|
Dit is een onofficiële fansite.  Teletubbies Dit was het allereerste kinderprogramma waarvoor ik de hulp van de videorecorder inschakelde. Deels uit nieuwsgierigheid, en (groten)deels vanwege die vier schattige wezentjes. Hoe meer ik ernaar keek, hoe meer ik de logica erachter ging inzien.
Opzet Weinig kinderprogramma's hebben ooit zoveel negatieve kritiek moeten slikken als "Teletubbies". Qua opzet en structuur was het programma nogal verschillend van andere shows, en voor velen stond "verschillend" gelijk aan "verkeerd" (zoals dikwijls het geval is met een nieuwe stijl). Terwijl kindertelevisie gemaakt werd vanuit het volwassen standpunt (wat is er goed voor kinderen), vertrok "Teletubbies" vanuit het standpunt van de kijkertjes zelf. Dit verklaart meteen de "verkeerde" aanpak: vanuit het standpunt van een volwassene is het programma absurd, maar voor kleine kinderen zit het logisch in elkaar. De Teletubbies zijn vier baby'tjes die in een technisch sprookjesland leven. Hun eigen huisje zit vol technologische hoogstandjes, en zelfs in de buitenlucht is techniek alom aanwezig: luidsprekers rijzen omhoog uit de grond, en een magische windmolen zorgt voor beelden uit de echte wereld. De Teletubbies, Tinky Winky, Dipsy, Laa-laa en Po, hebben elk een antenne op hun hoofd, en een televisiescherm in hun buik, wat ze een "buitenaards" tintje meegeeft. Ze zijn alle vier heel nieuwsgierig, ze houden van spelen en eten, soms morsen ze hun eten, en ze hebben een hekel aan bedtijd.
Structuur Elke aflevering begint met een korte voorstelling van de Teletubbies. Dan begint de magische windmolen te draaien, en de vier vriendjes spoeden zich naar buiten. Ze weten immers dat er een filmpje over de buitenwereld in aantocht is, en daar verheugen ze zich zichtbaar op. Eén van de vier krijgt het filmpje op zijn/haar buik; de anderen gaan ervoor staan om het te bekijken. Dat filmpje gaat steeds over de leefwereld van jonge kleuters. Naar de kapper, naar de winkel, naar de dierentuin, kleuren, cijfers, ... Na afloop roepen alle Teletubbies "opnieuw, opnieuw!" en wordt het filmpje een tweede keer getoond. Hierna volgt er een kort verhaaltje met de Teletubbies zelf, en meestal zit er hierin een link naar het filmpje verwerkt: ging het over kleur, dan ontdekken de Teletubbies allerlei voorwerpen in die kleur. Zaten er dieren in het het filmpje verwerkt, dan komen de Teletubbies zelf een diertje tegen, of dan gaan ze naar een stoet van dieren kijken, enzovoorts... Dan floept er een luidspreker uit de grond. De luidspreker zegt: "Tijd om dag te zeggen" (Nederland) of "Tijd voor Teletubbies-dag!" (Vlaanderen). De Teletubbies zijn hier niet mee opgezet, maar toch zeggen ze dag en verdwijnen ze achter de heuvels. Vervolgens floepen ze plotseling al lachend weer tevoorschijn, en daarna zwaaien ze de kijkertjes weer gedag. De zon gaat onder, en de show eindigt met de Teletubbies die de kijkertjes uitwuiven terwijl ze in hun huisje springen.
Taal Perfect Nederlands moet je van de Teletubbies niet verwachten. Aangezien ze zelf nog baby'tjes zijn, spreken ze ook op die manier: beperkt, met fouten in hun woordjes, met tweewoordzinnen (dit zijn zinnetjes die alleen uit een onderwerp en een lijdend voorwerp bestaan. Voorbeeld: als Laa-laa met haar bal gaat spelen zegt ze "Laa-laa bal!"). De Teletubbies spreken zelden spontaan. Meestal proberen ze de luidsprekers of de verteller gewoon na te zeggen. Dit is ook de manier waarop echte kindjes hun spraak ontwikkelen. Er is een verschil tussen het gebrabbel van de oudste en de jongste. Tinky Winky, de oudste, is de enige die erin slaagt om woordjes zonder fouten uit te spreken. En Po, de jongste, is de enige Teletubby die nog "dada! zegt in plaats van "daag!" (in de Vlaamse versie).
Lichaamstaal Net zoals hun spraak, is ook hun lichaamstaal die van baby's en peuters. Hun gebaren zijn enerzijds groot en overdreven, maar anderzijds komen ze dikwijls niet verder dan spartelen, omdat hun ledematen zo klein zijn. Maar dat maakt ze natuurlijk ook zo schattig... Ook hier zien we weer opvallende verschillen tussen de oudere en de jongere, en zelfs tussen jongen en meisje. Hoe jonger de Teletubby, hoe meer hij/zij spartelend beweegt. En als meisje beweegt Laa-laa veel sierlijker dan Tinky Winky. Graag ga ik wat dieper in op het favoriete gebaar van de Teletubbies: de knuffel. Zowel in de orignele Engelse als in de Vlaamse versie roepen de Teletubbies "dikke knuffel!" terwijl ze de daad bij het woord voegen. In Nederland roepen ze "Kusje!" wat niet helemaal klopt... persoonlijk denk ik ook dat jonge kinderen liever knuffels geven dan zoenen. Als ze iemand moeten dag zeggen die ze eigenlijk niet zo intiem kennen (een tante, een familievriend, ...) zullen ze geneigd zijn om een kusje of een "polleke" (handje) te geven. Maar hun knuffels zijn gereserveerd voor mama en papa!
