Startpagina Leven met een handicap XYY-syndroom


XYY-syndroom


Op deze pagina:

TWEE BELANGRIJKE DISCLAIMERS:
De afwijking
Het XYY-syndroom, ook bekend als polysomie Y of supermale syndroom, is een geslachtelijke afwijking waarbij de jongen (mensen met XYY zijn altijd mannelijk) een extra geslachtschromosoom heeft. Deze afwijking komt voor bij 1 op de 1000 tot 1 op de 700 mannen en heeft allerlei eigenschappen tot gevolg; dikwijls wordt het syndroom echter niet opgemerkt omdat de klachten niet zo uitgesproken zijn.
Terug naar bovenTerug naar boven

Gevolgen en symptomen
Zoals we bij syndromen vaker tegenkomen, heeft niet elke jongen met XYY alle symptomen in dezelfde mate.
Terug naar bovenTerug naar boven

Oorzaak
Vele lichaamseigenschappen zijn in onze cellen aanwezig onder de vorm van bouwsels, de genen. Deze genen liggen op hun beurt op chromosomen. Gewone cellen hebben 23 chromosomenparen: van die paren is één chromosoom afkomstig van de moeder, en één chromosoom afkomstig van de vader.

Het laatste chromosomenpaar is wat speciaal, want het bepaalt (ondermeer) ons geslacht. Er zijn twee verschillende geslachtschromosomen, en ze worden aangeduid met de letters X en Y. De combinatie XX is vrouwelijk en XY is mannelijk. Voor meer informatie over genen en chromosomen neem je best een kijkje op de pagina over genetische oorzaken van handicaps.

De geslachtscellen (zaadcel en eicel) hebben elk 23 chromosomen. Soms gaat er echter bij de aanmaak van geslachtscellen iets mis, waardoor het resultaat te veel chromosomen heeft. Als deze geslachtscel dan bevrucht wordt door een normale cel, is het resultaat een cel met een extra chromosoom. Als de bevruchte eicel een extra chromosoom heeft, noemt men dat een trisomie.
Bij het XYY-syndroom situeert deze trisomie zich bij de geslachtschromosomen. Zo'n trisomie kan verschillende gevolgen hebben: bij mensen met XXY spreekt men van het syndroom van Klinefelter en dames met XXX hebben het Triple-X syndroom. Jongens met XYY hebben logischerwijze het XYY-syndroom.
Een jongen met XYY heeft inderdaad een extra Y-chromosoom.

Chromosomenkaart van een jongen met XYY. Let op het extra geslachtschromosoom.
De reden waarom deze fout ontstaat is voorlopig onbekend. Het XYY-syndroom erft in de regel niet over.
Terug naar bovenTerug naar boven

Waarom hebben jongens met XYY het soms moeilijk?
Dat de symptomen meestal niet zo erg zijn heeft ook zijn nadelen. Het syndroom kan het gedrag beïnvloeden, wat kwetsende commentaar kan opleveren door mensen die niet beseffen dat het gedrag mee veroorzaakt wordt door een syndroom en niet door een "verkeerde" opvoeding.
Terug naar bovenTerug naar boven

Hoe worden ze geholpen?
Als genetisch syndroom kan XYY niet ongedaan gemaakt worden. Als de klachten hinderlijk worden doet men aan symptoombestrijding: logopedie bij spraakproblemen en eventueel wat extra hulp op school.
Terug naar bovenTerug naar boven

Meer op deze link Terug naar bovenTerug naar boven