<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" > <head> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=iso-8859-1" /> <title>Parochie Korbeek-Dijle - Parochiebrochure</title> <link rel="stylesheet" type="text/css" href="css/kd.css" /> </head> <body> <div id="MenuArea"> <script type="text/javascript" language="JavaScript1.2" src="js/menu.js"></script> <noscript>Javascript is niet geactiveerd. Javascript dient geactiveerd te zijn om deze site te kunnen gebruiken.</noscript> </div> <div id="BodyArea"> <h2 class="Title">Parochiebrochure</h2> <h3 class="SubTitle">Onze Sint-Bartholomeskerk</h3> <div class="TextBlocLeft"> De kerk van Korbeek-Dijle werd gebouwd in 1860. Zij vervangt een vroegere kerk in primitieve romaanse stijl met een stompe toren die dagtekende uit de 9de of 10de eeuw en afbrandde in 1858. Ze is opgetrokken in rode baksteen. Witte zandstenen banden, misschien iets te uitbundig aangewend, verbreken de eentonigheid. </div> <div class="TextBlocLeft"> De huidige kerk is in hoofdzaak neoromaans. Ze geeft een fraaie 19de-eeuwse interpretatie van de romaanse architectuur met haar steunberen, haar rondbogen boven vensters en deuren, en met het kleine roosvenster in de toren. Een mooie band van lisenen is speels onder de kroonlijst aangebracht. De punten van de torenspits doen denken aan de Rijnlandse kloosterkerken. Het interieur bevat naast overwegend neoromaanse elementen ook neogotische zoals de bundelzuilen en het gewelf. </div> <div class="TextBlocLeft"> De kerk is in 1988-1989 mooi gerestaureerd en kreeg kleurige moderne glasramen. </div> <h3 class="SubTitle">Onze Patroonheiligen</h3> <h4 class="SubSubTitle">Bartholomes</h4> <div class="TextBlocLeft"> Hij was een der twaalf apostelen, ook Natanal genoemd. Hij was afkomstig uit Kana in Galilea. Na de hemelvaart van Jezus en de komst van de Geest over de leerlingen, zou Bartholomes het evangelie hebben verkondigd in India. Volgens de overlevering werd hij in Armeni levend gevild. Daardoor wordt hij in de kunst vaak afgebeeld met zijn huid over de arm en een mes in de hand. </div> <div class="TextBlocLeft"> De feestdag van Sint-Bartholomes is 24 augustus. Als dit een zondag was, of anders de zondag erna, ging de processie uit en was het kermis in Korbeek-Dijle. Sedert 1996 is de processie vervangen door een plechtige openluchtmis. Daarna wordt er gefeest. </div> <h4 class="SubSubTitle">Stefanus</h4> <div class="TextBlocLeft"> Hij was een der zeven Griekssprekende leerlingen van Jezus die uitgekozen werden om de apostelen te helpen bij de armenzorg. Deze zeven mannen worden gewoonlijk de zeven diakens genoemd. </div> <div class="TextBlocLeft"> Stefanus wordt beschreven als een man met een groot geloof en vol van de Heilige Geest. Na zijn aanstelling tot aartsdiaken van de Sionskerk in Jeruzalem, verrichtte hij grootse daden en wonderen onder het volk. Joodse tegenstanders brachten hem echter met valse beschuldigingen voor de Hoge Raad in Jeruzalem, waar hij te zijner verdediging een lange redevoering hield. De halsstarrige Joden beschuldigden hem hierop van godslastering tijdens zijn redevoering, sleurden hem de stad uit en doodden hem door steniging. Hij was de eerste martelaar van de jonge kerk. </div> <div class="TextBlocLeft"> De feestdag van Sint-Stefanus valt op 26 december. Op deze dag als het een zondag was, of de zondag erna, was het vroeger ook kermis in