Expresweg

stadsrandbos
ten zuiden van Antwerpen
bezit veel troeven
(mei 2002)

Startpagina Groen! Kontich - Startpagina Stadsrandbos

1. Natuur verbinden: in het gebied bevinden zich verschillende bestaande bossen (waaronder ook een paar historische bossen zoals de Pannebossen in Kontich), parken (b.v. Groeningenhof, Solhof) en natuurelementen die los van mekaar staan: zij zouden met mekaar verbonden moeten worden om een groter ecologisch geheel te kunnen vormen. Dit gebied heeft nu reeds op landschappelijk vlak al wat te bieden, maar dit kan zeker versterkt worden.

2. Recreatie is welkom: nu reeds bestaan er diverse recreatiemogelijkheden in het gebied, vooral aan de rand ervan. Er zijn zowel indoormogelijkheden, zoals sporthal Mariënborg (Edegem-Wilrijk) en het zwembad van Aartselaar, als outdoormogelijkheden, vooral voor fietsers en wandelaars (Pannenbossen, Geitenpad, …). Wij willen in het nieuwe stadsrandbos vooral de zachte recreatie alle kansen geven: wandelen, fietsen en spelen.

3. Natuur leren en waarderen: momenteel gebruiken de studenten en onderzoekers van de nabijgelegen Universiteit Antwerpen (UIA) de groene ruimte rondom de campus en de sporthal Mariënborg als studieterrein voor insecten, planten en vogels. Deze mogelijkheden zouden met de totstandkoming van een groot stadsrandbos veel groter worden. Het bos kan natuurlijk ook mogelijkheden bieden tot natuureducatie.

4. Minder stof, meer zuurstof: de stad Antwerpen en de zuidelijke randgemeenten liggen ingesloten in grote verkeersaders. Denken we maar aan de A12, de E19, de Antwerpse Ring en de N171 die verlengd wordt tot aan de A12. Langs die verkeersaders vinden industriële activiteiten plaats, zoals de industriezones in Aartselaar en Kontich, de ISVAG verbrandingsoven, … Zuivere lucht is iets waar de bijna 100.000 bewoners van onze gemeenten alleen maar van kunnen dromen. Het evenwicht tussen ecologie en economie is wat zoek. Daarom hebben we een 'Grote Groene Long' nodig.

5. Overal dichtbij: het stadsrandbos zou heel gemakkelijk bereikbaar zijn met de fiets (via een provinciaal fietsroutenetwerk), het openbaar vervoer en de wagen. De Lijn rijdt er met verschillende bussen (busverbindingen op de A12, naar UZA/UIA, de tram naar Kontich) en met de wagen kom je er via de E19, de A12, de N171 of de Groeningelei. Parkings zijn in ruime mate aanwezig: UIA, Sporthal Mariënborg, zwembad Aartselaar, bedrijfsparkings, …

6. Water laten lopen: drie waterlopen in het Scheldebekken (Mandoerse Beek, Edegemse Beek, Kleine Struisbeek) stromen door het gebied. Deze drie beken zijn opgenomen in de GNOP's (Gemeentelijk Natuur Ontwikkelings Plan) van Edegem, Kontich, Wilrijk en Aartselaar. Enkele gemeenten zijn reeds begonnen met projecten voor de herwaardering van deze stromen (b.v. natuurlijke meandering, beperken van bermmaaien, waterzuivering, …)

7. Wat is men van Plan? Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen kiest er duidelijk voor om de oppervlakte bos in Vlaanderen tegen 2007 met 10.000 ha uit te breiden. Het RSV zegt: "De ecologisch verantwoorde bosuitbreiding moet vooral worden gerealiseerd aansluitend bij bestaande bossen, als buffer, in functie van natuurontwikkeling en -verbinding of in de nabijheid van stedelijke gebieden (onder meer stadsrandbossen in bosarme streken). (blz. 388)" en verder: "Binnen het stedelijk gebied zijn er de randstedelijke groengebieden waartoe ook parken behoren, gebieden met een open multifunctioneel karakter. Zij komen in aanmerking voor de aanleg van bossen, uitbouw van parkgebieden en stedelijke groenprojecten met socio-educatieve en/of recreatieve functie, natuurbouw en -ontwikkeling." (blz. 368).
In het Ruimtelijk Structuurplan van de Provincie Antwerpen (RSPA) lezen we op blz. 130: "Bestaande en nieuwe ‘groene vingers’ in het grootstedelijk gebied moeten worden gevrijwaard van bebouwing. Zij dringen door tot tegen de kernstad Antwerpen, doorkruisen verschillende gemeentegrenzen, lopen door tot in de Antwerpse gordel en zijn bijgevolg een provinciaal aandachtspunt. Activiteiten die vragen om allerlei infrastructuur, worden er geweerd. Activiteiten met beperkte uitrusting zijn wel mogelijk maar reeds in grote mate ingevuld. Het betreft natuur, recreatie, sportactiviteiten met beperkte infrastructuur, land- en tuinbouw. Bebossing en de realisatie van doorlopende fietsroutes zijn aandachtspunten. Nieuwe activiteiten mogen het open en groen karakter van de gebieden niet aantasten."
Ons project beantwoordt perfect aan de doelstellingen van het Vlaamse Gewest en van de Provincie Antwerpen.

