Mars

Gegevens

Mars Diameter: 6794 km
Afstand tot de zon: 228 miljoen km
oppervlaktetemperatuur: van -133°C (aan de polen) tot +20°C (aan de evenaar)
Omlooptijd: 687 dagen
Rotatietijd: 24 uur en 37 minuten
Dichtheid: 3940 kg/m3 (water: 1000)
Zwaartekracht: 3,72 m/s2 (aarde: 9,81)

De kleine diameter maakt het voor Mars moeilijk zijn dunne koolstofdioxide-atmosfeer vast te houden. De druk aan het oppervlak bedraagt ongeveer 0,007 atmosfeer (aarde: 1).

Oppervlaktekenmerken

De totale oppervlakte van Mars is ruwweg even groot als die van alle aardse continenten samen.
Mars bezit enkele van de meest spectaculaire landschappen van het zonnestelsel. Het meest opvallende is waarschijnlijk Valles Marineris, de Marinervallei, genoemd naar de ruimtesonde die Mars voor het eerst bezocht. Dit complex van valleien is meer dan 4000 km lang en 2 tot 7 km diep. Op bepaalde plaatsen is het complex meer dan 200km breed. De Grand Canyon valt hierbij in het niet. De kloof is niet gevormd door water, zoals zijn aardse evenknie, maar door inkrimping van de Marskorst. Een andere bezienswaardigheid is Olympus Mons, de hoogste vulkaan in het zonnestelsel. Hij steekt 25 km boven de omringende vlakte uit. De basis van de berg rijst eerst loodrecht 6 km op en is 500 km in diameter.
Andere structuren zijn Hellas Planitia en Tharsis. De eerste is een grote inslagkrater van 6 km diep en 2000 km in diameter. De tweede is een grote uitstulping van 4000 km lengte en 10 km hoogte. Tharsis is de scheiding tussen de laagvlakten op het noordelijk halfrond en de hogergelegen plateaus van het zuidelijk halfrond.
Grote delen van het oppervlak zijn oud en bekraterd, vooral op het zuidelijk halfrond.
De twee poolkappen op Mars bestaan hoofdzakelijk uit koolstofdioxide-ijs. De grootte ervan hangt af van seizoen tot seizoen. Men hoopt in de poolkappen ook waterijs aan te treffen, wat zou kunnen wijzen op mogelijk leven. Er is al eens naar gezocht door de twee Viking-landers, maar er werd niets gevonden. Toch blijft Mars één van de kandidaten voor mogelijke levensvormen. Op sommige plaatsen zijn al mogelijke bewijzen gevonden voor vroegere aanwezigheid van water. Verder werd enkele jaren geleden op Antarctica een meteoriet ontdekt die wel eens van Mars afkomstig zou kunnen zijn. De steen bevatte een soort fossiele bacterie. Men is er nog niet helemaal uit of die het gevolg is van een besmetting hier op aarde, of dat het een echte Marsbacterie is.

Het weer op Mars

Het weer op Mars vertoont enkele opmerkelijke fenomenen. Zo staat er bijvoorbeeld soms een vrij stevige wind. Dit kan zandstormen veroorzaken die de halve planeet bestrijken, voornamelijk in de lente. Eén van de redenen hiervoor is het verdampen van de poolkap in de lente. Dit veroorzaakt plaatselijke drukstijgingen en temperatuursverschillen die de wind aanwakkeren. Mars heeft dus seizoenen, die dubbel zo lang duren als op aarde.
De rotatie-as van Mars vertoont een helling van 23°, waardoor de planeet seizoenen heeft, net als de aarde.
Er worden wel eens wolken of mist waargenomen op Mars. Ze bestaan net als op aarde waarschijnlijk uit water(ijs) en worden op dezelfde manier gevormd. De mist komt meestal in lager gelegen gebieden voor. Ondermeer op de Olympus Mons zijn wel eens wolken waargenomen. Er is zelfs geopperd dat het in de poolgebieden lichtjes kan sneeuwen. Regenen doet het nooit. Hiervoor zijn de druk en de temperatuur te laag.
Er zijn sporen van erosie door water aangetroffen op verschillende plaatsen, maar deze moeten meer dan een miljard jaar geleden al ontstaan zijn. Mogelijk waren er ooit zelfs zeeën op Mars.
Voor de rest is het weer vrij saai op Mars. Meestal is het aanhoudend droog en zonnig, maar koud. Alleen aan de evenaar kan het met 20°C wel aangenaam worden.
Door de vrij elliptische baan van de planeet, bestaat er een verschil van 30°C al naargelang de afstand tot de zon.

Verdere informatie

Mars, genoemd naar de Romeinse god van de oorlog vanwege de rode kleur, is de vierde planeet vanaf de zon. De rode kleur is het gevolg van grote hoeveelheden ijzeroxide, oftewel roest, in de bodem.
Mars beschikt over twee kleine maantjes, Phobos en Deimos. Het zijn waarschijnlijk ingevangen rotsblokjes afkomstig uit de asteroïdengordel.
Mars is uitgebreid bezocht door Amerikaanse ruimtesondes. De Russen hebben bij hun onderzoek wat minder geluk gehad, bijna al hun sondes vielen uit voordat ze Mars bereikten.
Mars heeft geen magnetisch veld, wat wijst op een volledig vaste kern. Er is ook geen platentektoniek aanwezig. Hierdoor blijven hete plekken in de mantel steeds onder dezelfde plaatsen liggen. Zo konden Tharsis en Olympus Mons zo groot worden.
Het inwendige van Mars is vergelijkbaar met de aarde: een ijzerkern met een diameter van 1700 km, omgeven door een silicaatmantel en een dunne korst.
Er zijn ooit studies gemaakt om Mars te terraformen. Het plan bestond erin om grote hoeveelheden broeikasgassen in de Marsatmosfeer te pompen om de temperatuur op te drijven. Dit zou dan de poolkappen (waterijs en koolstofdioxide-ijs) en de ondergrondse ijsvoorraden doen smelten. Mars zou dan een dichte koolstofdioxide-atmosfeer krijgen en zeeën tot 500 m diep. Plantengroei zou op den duur voor genoeg zuurstof kunnen zorgen om vrij rond te lopen op het oppervlak. De kans dat dit plan in de nabije toekomst zal uitgevoerd worden is echter nihil. Mars is trouwens te klein om die atmosfeer gedurende lange tijd vast te houden. Maar het was in ieder geval een origineel idee.

Valles Marineris
Mars doorsneden door de Valles Marineris.

(foto NASA/JPL-Caltech)

Olympus Mons
Olympus Mons, de grootste vulkaan in het zonnestelsel.

(foto NASA/JPL-Caltech)

» home       » site kaart       » info       » contact
Laatst aangepast: 15.2.2006
Copyright © 2000-2006, Maarten Driesen