Korbeek-Dijle. </div> <h3 class="SubTitle">Onze Sint-Stefanuskunstschatten</h3> <h4 class="SubSubTitle">Het retabel</h4> <div class="TextBlocLeft"> Op 28 juli 1522 hebben E.H. Egidius (Gilles) Stevens, toen pastoor van Korbeek-Dijle, en de kerkmeesters een retabel voor de kerk besteld bij de Leuvense kunstschilder Jan Vander Couteren. En der vereisten was : het retabel moest kant en klaar geleverd worden veertien dagen vr Kerstmis van dat jaar. De Leuvense schepenkamer was getuige. Een week na de bestelling werd voor dezelfde schepenkamer een akte opgemaakt en werden de moeder, de broer en de schoonbroer van de schilder als borgen aanvaard. De oorspronkelijke teksten van de bestelling en van de aanstelling van de borgen berusten nog altijd in de archieven van het Leuvens stadhuis. </div> <div class="TextBlocLeft"> Het middengedeelte van het retabel, het houtsnijwerk, stelt taferelen voor uit het leven van de eerste martelaar. Geruime tijd heeft men gemeend dat dit houtsnijwerk door een Leuvens beeldsnijder werd uitgevoerd. Volgens pastoor Bogaerts (Hij was hier pastoor van 1891 tot 1917 en heeft de geschiedenis van Korbeek-Dijle geschreven) zou Jan van Kessele mogelijk de uitvoerder geweest zijn; hij had reeds meer voor de kerk van Korbeek gewerkt. Grondige studies enkele tientallen jaren geleden toonden aan dat het beeldsnijwerk door een Brussels atelier werd gemaakt. Een beeldhouwershamer, het keurmerk van de Brusselse beeldsnijders, op n van de beeldgroepen in het midden van het retabel lijkt dit te bevestigen. Op de zijkant van de retabelkist vindt men ook de "Passer-en-schaaf" van de Brusselse schrijnwerkers. </div> <div class="TextBlocLeft"> Jan Vander Couteren schilderde zelf de zijluiken. Zij vertellen de vinding van de relieken van Sint-Stefanus buiten Jeruzalem en de overbrenging ervan naar Rome. Op het luik helemaal links ziet men de opdrachtgever, pastoor Stevens. Naast het hoofd van de priester staan de Latijnse initialen van de kunstenaar : Y.C. Als het retabel gesloten is, tonen de achterkanten enkele miraculeuze genezingen in het middeleeuwse Korbeek-Dijle. </div> <div class="TextBlocLeft"> Het mag een wonder heten dat het retabel zich nog steeds in Korbeek-Dijle bevindt. Het overleefde de beeldenstorm, de Franse Revolutie (toen werd het openbaar verkocht, maar ingekocht door een inwoner van Korbeek, die het terug aan de kerk schonk) en de kerkbrand van 1858 (toen was het in herstelling bij de gebroeders Goyers te Leuven). Het kwam ook zonder veel schade door de beide wereldoorlogen. Een Duitse artilleriegranaat kwam wel op 16 mei 1940 in de kerk terecht, maar kwam gelukkig niet tot ontploffing. </div> <div class="TextBlocLeft"> Een retabel is in feite een beeldverhaal uit de vorige eeuwen. Immers de gewone mensen - op enkele uitzonderingen na - konden lezen noch schrijven. </div> <div class="TextBlocCenter"> <img src="images/pickd/retabel.png" class="PolaroidPicStyle" alt="Het Retabel van Korbeek-Dijle" /> <div class="PolaroidPicStyleText">Het Retabel van Korbeek-Dijle (fotograaf: Boud Van Wambeke)</div> </div> <h4 class="SubSubTitle">Het beeld</h4> <div class="TextBlocLeft"> Korbeek-Dijle bezit naast het Sint-Stefanusretabel ook nog een beeld van deze martelaar. De heilige wordt hier afgebeeld als diaken.<br /> In zijn rechterhand houdt hij een geopend boek terwijl hij in een mantelplooi met de linkerhand de stenen draagt waarmee hij gedood werd.