banner
Reisverslag: Vietnam 1997

In de winter van 1995 kreeg ik bezoek van mijn neef Rudy. Niets speciaals zal u zeggen, maar hij kwam afscheid nemen omdat hij voor zijn werk naar Vietnam moest verhuizen. Als grap zei hij "ge komt maar eens langs!'. Deze grap werd in 1997 werkelijkheid.

Op 25 februari 1997 vertrokken Tuur en ik richting Vietnam. Na een vliegreis van 17 uur landden we op 26 februari in Ho Chi Minh city (HCM), het vroegere Saigon. We werden afgehaald door een collega van Rudy, die voor ons al een hotelkamer had geboekt zodat we dadelijk konden rusten en een beetje bekomen van de lange vliegreis.De volgende morgen vertrokken we naar Can Tho, een stad met 150.000 inwoners waar Rudy woont en werkt. Can Tho ligt een 170 km van HCM. Toch nam de tocht een 5-tal uur in beslag via "highway 1". De eerste dagen zijn we op verkenning geweest in de buurt van Can Tho. De eerste halte was de universiteit waar Rudy werkt. Zijn werk is het kweken voor consumptie van vissen en kreeftachtigen. Het eerste experiment was het kweken van een Tilapia-soort (Orchiochromis niloticus) waar hij goede resultaten mee behaalde. De zeewatergarnaal (Macrobrachium roosenbergii) en de zeewaterkrab waren minder gemakkelijk omdat het grote probleem hier de zeer kleine larven zijn. Daarom moeten deze met rotiferen worden opgekweekt omdat artemia te groot is.

kaart Viëtnam

Voordat we onze trip door Vietnam aanvingen gin­gen we eerst op verkenning in de Mekong delta om ons visnet eens uit te werpen. De Mekong begint hoog in Tibet en vloeit met zijn 4500 km lengte door China, Laos, langs de Lao- Thaise grens, door Cambodja en Vietnam om uit te monden in de Zuid-Chinese zee. De delta is een zeer groot labyrint van rivieren, beekjes en kanalen.

 

Biotoop VN 97/1

Het eerste biotoop waar we gingen vissen, was een vijver aan de rand van een klein dorpje. Van de inwoners kregen we de toelating om te vissen, maar de garnalen moesten we laten zitten. De vijver kreeg weinig zon.Langs de rand van de vijver kwam een opvallende plant voor met grote, vlezige, ronde bladeren en een klein geel bloempje. De rand was echter niet dicht begroeid. In het water dreven bladeren van lotussen met prachtige rode bloemen. Verder waren er nog mosselplanten, kruidje-roer-me-niet en een kruipplant die als groente gebruikt werd.

Trichogaster trichopterus (VN 97/1)

  Trichogaster microlepis (VN 97/1)

Biotoop VN 97/2

We zijn aan een vijver met watervarens van 3 tot 4 meter hoog. Een prachtig biotoop. De vissen die we hier vingen, waren jongen van de slangenkopvis, waarschijnlijk Channa striata, als we de beschrijving door de plaatselijke bewoners mogen geloven. Ook zou de vis broedzorg plegen en zouden we geluk gehad hebben dat we niet zijn aangevallen door de ouders.

Channa striata?, jongen (VN97/2)

Biotoop VN 97/3

Een afwateringskanaal van een fruitplantage met Weinig randbeplanting. Enkele Cryptocoryne ciliata planten en veel waterhyacinten (Eichornia crassipes) dreven in een hoek van het kanaal. De vangst was weer groot: halfsnavels, bijtjes, knorgoerami, blauwe spat en Trichogaster pectoralis. Een nieuwe aanwinst waren een Rasbora lijkend op Rasbora borapetensis en het rijstvisje, Oryzias melastigmus.

En daar was hij dan, de vis die bovenaan mijn verlanglijstje stond: Aplocheilus panchax. In Vietnam noemen ze hem "ca'bac lahn". Het eerste exemplaar was een mooi, geel mannetje. Eenmaal de vis ontdekt in het water waren ze goed te herkennen aan de witte vlek boven op de kop. Bij het fotograferen van de vissen bleek dat er ook witte mannetjes tussenzaten. We vonden dus twee kleur­variëteiten in één biotoop.Bij de vrouwtjes was er geen onderscheid.

Aplocheilus panchax (VN 97/3) geel

Aplocheilus panchax (VN 97/3) wit

Biotoop VN 97/4

Omdat op de universiteit veel geëxperimenteerd werd met het kweken van vissen en planten waren er ook veel vijvers en kanalen aanwezig. Dus gingen we ons net hier ook eens uitwerpen. Het was een afwateringskanaal van een groentenveld. De rand was dicht begroeid met allerlei soorten grassen. In het water vonden we onze eerste echte waterplanten, namelijk Limnophila aquatica, beter bekend als Ambulia. Verder nog waterhyacint, mosselplant en de kruipplant die we in bijna alle biotopen tegenkwamen.

