Startpagina -> Handicapwijzer -> Autisme en autismespectrumstoornis




Autisme en autismespectrumstoornis


Op deze pagina:

TWEE BELANGRIJKE DISCLAIMERS:
  • Deze webpagina is alleen bedoeld als kennismaking. Ik ben geen dokter. Als je zelf met ziekte en handicap te maken krijgt, ga dan te rade bij een arts.
  • Ik doe mijn best om mijn informatie uit betrouwbare bronnen te halen. Niettegenstaande is het mogelijk dat er ergens een fout insluipt. Als je een fout vindt, laat het mij dan weten.

Wat is autisme? En wat is autismespectrum?
Dit zijn allebei handicaps die veroorzaakt worden door een lichamelijk defect in de hersenen, namelijk in het deeltje waarin verbanden tussen (al dan niet abstracte) begrippen gelegd worden. Dit deel werkt minder goed, of is beschadigd.

Als de stoornis echt overduidelijk aanwezig is, spreekt met van "autisme". Dit zijn mensen die zo in hun eigen wereld leven, dat communicatie niet of nauwelijks mogelijk is.
Mensen met "autismespectrum" daarentegen, hebben deze stoornis minder duidelijk - vaak heeft hun omgeving niet eens in de gaten dat hij/zij autistisch is. Het is m.a.w. "licht" autisme. Vandaar de naam "autismespectrum": de patiënt is niet 100 % autistisch, maar vertoont wel kenmerken uit het "autistisch spectrum". In de praktijk is communicatie met deze mensen moeilijker dan met anderen, maar zeker niet onmogelijk.
Terug naar boven Terug naar boven


Gevolgen en symptomen
Mensen met (spectrum)autisme vertonen dikwijls deze kenmerken:
  • Ze kunnen het verband tussen oorzaak en gevolg niet goed (of helemaal niet) zelf maken. Dit maakt hen onzeker en angstig; ze ervaren de wereld als een constante dreiging, die ze niet goed kunnen begrijpen.
  • Dit heeft tot gevolg dat ze in situaties die voor hen bedreigend of ingewikkeld voorkomen volledig dichtklappen: ze zijn dan niet in staat om eenvoudige taken af te werken, en kunnen zelfs in paniek geraken.
  • Meestal kunnen deze mensen goed meedraaien met het "normale" leven, zolang ze hun gewoontes kunnen volgen. Als er echter iets onverwachts gebeurt, worden ze angstig (omdat ze de verandering, of de impact ervan, niet of niet goed kunnen inschatten).
    Een voorbeeldje: een persoon met autisme werkt op kantoor. In het gewone dagelijkse patroon draait hij/zij heel goed mee - om acht uur beginnen, om tien uur koffiepauze, om één uur middagpauze, ... op maandag werken tot 5 uur, op dinsdag werken tot 6 uur, ... enzovoorts.
    Maar als er nu onverwacht iets verandert - er moet overwerk gebeuren, of de baas stuurt hem/haar naar een andere werkplaats, dan kan hij/zij plotseling een angstaanval krijgen.
  • Mensen met autisme(spectrum) houden vast aan het schema, de structuur. Ze proberen voor zichzelf steeds een schema te volgen, en als er geen schema bestaat, dan maken ze dat soms zelf:
    • Kinderen met autisme werken dikwijls met kleuren. Ik las ooit over een patiëntje, dat alleen maar uit een rood bord wou eten.
    • Enkele maanden geleden berichtte de krant nog over een Brits autistisch meisje, dat alleen maar chocolade at (en ziek werd als ze toch iets anders moest eten).
    • Mensen met autisme zoeken dikwijls een draaibeweging op, omdat die voorspelbaar is, en rust geeft. Autistische kindjes zitten graag op draaimolens, en kijken graag naar draaiende voorwerpen (een wasmachine!). Dit kan zich doorzetten tot in de volwassenheid.
    • Autisten werken volgens hun regels, welke leeftijd ook. Ik ken volwassen patiënten die eten volgens regels, winkelen volgens regels, en zelfs tv-kijken volgens hun schema.
    Dit soort "dwangmatig handelen" wordt dikwijls verkeerd opgevat. Vooral bij kinderen spreken de mensen al gauw van verwennerij.
  • Autisten zijn veel gevoeliger.
    Zintuiglijk zien ze meer kleuren, ruiken ze meer verschillende geuren... heel vaak zijn ze bang voor hard lawaai.
    Gevoelsmatig zijn ze sneller geschockeerd door gewelddadige tv-beelden, meer geëmotioneerd door bijv. poëzie en muziek, ... heel dikwijls hebben ze een grondige hekel aan onrecht, en volgen ze (overdreven) netjes de regels.
  • De grote gevoeligheid van deze mensen maakt dat té veel prikkels (vb een luid concert, een disco vol lichteffecten, ...) voor hen heel vermoeiend zijn.
Terug naar boven Terug naar boven


