Onderzoek en metingen

De parallax-methode

Deze methode wordt gebruikt om de afstand tot dichtbijzijnde sterren te bepalen. Het gaat uit van een simpel principe.
Tijdens haar baan om de zon, komt de aarde om het half jaar aan twee tegenovergestelde zijden van de zon terecht. Als men op deze twee punten naar sterren kijkt, is er een kleine verandering waarneembaar in de hoek zon-aarde-ster. Door deze hoek te meten, kan men via de afstand aarde-zon de afstand tot de ster bepalen. Op de tekening hiernaast is het misschien beter begrijpbaar.
Deze methode is natuurlijk alleen maar bruikbaar zolang de hoeken een klein verschil vertonen. Als de sterren te ver staan, wordt de hoek onmeetbaar. Dan moeten er andere methodes gebruikt worden.

Helderheden

Een methode om de afstand to verder verwijderde sterren te bepalen berust op de helderheid. Het Hertzsprung-Russel diagram geeft een verband tussen de absolute helderheid en het spectrum van een ster. Sterren met hetzelfde spectrum en op dezelfde afstand, lijken even helder. Het spectrum van een ster kan eenvoudig bepaald worden.
Met de parallax-methode heeft men de afstand tot veel dichtbijzijnde sterren kunnen bepalen, en men weet hier de spectraalklasse ook van.
Een ster op dubbele afstand schijnt nu vier keer minder helder. Als de schijnbare helderheid van een verre ster dus een vierde is van een dichtbijzijnde met bekende afstand en dezelfde spectraalklasse, staat ze dus tweemaal zo ver.
Dit is maar een simpele voorstelling van de feiten. In de praktijk speelt bijvoorbeeld interstellair verduisterend stof een rol.

Andere methodes

Voor objecten als melkwegstelsels, zijn deze methoden niet meer bruikbaar. Hier moet men zijn toevlucht nemen tot variabele sterren, of een bepaald type supernova's die altijd op dezelfde manier exploderen. Deze zijn immers over de enorme afstanden tussen de melkwegstelsels nog altijd zichtbaar. Het principe is eigenlijk hetzelfde als bij de vorige methode. Hoe helderder, hoe dichterbij.

de parallaxmethode
De parallaxmethode.

» home       » site kaart       » info       » contact
Laatst aangepast: 27.2.2005
Copyright © 2000-2005, Maarten Driesen