylva Deblanc

ter info: deel 1

Tragikomedie in 7 delen
5 vrouwen en 1 man + eventueel 1 man en 1 vrouw

Het stuk speelt zich af in een rusthuis of seniorencentrum op de 2de verdieping. Een gang gaat rechts naar de kamers en de recreatiezaal. Links naar de burelen, trappen, lift en richting uitgang. Een soort nis in die gang, vormt een kleine zithoek met een venster richting parking. Ons gezelschap zit graag samen in die erker aan het venster. Ze vormen een groepje en gaan zelden naar de grote recreatiezaal voor de activiteiten. Ze zitten meestal te zitten en ondergaan het strakke levensritme van het huis. Dit verandert als Meneer Edward als enige man erbij komt.

De dagen lijken op elkaar. Na ontbijt en wasbeurt heeft men vrij tot de soep opgediend is. Na de soep rest een beetje tijd tot het middagmaal. Na de middag is er koffie. Tijdens de namiddag is er een gezamenlijke activiteit en dan het avondeten. Daarna blijft iedereen op zijn kamer en kijkt tv tot ze in bed worden geholpen. Dit is de indeling dag in, dag uit.

Dit stuk mag traag gespeeld worden, het zijn tenslotte oudjes.

Martha	Loopt met een stok en sleept verschrikkelijk met één been – zit meestal met de ogen dicht en zwijgzaam - kort van stof – sarcastisch – nooit getrouwd – heeft een ouderwets knotje
Zulma	Loopt met rekje – is weduwe – geen kinderen – babbelt meer – proper haar
Emma	Is de beste te been – zonder stok – is weduwe - heeft zus en zoon
Liza	Nogal bevend – loopt moeilijk met rekje – heeft altijd hulp nodig waardoor ze niet vlug haar mening zegt –heeft kinderen en kleinkinderen - permanentje
Rita	Hulp voor alles – tussenpersoon – klapt steeds in de handen als ze iets zegt – spreekt in de wij-vorm – doet alles volgens het boekje – zeer plichtsbewust maar neemt geen initiatief
Edward	Man in rolstoel – de jongste – meestal goedgezind – vrijgezel
Optioneel	De Directeur van het rusthuis Vrouw, de dochter van de onlangs overleden Leontine (Of als stem van achter de schermen)
	……………………………………………………………………………………………………………………

Kledij: voor de pauze hebben ze hetzelfde aan, tijdens de pauze hebben ze hun bad gehad, dus na de pauze hebben ze andere kleren aan.

Voor deel 7 kan Martha vlug een gilet aantrekken en Zulma en Emma kunnen een jurk boven het andere aandoen.