Herhaling, herhaling, herhaling Een ander punt van ergernis voor de criticasters was de overvloed aan herhalingen die in elke aflevering ingebakken zat. Talloze keren herhalen de Teletubbies dingen die ze graag doen, waaronder het bekijken van het filmpje. De reden hiervoor is dezelfde als in de vorige onderwerpen: echte peuters zijn óók dol op herhalingen, niet alleen omdat ze iets leuks graag opnieuw doen, maar ook omdat het helpt om structuur op te bouwen. En dat is iets wat jonge kinderen nodig hebben, want dikwijls weten ze nog niet veel van de wereld. Een goede indeling helpt hun hun angst voor het onbekende af te zwakken, vandaar dat dit een essentieel onderdeel van de opvoeding is. Een strakke indeling van een kinderprogramma is zeker niets nieuws, maar in "Teletubbies" wordt het wel sterker uitgewerkt dan gewoonlijk.
Denken en doen Net als echte peuters hebben de Teletubbies moeite om twee dingen tegelijk te doen. De makers tonen dit aan door denken en doen duidelijk van elkaar te scheiden: meestal zeggen de Teletubbies eerst wat ze gaan doen, en beginnen ze pas daarna ook met de uitvoering ervan. Als de verteller zegt: "Op een dag reed Po rondjes op haar step", dan zie je eerst Po zónder haar speeltje. Po luistert naar de verteller en zegt hem na ("Po step! Po step!"). Pas dan komt haar step aanrijden, en springt ze erop.
Op ontdekkingstocht Kinderen zijn van nature nieuwsgierig, een eigenschap waar talloze kinderprogramma's met veel succes gebruik van maken. In "Teletubbies" is dit zeker niet anders. De Teletubbies zijn zo nieuwsgierig, dat ze bij elk vreemd geluid of voorwerp meteen gaan kijken wat er gebeurt. Met de hulp van de verteller leren ze wat het geluid/voorwerp is, en ze gaan het ook gebruiken, om te laten zien wat er gebeurt. Hiermee worden de kijkertjes aangemoedigd om zelf rond te kijken naar hoe de wereld rondom hen er uit ziet.
De ouders van de Teletubbies Natuurlijk hebben de Teletubbies geen echte ouders. Maar aangezien ze zelf nog heel jong zijn, hebben ze wél veel hulp nodig. Gelukkig zijn er figuren die de Teletubbies begeleiden in hun dagelijks leven, en zo de rol van de ouders spelen:
Hiermee imiteren de luidsprekers de spelletjes die ouders met hun baby's doen (en tegelijkertijd de grondslag leggen voor het leren spreken.). De luidsprekers zorgen ook voor de dagindeling van de Teletubbies: ze laten horen wanneer het programma begint, wanneer ze dag moeten zeggen (einde van de show), en als de Tubbies slapen, doen ze soms zelfs dienst als wekker.
De wereld rond De filmpjes die op de buikjes van de Tubbies verschijnen, zijn niet altijd typisch Engels. Met het oog op het grote aantal immigranten uit Afrika en India, kun je dikwijls ook kinderen uit deze streken aan het werk zien. Ook dit is niet nieuw - in Sesamstraat, bijvoorbeeld, had Nederland al een zwarte presentatrice. Dit soort dingen is eigenlijk de beste anti-discriminatiemethode die er bestaat: mensen uit andere landen tonen, én ze opvoeren als normaal (hiermee bedoel ik: niet slechter, maar ook niet beter dan anderen). De Nederlandse dubbing van "Teletubbies" houdt zich zo goed mogelijk aan de Engelse: de stemmetjes van de Teletubbies zelf en de bloemen lijken heel veel op de oorspronkelijke. Alleen de luidsprekers hebben een extra guitige stem meegekregen. Heel leuk is, dat de Nederlanders soms nieuwe filmpjes gemaakt hebben, in plaats van te dubben. Onder andere de theevisite bij de vrolijke dame, en de filmpjes met dieren zijn op en top Nederlands en super goed! De Vlaamse dubbing wijkt zo goed als overal sterk af van de Engelse versie. Het toppunt is de stem van Dipsy - in de Vlaamse versie wordt deze namelijk door een vrouw gedaan (Karen Visscher), en dat geeft een heel guitig effect. Dit soort dingen toont aan dat de Vlamingen wel degelijk in staat zijn om anderstalige kinderprogramma's te dubben. De enige valse noot zit in het feit dat Laa-laa in deze versie soms vloekt! ("Fe'tomme, fe'tomme!") Jammer, anders was het perfect geweest.
Invloeden "Teletubbies" heeft vele kinderprogramma's geïnspireerd. Toen deze op de buis verschenen, waren de mensen de nieuwe aanpak al beter gewend, en de golven van kritiek die ik verwacht had, bleven dan ook (gelukkig) uit. Een kort lijstje van de leden van de "Teletubbies-school":
Goodies Teletubbies Bureaubladthema's: In een vorig leven heb ik deze samengesteld uit allerlei foto's, cursors en geluiden die ik op het internet verzameld had. Met dank aan alle anonieme internauten die hieraan hebben bijgedragen! Downloaden doe je vanaf de site van Themeworld. Je hebt nodig: Windows 98 of XP, en MP3-ondersteuning (tegenwoordig zit dat standaard op elke PC). Klik hier.
Links
|
