De manen van Uranus

Uranus heeft net als Jupiter en Saturnus een uitgebreid stelsel van maantjes. Er zijn in totaal 27 bekend. Van de meesten is weinig meer dan hun baan bekend. Enkel de 5 grootsten zijn vrij interessante objecten. In tegenstelling tot andere manen, die genoemd zijn naar Griekse en Romeinse mythologische figuren, zijn de manen van Uranus genoemd naar figuren uit toneelstukken van Shakespeare en Pope.

Miranda

Afstand tot Uranus: 130 000 km
Diameter: 472 km
Omlooptijd: ± 1 dag en 10 uur

Dit is de kleinste van de 5 grote manen. Ze werd pas in 1948 ontdekt door Gerard Kuiper. Er is vrij veel over bekend omdat de Voyager-2 op korte afstand is gepasseerd. Men had de zwaartekrachtswerking van de maan nodig om deze sonde naar Neptunus te sturen.
Wetenschappers hadden liever de andere grote manen van dichtbij gezien, omdat men dacht daar meer te vinden. Miranda bleek echter onverwacht interessant te zijn. De maan wordt bijvoorbeeld doorsneden door kloven tot 20 km diep. De rest van het oppervlak ziet er uit alsof het een verkeerd gemaakt puzzel is. Men denkt dat dit het gevolg is van het uiteenvallen van de maan en het terug samenkomen van de brokstukken. Dit zou zelfs vijf keer gebeurd kunnen zijn. Een andere mogelijkheid is tektonische activiteit. Het oppervlak wordt dan voortdurend overspoeld met vers materiaal uit het inwendige van de maan. Om dit mogelijk te maken moet Miranda van binnen uit verwarmd worden door getijdenkrachten. Het inwendige bestaat voor de helft uit ijs, voor de helft uit gesteente.

Ariel

Afstand tot Uranus: 190 900 km
Diameter: 1158 km
Omlooptijd: ± 2 dagen en 12 uur

Ariel is dubbel zo groot als Miranda. Ze werd ontdekt door W. Lassell op 24 oktober 1851,gelijktijdig met Umbriel. Ze werd genoemd naar een personage uit The Rape of the Lock van Alexander Pope. Het oppervlak is bezaaid met kraters, maar het meest opvallend zijn de grote kloven die zich over het ganse oppervlak uitstrekken en onderling verbonden zijn. De bodems van deze kloven lijken afgevlakt te zijn door een vloeistof. Dit kan geen water zijn, wat bij een temperatuur van minder dan -200°C stijf bevroren is. Mogelijk gaat het dan ook om vloeibare ammoniak of methaan.
Ariel bestaat net als Miranda en de andere manen van Uranus uit ruwweg 50% waterijs en 50% gesteenten.

Umbriel

Afstand tot Uranus: 266 000 km
Diameter: 1169 km
Omlooptijd: ± 4 dagen en 3 uur

Deze maan werd eveneens door Lassell ontdekt in 1851. Het oppervlak lijkt vrij oud en is bezaaid met kraters. Er komen geen kloven voor zoals op Ariel of Miranda. Bij één van de polen ligt een vreemd lichtgekleurd gebied. Waarschijnlijk is dit de bodem van een grote krater, die opgevuld is met ijs.

Titania

Afstand tot Uranus: 436 300 km
Diameter: 1578 km
Omlooptijd: ± 8 dagen en 17 uur

Dit is de grootste maan van Uranus. Ze werd in 1787 ontdekt door W. Herschel. De maan bezit enkele grote inslagbassins, maar is voor de rest bedekt met kleinere kraters en rotsblokken. Verschillende kenmerken, zoals een 1600 km lange kloof, wijzen erop dat het oppervlak vervormd is door geologische activiteit. Er zijn ook valleien van honderden kilometers lang ontdekt.

Oberon

Afstand tot Uranus: 583 519 km
Diameter: 1523 km
Omlooptijd: ± 13 dagen en 11 uur

Dit is de buitenste grote maan. Ze werd door Herschell ontdekt in 1787. Het oppervlak is oud, ijzig en zwaar bekraterd. Een aantal kraters vertoont stralenkransen van weggeslingerd materiaal. Er zijn geen tekenen van geologische activiteit. Het enige opvallende is een donker materiaal (vuil water?) dat verschillende kraterbodems bedekt. Op het zuidelijke halfrond zijn ook een aantal grote breuken te zien.

De overige maantjes

Het dichtst bij Uranus liggen Cordelia en Ophelia. Het zijn herdermaantjes voor één van de zwakke ringen van de planeet. Tussen deze twee en Miranda liggen nog: Bianca, Cressida, Desdemona, Juliet, Portia, Rosalind, Cupid, Belinda, Perdita, Puck en Mab. Hierna volgen de vijf grote manen. Na Oberon volgen nog: Francisco, Caliban, Stephano, Trinculo, Sycorax, Margaret, Prospero, Setebos en Ferdinand.
Miranda

Miranda
(foto NASA/JPL-Caltech)

Ariel

Ariel

Umbriel

Umbriel
(foto NASA/JPL-Caltech)

Titania

Titania
(foto NASA/JPL-Caltech)

Oberon

Oberon
(foto NASA/JPL-Caltech)

» home       » site kaart       » info       » contact
Laatst aangepast: 14.2.2006
Copyright © 2000-2006, Maarten Driesen