De Kuiper-gordel

Kometen

In het zonnestelsel zijn er twee soorten kometen: de kortperiodieke en de langperiodieke. De kortperiodieke, zoals die van Halley, komen om de paar tientallen jaren terug, de langperiodieke hebben omlooptijden van duizenden tot miljoenen jaren.
Deze kometen moeten ergens vandaan komen. Ze bestaan uit ijs en rots, en de meesten zijn na een paar omlopen rond de zon weggesmolten. Dat wij er dus nog regelmatig zien moet dus betekenen dat er een groot reservoir van kometen bestaat. Er blijken zelfs twee reservoirs te bestaan. De kortperiodieke kometen komen uit de Kuiper-gordel.

Deze gordel ligt voorbij de baan van Neptunus, rond de baan van Pluto en nog veel verder. De objecten die zich hier bevinden zijn stukken ijs en rots, met uiteenlopende groottes. Er zijn objecten ontdekt met een doorsnee van bijna 500 kilometer. De meesten hebben een baan die een lichte hoek maakt met het vlak van de planeten, net als Pluto, en hebben vaak sterk ellipsvormige banen, ook net als Pluto.
Hierdoor vermoedt men dat Pluto en zijn maantje Charon wel eens grote leden van de Kuiper-gordel zouden kunnen zijn, en geen echte planeten. Ze blijken ook trouwens ongeveer dezelfde samenstelling te hebben. Men beschouwt Pluto voorlopig nog wel als een planeet, in tegenstelling tot de andere objecten.

De eerste die het bestaan van deze gordel vermoedde, was de Ierse astronoom Edgeworth, in 1943. Bijna 10 jaar later kwam de Nederlands-Amerikaanse astronoom Gerard Kuiper op hetzelfde idee, en zijn naam is ermee verbonden gebleven.

Quaoar

Een van de grootste bekende objecten uit de Kuiper-gordel is Quaoar, ontdekt in juni 2002. Het heeft een diameter van ±1250 km. Het was het grootste object dat in het zonnestelsel werd ontdekt sinds Pluto in 1930. Daarna zijn er nog grotere ontdekt: Sedna, een Oort-object, Orcus, een kuiper object, en 2003 UB313, een scattered disk object. Quaoar is ongeveer zo groot als alle bekende astero´den bij elkaar. Het bestaat uit rots en ijs, ondermeer waterijs dat met de Keck-telescoop werd ge´dentificeerd.
De naam komt uit de mythologie van de Tongva, het volk dat de omgeving van Los Angeles bewoonde voor de komst van de Europeanen.

2003 UB313

Dit is een zogenaamd scattered disk of verspreide-schijf object. Ze zijn verwant aan de centaurs, het zijn ook Kuiper-objecten die uit hun baan zijn geslingerd door de zwaartekracht van de reuzenplaneten. Zoals de naam doet vermoeden, werd dit object ontdekt in 2003, en heeft het nog geen naam gekregen (Xena is de voorlopige benaming). De diameter wordt geschat op 3000 km, waarmee het groter is als Pluto. Vandaar dat het in de media wel de tiende planeet werd genoemd. Het is momenteel het verst verwijderde object in het zonnestelsel, op 97 A.E. Er is ook een kleine maan gevonden, 8 maal kleiner dan 2003 UB313.

Halley
De komeet van Halley, een kortperiodieke komeet afkomstig van de Kuiper-gordel.

» home       » site kaart       » info       » contact
Laatst aangepast: 14.2.2006
Copyright © 2000-2006, Maarten Driesen