Vuile Plas
(pagina samengesteld op basis van informatie van Natuurpunt)

Juni 2004 was de startdatum van wat men nu al de werken van de eeuw aan de ring van Antwerpen noemt.  Om enkele tienduizende automobilisten uit hun auto te krijgen, werd er ook een uitgebreid pakket "minder hinder"-maatregelen uitgewerkt met extra treinen, trams en bussen.

Bij de start van de werken werd er 250,000 kubieke meter grond verhuisd naar het gebied van de Vuile Plas, ten westen van de E19 (en op de plaats van het ter ziele gegane Grote Ring-tracé). De meeste kennen dit gebied als een zich spontaan ontwikkelend natuurlijk gebied.  Dit gebied wordt ook regelmatig bezocht door luidruchtige motorcrossers en 4x4 bezitters. Het is echter ook eigendom van de Administratie Wegen en Verkeer van de Vlaamse administratie.  Door haar ligging is het uitermate geschikt voor grondstockage.

Dit zou het ook gebleven zijn ware het niet dat enkele alerte Natuurpunters al jaren geleden de natuurwaarden van dit gebieden duidelijk erkenden. Mede hierdoor en wat media-aandacht hebben de afdelingen Natuurpunt Oude Spoorweg en Zuidrand Antwerpen vorig jaar kunnen vermijden dat het grondverzet van de ringwerken zou resulteren in een saaie zandhoop.

In samenspraak met de betrokken administraties heeft Natuurpunt een alternatief plan uitgedacht waarbij rekening gehouden werd met het huidige reliëf, een reeds aanwezig ven en de begrenzende bosvegetaties. Een groot deel van het grondverzet krijgt zijn bestemming in een grote aarden wal langsheen de E19. Eenmaal beplant met streekeigen bomen en struiken moet deze wal een visueel en geluidsscherm vormen voor het ganse gebied. De resterende gronden worden verwerkt in kleinere heuvelruggen en een zandwal naast het bestaande ven. Deze zandwal, op het zuidwesten gericht, zal hopelijk de vroegere oeverzwaluwpopulatie terug lokken.

Als de grondwerken achter de rug zijn, hoopt Natuurpunt dat de natuur, hier en daar geholpen met wat aanplant van bos en houtkanten, zich terug van het gebied gaat meester maken.  Of het effectief ook zo gaat evolueren, hangt af van de verdere samenwerking tussen Natuurpunt en de overheidsdiensten. Natuurpunt zal alvast trachten het beheer en de evolutie van dit natuurontwikkelingsgebied op de voet te volgen (via inventarisaties).

De herinrichting van de “Vuile Plas” biedt nog een andere opportuniteit in die zin dat het een ontradingseffect voor de harde recreanten kan betekenen. Van kolossaal belang is om bij het einde van de werken voldoende maatregelen (toegang, controle e.d.) in te bouwen dat motorcross en 4x4 geen kans meer krijgen om zich terug te installeren. Het wordt alleszins op de voet gevolgd en geëvalueerd.