8. Groots! Een stadsrandbos moet groot genoeg zijn. Denk maar aan het Bois de Boulogne bij Parijs en het Zoniënwoud bij Brussel. In Vlaanderen wordt een minimum oppervlakte van 350 ha vooropgesteld voor een groot stads(rand)bos. Ons project haalt die minimum oppervlakte moeiteloos.

9. De boer boert goed. We willen de landbouwers die momenteel hun brood verdienen in het voorgestelde gebied, garanties geven om voort te kunnen werken. Dat spreekt voor zich. Een stadsrandbos hoeft ook niet tot de laatste vierkante meter vol bomen te staan; landbouw blijft perfect mogelijk naast bosontwikkeling. Daarvoor zijn uiteraard goede afspraken met en vergoedingen voor de landbouwers noodzakelijk. De bestemming van de landbouwgronden zou moeten wijzigen in de bestemming 'bos' wanneer de landbouwer stopt met zijn exploitatie. Eventueel kunnen er wel terreinen overgedragen worden aan een andere landbouwer. In Edegem is deze nabestemming 'bos' al ingeschreven in het BPA Hazeschrans: zolang de boeren er werken, is het gebied op het gewestplan ingekleurd als 'landschappelijk waardevol agrarisch gebied', daarna krijgt het de nabestemming 'bos'. In samenspraak met de aanwezige landbouwers willen we bepalen welke terreinen het beste in aanmerking komen voor bebossing.

10. Geen geld in het water. De bestaande bossen en parken moeten niet meer worden aangekocht en aangeplant. Dat bespaart een aardige cent. Het komt er dus op aan de gronden te kopen die tussen de bestaande groenstructuren liggen en die te ontwikkelen als bos.

11. Kantelen en kastelen: in het voorgestelde gebied liggen enkele beschermde monumenten (Paddenpoelhoeve en Hazeschranshoeve te Edegem) en kasteeldomeinen (Groeningehof, Solhof, …). Dit erfgoed kan een meerwaarde krijgen door het stadsrandbos. Daarnaast liggen er nog her en der mooie en authentieke boerderijen, die hun functie kunnen behouden of een nieuwe functie kunnen krijgen.

12. Bedreigingen tegengaan. Verschillende zones in het gebied worden nu of in de toekomst door speculatie of projecten bedreigd. Denken we maar aan het open gebied tussen Doornstraat, Kleine Doornstraat en Krijgslaan in Wilrijk (zgn. 'BPA 30). Daar was een woonuitbreidingsgebied voor sociale woningen voorzien, terwijl het om een heel mooi en waardevol stuk natuur gaat; zo vind je er o.a. de uiterst zeldzame kamsalamander (zie ook: Biologische Waarderingskaart). Het gebied functioneert als een groene verbinding tussen het Fort 6 en het Fort 7 (natuurreservaat). Natuurpunt en de districtsraad van Wilrijk hebbe in het verleden al geijverd om dit stuk open ruimte vrij te houden. De Stad Antwerpen heeft inmiddels een akkoord gesloten met de Vlaamse Huisvestingsmaatschappij (VHM) om het gebied groen te houden. In ruil krijgt de VHM andere gronden om sociale woningen te bouwen.
Een ander bedreigd stuk groen ligt in Kontich, langs de E19, waar een projectontwikkelaar ter hoogte van de Kapittelhoeve (Groeningelei) een KMO-zone wil bouwen. Groen! is hier radicaal tegen en wenst de groene vinger in zijn geheel bewaren.

De Groen!-groepen van Wilrijk, Edegem, Aartselaar en Kontich willen het maatschappelijk debat openen over dit voorstel en vragen uitdrukkelijk de steun van de gemeentebesturen om deze plannen te realiseren. Wij geloven er sterk in dat een groot stadsrandbos op ons grondgebied een heel grote meerwaarde betekent voor Antwerpen en zijn randgemeenten. Ons stadsrandbos moet minstens de bekendheid en aantrekkelijkheid van andere grote stadsrandbossen kunnen evenaren (zoals het Zoniënwoud, het Peerdsbos, …) We roepen ook iedereen op om een originele naam voor het stadsrandbos te bedenken.