Deel 1

Martha	(zit altijd op 1 – meestal met de ogen dicht enkel als iemand iets zegt kijkt ze op)
Zulma	(zit op 5 en kijkt geregeld door het venster)
Emma	(Zit op 6 en is veel bij Zulma) (zitten er bij het begin van het stuk)
Rita	(OP van rechts - helpt Liza op 3) Hierzie Lizaatje, zet u een beetje bij de anderen. Het duurt nog een tijdje eer dat we de soep eten.
Liza	(zet zich – kijkt naar Rita en schudt het hoofd)
Rita	Ziezo, tot straks (AF naar links)
Emma	Wat is er? Zit je niet goed?
Liza	Of ik hier zit of op mijn kamer, zitten is zitten. (gelaten)
Emma	Ja, maar hier zit je niet alleen.
Liza	Het is nu niet dat er hier veel gezegd wordt.
Martha	(debiteert )Onder ons gezegd en gezwegen…..
	Allen kijken naar haar
Martha	(suft verder met de ogen dicht zoals meestal)
	Allen kijken naar haar en halen schouders op - vinden het de moeite niet om verder te vragen)
	……………………….stilte………….
Zulma	Ik ben vanmorgen opgestaan met pijn aan mijn hand.
Liza	(een beetje geërgerd) Was het uw voet niet? Gisteren was het uw voet.
Zulma	(haalt haar schouders op en zwijgt)
	……………………………………stilte…………………….
Zulma	Emma, heb jij dat lawaai gehoord gisteren avond? Marie haar tv stond weer veel te luid.
Emma	Dat was haar tv niet, ze had bezoek.
Zulma	Begin deze week was haar dochter nog hier.
Emma	Het was haar dochter niet, het was iemand anders.
Liza	Het was iemand van de zorgenwinkel. Ik weet het want zij is al eens bij mij geweest voor mijn speciale kousen.
Zulma	Wat moest Marie hebben?
Liza	Een zetel. Zij wil een speciale relaxzetel.
Zulma	Voor Marie is de zetel van hier te gewoon zeker?
Emma	Marie is niet contrarie. Ze trakteert altijd op haar verjaardag.
	………………………..……………stilte…………………………..
Liza	Steven is terug uit verlof.
Zulma	Hoe weet jij dat?
Liza	Hij was van dienst vannacht. Hij is bij mij geweest.
Emma	Hij is mooi gebruind. Hij is ook bij mij geweest.
Zulma	(verongelijkt) En bij mij niet.
Emma	Jawel, maar jij sliep al.
	………………………..……………stilte…………………………..
Zulma	Virginie gaat trouwen deze zomer.
Emma	Hoe weet jij dat?
Zulma	Van de coiffeuse.
Emma	Wanneer is ze langsgeweest?
Zulma	Gisterenavond.
Emma	Ik heb het vergeten aan te vragen.
Martha	(met knotje) Overbodige luxe voor mij.
Liza	Ik heb graag een permanentje.
Zulma	Ik heb ook graag een proper kopje en daarbij, dan horen we dan nog eens wat nieuws van uit de parochie.
	………………………………stilte………………………….
Emma	Ik vraag mij af wie dat er in de plaats komt van Leontine.
Zulma	Leontine van die kamer, op het einde van de gang?
Martha	(kortaf) Ze is om zeep.
Zulma	Zeep?
Emma	Ja, ze is vertrokken.
Zulma	Ik zou hier ook willen vertrekken. Maar, ja, waar zou ik naartoe gaan. Het kan niet meer, met mijn heup.
Martha	Zij is naar pierenland.
Emma	Zij heeft haar laatste snik gegeven. Ze zal nog rap haar houten frakske aanhebben.
Zulma	Dat is ons lot.
Martha	Dood is dood. (kortaf)
Emma	Leontine was toch al 95 jaar.
Zulma	Ik zal het zolang niet trekken.
Emma	Allee, toe toe, krakende wagens leven het langst.
Rita	(OP van links – klapt in de handen) Zijn er die meekomen met mij? We gaan groenten snijden.
Liza Martha	(kijken de andere kant op)
Zulma	(met gemaakte spijt) Met die pijn in mijn hand zal dat niet gaan.
Rita	Morgen komt de dokter, hij zal er dan eens naar kijken.
Emma	Mijn zoon zal nog komen.
Rita	We zullen je wel komen halen hoor!
Emma	Nee, dank u, laat maar.
Rita	Zoals je wilt, niemand dus? Niemand is verplicht om aan de activiteiten deel te nemen. Kom Liza. (neemt haar mee – beiden Af naar rechts)
	……………………………. stilte ………………………………….
Emma	Ik vraag mij af waarom de groenten moeten gesneden worden. Ze draaien hier toch alles door de molen.
	……………………………….stilte……………………………..
Zulma	(kijkt door het venster) Het is alweer vroeg laat.
Martha	(trekt ogen open) Is de soep daar?
Zulma	Er stopt een auto.
Emma	(sarcastisch) Op de parking van een rusthuis? Dat is raar.
Zulma	Ja maar, er stapt een vrouw uit met een valies.
Martha	(kijkt nu ook) Amaai, een schminkdoos.
Emma	(komt ook kijken) Die is te jong voor hier. ….. Er zit nog iemand in de auto…….. wacht…. Ik zie een been…. Twee benen………….. twee benen in een lange broek………… (luider) Het is een vent!
Zulma	Enen in een rolstoel………..
Martha	…………….uit de kreupelstraat.
Zulma	Die zal toch niet hier op de gang komen! Bah, een ‘mannenmens’.
Emma	Waarom niet? Op onze ouderdom kan dat geen kwaad meer.
Zulma	Pas op, een oude schuur brandt nog gemakkelijk.
Martha	(horen de lift) Wat is er het eerst boven, die vent of de soep?
Zulma	Het is te hopen dat het de soep is want met die vent kan ik niets doen.
Emma	Wie weet?
Zulma	Ben jij niet goed wijs?
Martha	Een rare apotheker.
Rita	(klapt in de handen – OP van links)
Zulma	Oef, de soep.
Rita	We kunnen soep komen drinken. Kom Liza.
	Allen gaan met of zonder rekje/stok naar de kamer – AF naar rechts)
	(reftergeluiden)