Trichogaster trichopterus

Als vissen werden hier gevangen: halfsnavels, knorgoerami, blauwe spat en Trichogaster pectoralis. Daar deze laatste vis iets anders getekend was, kon het ook een Trichogaster microlepis geweest zijn. Daarnaast nog zoetwaterkrabben en garnalen. Het eigenaardigste wat we hier vingen, was een witte platworm van een 5-tal cm met een rode kop.

Biotoop VN 97/5

Een rijstveld met een dichte randbeplanting van grassen en cypergrassen. In het water dreef waterklaver met vrij grote bladeren. Het gaat hier om een Marsilea-soort met wat roodachtige bladeren, een prachtig plantje. De vangst was weer groot: halfsnavels, knorgoerami, blauwe spat en Trichogaster pectoralis. Een eerste nieuwigheid was Esomus metallicus. Een prachtig visje maar heel teer. Volgens de literatuur zou hier ook Esomus goddardi moeten voorkomen. Deze lijkt veel op de vorige soort maar hier ontbreekt de metaalachtige glans op de zijden. Deze soort hebben we niet gevangen.

plant

Anabas testudineus was een andere nieuwe aanwinst. Het ging hier om een jong exemplaar van een 4-tal cm. Verder nog een Rasbora-soort die we moeilijk konden thuisbrengen. De vis had een bruine rug, een zwarte lengte streep tot in de helft van het lichaam beginnende aan de staartwortel. Alle vinnen waren kleurloos. Hij gelijkt heel veel op Parluciosoma daniconius, vroeger bekend als Rasbora daniconius. Verder vingen we nog een jong exemplaar van een grondel soort waar we geen naam konden op plakken, naast Rasbora meyersi en wat kikkerlarven.

Biotoop VN 97/6

Lijkt veel op het vorige biotoop. Een rijstveld met dichte randbeplanting zonder andere waterplanten. Als vissen werden hier gevangen bijtjes, blauwe spat, knorgoerami, halfsnavels, Parluciosoma daniconius en als nieuwe aanwinst Clarias batrachus (een exemplaar van 2 cm) en de kleine, tere Oryzias minutillus.

plant

Biotoop VN 97/7

Een gracht kort bij een woning met op de rand een rij bananenplanten. In het water dreef waterhyacint en kruidje-roer­me-niet. De gracht was maar een 30-tal cm diep. Hier vingen wij knorgoerami, blauwe spat, halfsnavel, Rasbora meyersi en Aplocheilus panchax. Van deze laatste soort echter slechts weinig exemplaren. Bij het bekijken naderhand van de video bleek dat de panchax duidelijk meer rood in de vinnen had. Dezen hebben het overbrengen uit het biotoop naar de universiteit niet overleefd.

Trichopsis vittata (VN97/7)

beek

We vingen uiteindelijk ook Periophthalmodon schlosseri, de slijkspringer. Een zeer algemeen voorkomende vis in de Mekong delta in zuiver zoet water. Verder vingen we nog garnalen, slakken, rugzwemmers (bij ons beter bekend als waterbij) en een aantal kleine waterkevertjes.

Biotoop VN 97/8

Een waterplas aan de rand van een rietveld met een dichte rand­begroeiing van grassen. In het water dreven prachtige bladeren van lotussen, Nymphaea rubra en waterhyacinten. Dit was het eerste biotoop met helder water . We zagen de Aplocheilus panchax en halfsnavels goed zwemmen. Verder vingen we hier nog een jong exemplaar van Ompok bimaculatus en Rasbora meyersi. Dit laatste exemplaar had echter een licht-oranje staartvin.

 

Dit waren de biotopen waar we gevist hebben in de Mekong delta. Over de watersamenstelling kunnen we kort zijn. De temperatuur lag tussen 27 en 34°C.. De pH was 7 en de hardheid eveneens 7 DH en dit voor elk biotoop. Echte waterplanten waren schaars en de moerasplanten hadden zich verborgen tussen de grassen met een andere bladvorm.Hygrophila stricta hebben we wel kunnen ontdekken. De opvallendste moerasplant was wel Cryptocoryne ciliata. Zij vormde soms grote velden met hun vlezige, tot 1 meter hoge bladeren.

Ik hoop dat jullie wat hebben opgestoken over de vissen in hun natuurlijk milieu en dat ik deze reis nog eens kan overdoen.

beek

Literatuur

Baensch, H. en Riehl, R., Mergus atlas, deel 1-5;

De Wit, H.C.D., 1982, Aquariumplanten, Hollandia, Baarn, 463 blz.;

Frey, Hans, 1968, Het aquarium van A tot Z, Thieme, Zutphen, 632 blz.; Paysan, Klaus, 1992, Aquarienfische, Franckh-Kosmos Verlags GmbH, Stuttgart, 208 blz.;

Taki, Yasuhiko, Fish fauna and inland fisheries of the Mekong delta; Wildekamp, R.H., 1995, A world of killies, deel 2, uitgegeven door B.R. Watters, American Killifish Association, Mishawaka, Indiana, 384 blz.

vorige

©Dennis Maesen 2008