<br /> Het beeld is 90 cm hoog en gepolychromeerd. Het werd rond 1500 door Henderick Roosen (of Roesen) gemaakt uit eik. (Hij heeft ook het Leonardusbeeld van Zoutleeuw gemaakt.)<br /> Het retabel en het beeld zijn door de zorgen van "Monumenten en Landschappen" tegen diefstal en vandalisme beveiligd. </div> <h3 class="SubTitle">Onze Mariakapelletjes</h3> <h4 class="SubSubTitle">Aan de Veeweide</h4> <div class="TextBlocLeft"> Op de hoek van de Veeweide met de Nijvelsebaan staat een bakstenen kapelletje daterend van 1855. Volgens een oude prentkaart Kapel van de H. Rozenkrans of ook nog Kapel ter Olmen genoemd. Waarom dit kapelletje werd opgericht is niet duidelijk. De inscriptie "ALLE GESLACHTEN ZULLEN MIJ ZALIG NOEMEN" geeft geen aanwijzing terzake.<br /> Misschien kan de lokale geschiedenis ons op een spoor brengen. De grond waarop het kapelletje gebouwd werd hoorde bij het Hof van Overbist, de vierkantshoeve aan de overzijde van de Veeweide; enkel de runes van de schuur blijven nu nog over.<br /> <div class="TextBlocCenter"> <img src="images/pickd/veeweide.jpg" class="PolaroidPicStyle" alt="Het Mariakapelletje aan de Veeweide" /> <div class="PolaroidPicStyleText">Het Mariakapelletje aan de Veeweide</div> </div> In de eerste helft van de 19e eeuw waren Franciscus Mommaerts en zijn vrouw Elisabeth Decoster de boeren en eigenaars van Overbist. Zij hadden tien kinderen, zes jongens en vier meisjes, geboren tussen 1802 en 1823. De vier meisjes hebben geen geluk gehad. Catharina (o1802), gehuwd met Josephus Coeckelberghs, overleed in 1837 en liet twee dochters na. Anna (o1806) overleed enkele weken voor haar tweede verjaardag. Theresia (o1815), gehuwd met Carolus De Coster in 1835 toen die burgemeester was van Korbeek-Dijle, bleef in 1841 als weduwe achter met twee kinderen : Ludovicus en Elisabeth De Coster. Zij is nooit hertrouwd en baatte later de hoeve Overbist verder uit samen met haar broer Carolus. Coleta (o1820) tenslotte, gehuwd met koster Guilielmus Antonius Cappuyns, werd weduwe in 1849. Zij had geen kinderen. </div> <div class="TextBlocLeft"> Vader Franciscus Mommaerts overleed in 1844 en moeder Elisabeth Decoster in 1846. In maart 1851 werd hun nalatenschap verdeeld onder de acht overlevende kinderen Mommaerts en de twee kleinkinderen Coeckelberghs. Theresia erfde het hof Overbist en de grond er omheen (1ha 64a 20 ca). Coleta erfde o.a. een stuk grond van 33a 53ca langs de andere zijde van de Veeweide. Nadat Coleta in oktober 1851 was hertrouwd met Hermanus Bruffaerts uit Neerijse, en aldaar ging wonen, verkocht zij in 1853 haar grond langs de Veeweide aan haar zuster Theresia. </div> <div class="TextBlocLeft"> In 1855 was Theresia Mommaerts, weduwe van gewezen burgemeester Carolus De Coster en eigenares en mede-uitbaatster van het Hof van Overbist, dus ook eigenares van de grond waarop in dat jaar het kapelletje werd opgericht. In een witte zandsteen, in de punt van de voorgevel, staat "TMM" boven "1855" gebeiteld. Mogelijk zijn deze letters de afkorting van de naam van de oprichtster. Wat kan de reeds fel beproefde Theresia Mommaerts, toen 40 jaar oud, ertoe hebben aangezet een kapelletje te laten bouwen? </div> <div class="TextBlocLeft"> De geschiedenis vertelt ons dat vanaf 1845 de aardappeloogsten verschillende jaren mislukten door de aardappelziekte, wat tot grote hongersnood leidde. In de periode 1847-1849 woedde