Edward	(OP van links– rolt zich tot aan het venster met de rolstoel en wuift zijn gezelschap uit) En nu ??? (zit ineengedoken als een hoopje miserie – komt vooraan - maar recht dan de rug) Edward jongen, je kunt nu kiezen, ofwel blijf je met uw kop in de grond zitten maar dan val je uit uw kar ofwel maak je er het beste van. En dit is wat we gaan doen (kijkt rond) Er zou hier wel een beetje meer leven kunnen zijn.
Martha	(OP van rechts – kijkt niet op en zet zich op haar stoel en doet de ogen dicht)
Edward	Het is hier stil. Is dit altijd zo?
Martha	(geen reactie)
Edward	Ik ben Edward… en jij?
Martha	(trekt eens haar ogen open en doet ze terug dicht)
Edward	(haalt de schouders op en plaatst de rolstoel nog meer op de voorgrond)
Zulma Emma	(OP van rechts en bekijken Edward – vragen zich niets af en zetten zich neer)
Zulma	De soep was niet fameus vandaag. Wat was het?
Emma	Ze had weinig smaak. Het was watersoep. Wat denk jij Martha?
Martha	(ogen open) Afwaswater.
Edward	Hallo! (luider) hallo! Ik ben Edward.
Emma	Wardje van Pier Lampies?
Zulma	Edward van Tekla van Leo de kuiper?
Edward	Edward van niemand. Edward van mijn eigen. Ik ben niet van dit dorp.
Emma Zulma Martha	(interesse voorbij)
Rita	(OP van rechts met Liza) Voila zie Liza. (tegen de anderen) Heeft de soep gesmaakt?
Emma Zulma Martha	(gelaten) Ja
Rita	Wel meneer Edward, hoe is het? Hebben we al een beetje kennis gemaakt?
Edward	(gromt wat maar vind het ‘meneer Edward’ toch leuk)
Rita	Meneer Edward komt op ons verdiep wonen. Heb jij al soep gehad, Meneer Edward?
Edward	Nee, maar laat maar.
Rita	Echt? Als je deze middag geen eten gehad hebt, dan moet je op het belleke duwen in uw kamer. Het zou kunnen gebeuren dat de keuken nog niet op de hoogte is.
Edward	(gromt wat)
Rita	(AF naar links)
	……………………..stilte…………………..
Edward	(hoest eens en niemand kijkt op) Is het hier altijd zo stil?
	……………………….stilte……………………
Edward	Niemand die zin heeft om te tieren?
Zulma	Dat doet pijn aan de oren.
	……………………..stilte………………………….
Edward	(probeert het nu eens met een mop) Gisteren zijn er twee kleine vliegtuigjes tegen mekaar gebotst en neergestort, vlak op het kerkhof. De hulpdiensten kwamen om de lijken te bergen. Ze hebben er op dat kerkhof al 500 opgegraven en ze zijn nog bezig.
	……………………stilte…………………
Martha	(begint te lachen) Goed, dit is een goeie.
Rita	(Op van links) Dat is hier plezant (tegen meneer Edward) Je bent hier al thuis zie ik.
Edward	(gromt)
Rita	(klapt in de handen) Emma, het is uw beurt om naar de kinesist te gaan.
Emma	(staat recht en verliest haar zakdoek)
Edward	(wijst op zakdoek) Hier … he… dingske, uw zakdoek is gevallen.
Rita	Meneer Edward, dit is Emma – aan het venster zitten Martha en Zulma en hier zit Liza – ik ben Rita en dit is dus meneer Edward. Kom Emma. (AF naar rechts)
Emma	(AF naar rechts)
Liza	Dat weten we nu al..
Edward	Mijn neus.
Liza	Wat?
Edward	Hij was er bijna af.
Liza	Wat?
Edward	Ik weet niet welke taal jullie hier spreken. Mijn dialect is blijkbaar niet goed te verstaan.
Zulma	Jawel, maar de goesting om veel te zeggen is al lang vervlogen.
Martha	Het vuur is uit.
Zulma	Je bent oud voor je het niet meer weet.
Liza	Mensen van onze ouderdom moet je gerust laten.
Edward	Allee, welke parlé is me dat? Mijn moeder zong nog tot haar 95ste en mijn vader deed nog de aardappelen uit op zijn 89ste verjaardag.
Zulma	Hier zijn er geen aardappelen en als je hier zingt dan komen ze kijken wat er scheelt.
Edward	Het is omdat ze dat hier niet gewoon zijn. Je moet het hen leren. Ze zijn hier mismeesterd.
Liza	Jij hebt gemakkelijk spreken. Je bent hier amper 1 uur.
Edward	Wedden dat we dat kunnen veranderen? Wie wedt er met mij? Voor een fles wijn? Wedden?
Rita	(OP van rechts) Tututututut meneer Edward, gokken is hier verboden hé! (klapt in haar handen) Het eten is gereed. We gaan eten. Kom Liza. (helpt Liza)
Edward	Waar is de eetzaal?
Martha Zulma	(lachen binnensmonds)
Rita	Wij eten op onze kamer, meneer Edward.
Edward	Ja, jij misschien maar wij?
Rita	Iedereen, meneer Edward, iedereen (AF met Liza naar rechts)
Martha Zulma	(schuifelen er achteraan AF naar rechts)
Edward	(kijkt ze na – verbijsterd) Je moet dit zien. De juf knipt met haar vingers en die kleuters volgen lijk, hondjes (zucht)
	……………………..stilte……………………
Edward	Edward jongen, nu kan je kiezen: ofwel je legt je er bij neer maar dan is het goed mogelijk dat je niet meer recht geraakt, ofwel je doet er iets aan en je brengt een beetje leven in de brouwerij. (AF naar rechts om te gaan eten)

Kleine onderbreking

Door de komst van de iets jongere Edward, zal het leven in het rusthuis veranderen.De vrije tijd wordt créatiever ingevuld. De bewoners zelf nemen het initiatief om hun vrije tijd leuker in te vullen.Ze organiseren zelfs een showtje om geld te verzamelen om een koertje in een degelijke eetzaal te laten veranderen.