Enkele leuke proefjes met de zwaartekracht

 

Proef 1: het "verkeerd" rollend doosje

Nodig: een rond doosje smeerkaas voorzien van een beetje boetseerklei aan de binnenkant. In de klei enkele (3) knikkers kleven. Sluit vervolgens het doosje, maak een helling en zet het doosje er recht op om het naar beneden te laten rollen. Als je het laat zien aan je ouders of zo, dan vraag je: in welke richting gaat dit doosje rollen als ik het loslaat? Als je zorgt dat de knikkers bovenaan zitten, lichtjes naar de boven kant van de helling toe, dan gaat het doosje onverwacht bergop rollen. Probeer het eerst een paar keer alleen om te zien waar je de knikkers moet hangen.

 

Hoe komt het nu dat het doosje naar boven rolt? Wel, doordat de knikkers zwaarder zijn dan het doosje wordt er meer aan de knikkers getrokken dan aan het doosje. De knikkers rollen naar beneden en het doosje naar boven.

 

Proef 2: vallende kracht

Laat een groot (maar licht) en een klein (maar zwaar) balletje vallen in een metalen schaaltje waar je vooraf een laagje boetseerklei in legt. Het resultaat zal zijn dat beide balletjes een indruk achterlaten in de klei (eerst door iemand de balletjes even laten wegen).

Als je het aan je ouders en/of anderen laat zien moet je twee vragen stellen:

 

  1.  - Welk balletje zal als eerste het schaaltje raken?
  2.  - Welk balletje zal de diepste put maken in de klei?

 

Doe nu de proef. Laat de balletjes vallen en ze zullen tegelijk neerkomen.

Hoe komt dat? Zwaartekracht doet alle voorwerpen even snel naar beneden vallen. Het gewicht van het voorwerp maakt geen verschil. De zwaartekracht trekt sterker aan zware voorwerpen dan aan lichte, maar zware voorwerpen hebben meer kracht nodig om in beweging te komen. Daarom vallen alle voorwerpen met dezelfde snelheid.

Het kleine (maar zware) balletje maakt de diepste put omdat de zwaartekracht hier sterker aan trekt.

 

Proef 3: gekke fles

Een fles met gaatjes in de bodem wordt in een lege kom gezet. De fles wordt daarna met water gevuld en vervolgens schroeven we de dop er vlug op.

Als je het voor iemand voorstelt, stel dan deze vraag: Als ik nu de fles ophef, loopt er dan water uit de gaatjes, of niet?

Pas als je ook het dopje terug losschroeft loopt het water door de gaatjes.

Hoe komt dat? De lucht onder de fles duwt tegen de gaatjes. Dit werkt de kracht van de zwaartekracht tegen. Daarom druppelt het water niet uit de fles.