in onze streken ook een moordende cholera-epidemie. Maar het jaarlijks aantal overlijdens in Korbeek-Dijle is niet abnormaal hoog in de bewuste periode. Waarschijnlijk werd Korbeek-Dijle van het ergste onheil gespaard, en mogelijk werd het kapelletje opgericht uit dankbaarheid. Of misschien wilde de oprichtster de bescherming van Onze-Lieve-Vrouw afsmeken tegen een herhaling van dergelijke rampspoed en ziekte. </div> <div class="TextBlocLeft"> Theresia Mommaerts overleed in 1887. Haar dochter Elisabeth De Coster, de nieuwe eigenares van Overbist en het kapelletje, gehuwd maar kinderloos, volgde haar reeds in 1898. De man van Elisabeth, Tiberius van Hamme, erfde het vruchtgebruik, en haar broer, Ludovicus De Coster, die brouwer was in Leuven, de naakte eigendom van haar goederen. Alles werd openbaar verkocht op 11 november 1898 en Ludovicus De Coster kocht o.a. de grond met het kapelletje erop. Op de zitdag van de eindelijke toewijzing vestigde de notaris de aandacht op het eeuwigdurend bestaansrecht van het kapelletje met de volgende toelichting : "Ingeval de koper van het betrokken perceel een gebouw wil optimmeren op de plaats waar de kapel staat, zal hij verplicht zijn in de gevel van zijn gebouw een kapelleken te metselen om het bestaan dezer kapel te herinneren" </div> <div class="TextBlocLeft"> Het kapelletje van de Veeweide was indertijd een rust- en keerplaats van de processie als die uitging naar den Dries. In 1997 werd het door bereidwillige handen onder de stuwende kracht van Frans Vanderlinden grondig hersteld en de omgeving verhard. </div> <div class="TextBlocLeft"> Tot in 2003 was een afstammeling van Ludovicus, nl. Henri De Coster uit Leuven eigenaar van een lapje grond van 10 m2 waarop het kapelletje staat. Na zijn overlijden hebben zijn zonen Ferdinand en Jean de grond met het kapelletje erop geschonken aan de vzw Vereniging der Parochiale Werken Gewest Leuven, Afdeling Korbeek-Dijle. </div> <h4 class="SubSubTitle">Aan de Ruwaal</h4> <div class="TextBlocLeft"> Een ander kapelletje, in een nis van een driehoekig bouwwerk op een sokkel, werd in 1936 opgericht op de hoek van de Ruwaalstraat en de Nijvelsebaan. Het draagt de inscriptie : HERINNERING AAN HET 25-JARIG BESTAAN VAN DEN BOERINNENBOND 1911-1936.<br /> Het staat op grond die eigendom is van de familie De Bontridder. Deze familie heeft wel erg nauwe banden met de Boerinnenbond, ondertussen van naam veranderd in KVLV (Katholiek Vormingswerk van Landelijke Vrouwen). Zij leverde drie generaties na mekaar de plaatselijke voorzitster, achtereenvolgens : Clemence De Bontridder-Vanderveken, Maria De Bontridder-Van Geel en Lea Letellier-De Bontridder. </div> <div class="TextBlocCenter"> <img src="images/pickd/ruwaal.jpg" class="PolaroidPicStyle" alt="Het Mariakapelletje aan de Ruwaal" /> <div class="PolaroidPicStyleText">Het Mariakapelletje aan de Ruwaal</div> </div> <h4 class="SubSubTitle">Aan de Kleinebroekstraat</h4> <div class="TextBlocLeft"> Sinds mensenheugenis hangt er ook een kapelletje aan de linde op de hoek van de Kleinebroekstraat en de Nijvelsebaan. De familie Deboet verzorgt het reeds meer dan 70 jaar als een kleinood van Mariaverering. De grond waarop de linde staat is hun eigendom. Als de processie uitging naar de Beek - voor de laatste maal in 1995 - werd er ook een rustaltaar geplaatst. Vandaar keerde de processie terug richting kerk. </div> </div> </body> </html>