Grammene, Deinze

Geschiedkundige en literatuursprokkels

In 1846 werd de eerste spoorbrug over de Leie te Grammene gebouwd. Die brug was de eerste volledig metalen vakwerkbrug ooit; zie A. Vierendeel; Esquisse d'une histoire de la technique. Tome II. Bruxelles, Vromant, 1921. p. 370-371:

"Le premier type de treillis proposé le fut par i'ingenieur belge NEUVILLE (et non Neville comme on l'écrit souvent) : il consiste (fig. I et 2) en deux brides horizontales réunies par une suite de barres formant des triangles successifs, le tout en métal; le premier pont de ce type fut exécuté en Belgique en 1846 à Grammene pour le passage de la ligne de Gand à Thielt au-dessus de la Lys; les travées avaient une trentaine de mètres d'ouverture; ce pont a été remplacé en 1912, il était encore en bon état mais devenu insuffisant vu l'accoissement du poids des locomotives et des trains.
Les nœuds d'assemblage des barres inclinées sur les barres horizontales étaient forgés, ils étaient assez coûteux d'exécution mais parfaitement solides ainsi que le prouve la longue durée des poutres Neuville.

Neuville exécuta quelques ponts de son type en Belgique et en Autriche; il en existe encore en Belgique. L'ingénieur anglais Warren appliqua le type Neuville en 1851 à Newark (Great-Northern Railway) et en ..."

"Warren remplaça les assemblages rigides ou semi-rigides de Neuville par des assemblages articulés; on ne peut pas dire que ce fut une amélioration; quoi qu'il en soit, le treillis Neuville à nœuds articulés se nomme quelquefois type Neuville-Warren, et même type Warren tout court, ce qui certainement n'est pas justifié."

Zie ook Facts On File, inc Essays - Truss Bridge :
"By the middle of the 19th century, the wood-and-iron bridge was giving way to all-iron designs, in part the result of improved means of iron manufacture. The strength of iron in both tension and compression made possible the Warren truss, which consisted of only diagonal members. It might better be called a Neuville truss, for it was first built by a Belgian engineer of that name in 1846, 2 years before James Warren used the design to span the Trent River in England."
1848: James Warren wordt een patent (nummer 12242) toegekend voor de metalen vakwerkligger bestaande uit driehoeken (ref.: The Crumlin Viaduct):
"The Warren Truss or Warren Triangular Girder was invented by James Warren and Willoghby Theobald Monzani. In 1848, Warren patented the design of the Triangular Girder (patent number 12242) and in 1850, the first Warren Truss bridge was constructed at London Bridge Station. The work was carried out on behalf of the South Eastern Railway, whose director, Daniel Warren, was James’ brother. James also invented a number of other uses for iron, including cast metal screws."

"Through the use of equilateral triangles, Warren ensured that no individual strut, beam or tie was subject to bending or straining forces, but only to tension and compression. This design was far superior to the Neville Truss, which employed similar principles but instead used isosceles triangles. Warren’s spans could be constructed to reach between 18 and 30 metres (60 and 100 feet) in length."

Nota: De stelling dat het gebruik van gelijkbenige driehoeken in plaats van gelijkzijdige, zoals blijkbaar bij de oorspronkelijke Neuville vakwerkligger, aanleiding zou gegeven hebben tot sterk andere eigenschappen is zeer betwistbaar. De uitleg van Vierendeel dat in de Warrenligger torsie en buiging werd vermeden door het gebruik van flexibele verbindingen is heel wat plausibeler. De Vierendeelligger steunt namelijk op het gebruik van starre verbindingen.
In 1912 was de vakwerkbrug van Neuville aan vervanging toe, dit door het toegenomen gewicht van de locomotieven en treinen.
Nota: Wat was de toestand van de brug tussen 1912 en 1922? Hebben we hier te maken met een fout in boven- of onderstaande referentie, of werd de brug gedurende de eerste wereldoorlog vernietigd?
De eerste Vierendeelbrug te Grammene werd in 1922 gebouwd. Ze had een overspanning van 56,16m en woog 360 ton. [Lit. ref.: 6, foto 6.].
"Le pont du chemin de fer sur la Lys à Gramene-lez-Deynze, livré à l'exploitation le 1er décembre 1923" [Lit. ref.: 9, p. 20].

De eerste Vierendeelbrug te Grammene, bouwjaar 1922.

De eerste Vierendeelspoorbrug te Grammene werd in WO-II opgeblazen.

Duitse geniesoldaten vervangen de opgeblazen Vierendeelbrug uit 1923 door een noodbrug.
Bron: Hugo Vanderlinden

Herbouwd na de tweede wereloorlog in 19xx.
1992: start van de strijd voor het behoud van de brug. De NMBS had plannen om de Vierendeelbrug brug over de oude Leiearm in Grammene-Deinze op de spoorlijn 73 van Gent naar Adinkerke te vervangen door een nieuwe betonnen brug.
In Februari 2001 starten renoveringswerken aan de brug om de stabiliteit, het draagvermogen en het uitzicht van de brug weer voor jarenlang te waarborgen. 15 ton ijzer werden verwerkt en ook de sporen werden vernieuwd. Het zandstralen verbruikte ongeveer 160.000 kilogram zand, maar dit werd zoveel mogelijk gerecupereerd. 6.000 liter verf, allemaal uitgestreken met de borstel, zette de brug in een fris kleurtje. Jammerlijk gebeurde bij dit werk een dodelijk arbeidsongeval. Een nieuwe loopvloer werd aangelegd, zowel langs het spoor als voor het fietspad, het laatste kreeg ook een nieuwe borstwering.
Het overgrote deel van de renoveringkosten werden gedragen door de NMBS, de gemeenten Deinze en Zulte bekostigden het fietspad langsheen de brug.
Op zaterdag 14 december 2002 werd de brug weer opengesteld voor voetgangers en fietsers.

Grammene, Deinze

Geschiedkundige en literatuursprokkels

Links