Oorzaak
De echte oorzaak is nog niet bekend. Waarschijnlijk spelen meerdere factoren (waaronder het toeval) een rol. Soms blijkt de stoornis wel een erfelijk kantje te hebben.
Terug naar boven Terug naar boven


Waarom hebben (spectrum)autisten het soms moeilijk?
Los van het feit dat hun angst en wantrouwen tegenover de buitenwereld een normaal leven sterk bemoeilijkt, gebeurt het vooral bij autismespectrum dikwijls dat de handicap niet opgemerkt wordt, vooral als de schoolresultaten wél goed zijn. Als ze angstig worden weten deze mensen dikwijls ook niet wat er met hen gebeurt, en dat maakt hun nog angstiger, en vermindert hun zelfvertrouwen nog meer...

Eén van de grootste problemen waar autismepatiënten mee geconfronteerd worden, is de afwijzing door de omgeving. Anderen beschouwen autistische kinderen dikwijls als "verwend" omwille van hun vreemd aandoende gewoontes (en vooral omdat ze beginnen te roepen als ze die gewoontes niet kunnen volgen - ze roepen uit angst, niet uit boosheid). Op school en op het werk beschouwen de collega's hen als "asociaal", omdat ze sociaal minder vaardig zijn.
Terug naar boven Terug naar boven


Waarom spreken ze steeds van "autisten die zich terugtrekken in hun eigen wereld"?
Mensen met autisme(spectrum) leven dikwijls in een soort fantasiewereld. Dit doen ze omdat ze de echte wereld als té bedreigend ervaren, te onbegrijpelijk. In hun eigen wereld stellen ze zich de dingen anders voor, meer voorspelbaar, en veel minder bedreigend. Dit is één van de grote moeilijkheden die deze mensen hebben: soms verwarren ze hun "droomwereld" met de echte, en deze botsing maakt hen dikwijls angstig.
Terug naar boven Terug naar boven


Waarom passen ze zich niet gewoon aan? Angst en verlegenheid kunnen toch overwonnen worden?
Dit hoor je wel vaker, en niet alleen bij autisme. Maar als je van mensen met dit soort handicaps gaat eisen dat ze "zich aanpassen", is de kans op succes heel klein, en dat is niet de schuld van deze mensen.
Het is alsof je aan een slechtziende bediende een tekst vol kleine lettertjes zou geven, en dan zou zeggen: "Als je maar genoeg probeert, zul je het kunnen lezen." Wat gebeurt er dan? Zijn/haar ogen worden nóg slechter door het staren naar die kleine lettertjes...

Het is geen goed idee om deze mensen te willen dwingen tot aanpassing. (Spectrum)autisten zijn tot veel in staat en kunnen veel bijleren, maar nooit onder dwang.
Terug naar boven Terug naar boven


Zijn mensen met autisme genieën? Of hebben ze een speciaal talent, zoals in "Rain Man"?
Soms. Het kan gebeuren dat een autistische persoon een zeldzaam talent voor iets blijkt te hebben (zoals in "Rain Man"), hetgeen weinig respectvol bekendstaat als "idiot savant". En er zijn ook hoogbegaafde autisten. Maar eigenlijk vormen zij een minderheid - meestal zijn mensen met autisme eerder zwak tot normaal begaafd.
Terug naar boven Terug naar boven


Hoe kunnen autisten geholpen worden?
Een genezing voor de stoornis in de hersenen bestaat er niet. Met behulp van therapie kunnen deze mensen wel leren leven met hun aandoening. De juiste diagnose kan al veel doen, omdat de patiënt dan tenminste weet waarom hij/zij het zo moeilijk heeft. Ook assertiviteitstraining kan handig zijn, om hem/haar wat vaardiger te maken in sociale interactie, maar dit is zeker geen wondermiddel.
Terug naar boven Terug naar boven


Interessante sites
  • De site van Autsiders biedt tonnen informatie over en voor het autistisch spectrum, maar ook over enkele stoornissen die er veel op lijken. Adres: http://www.autsider.net
  • PASS is een zelfhulpgroep voor mensen met autisme(spectrum), en reken maar dat ze veel plezier maken: koken, uitstappen, ... Adres: http://www.pass-partout.be
Terug naar boven Terug naar boven



Handicapwijzer - Kindertelevisie - Madhouses - Links - Contact - Gastenboek - Sitemap