Pluto en Charon

Pluto

Pluto Afstand tot de zon: 5,914 miljard km
Diameter: 2274 km
Omlooptijd: 249 jaar
Rotatietijd: ± 6 dagen en 9 uur
Dichtheid: 2020 kg/m3 (water: 1000)
Zwaartekracht: ± 0,67 m/s2 (aarde: 9,81)
Oppervlaktetemperatuur: -220įC

Pluto werd pas in 1930 ontdekt door Clyde Tombaugh van het Percival Lowell observatorium (de initialen van Lowell, PL, vormen ook de eerste twee letters van Pluto). De reden hiervoor is nogal duidelijk. De planeet staat enorm ver van de zon en is ook nog eens vrij klein, kleiner zelfs dan zeven manen. Hiernaast ziet u de duidelijkste foto die tot nu toe van Pluto en Charon genomen is. De ontdekking berust eigenlijk op een rekenfout. In de banen van Uranus en Neptunus bleek een afwijking te zitten, die alleen maar verklaard kon worden door een nieuwe planeet. Na lang speuren werd Pluto eindelijk gevonden. Achteraf bleek er helemaal geen afwijking op de banen van Uranus en Neptunus te zitten.
Het meest opvallende aan Pluto is de excentrische baan. De andere planeten hebben allemaal redelijk cirkelvormige banen die ongeveer in hetzelfde vlak liggen. De baan van Pluto maakt echter een hoek van 17 graden met dit vlak. De afstand tot de zon variŽert ook nog eens ruwweg tussen de 4,5 en 7,5 miljard km. Dit betekent dat Pluto van tijd tot tijd binnen de baan van Neptunus komt. Kans op botsing is er echter niet, de banen snijden elkaar nergens.
Het enige dat echt bekend is over het oppervlak van Pluto, is dat het vrij contrastrijk is. Enkel Japetus vertoont nog sterkere contrasten. De samenstelling van Pluto moet ongeveer hetzelfde zijn als die van Triton: 80% gesteente, de rest (water)ijs. Het oppervlak lijkt bedekt te zijn met ijs van methaan, stikstof en CO2. Momenteel staat Pluto vrij dicht bij de zon, en bezit ze een dunne methaanatmosfeer. De druk bedraagt er minder dan een honderdduizendste van de aardse druk.

Charon

Afstand tot Pluto: 19640 km
Diameter: 1172 km
Omlooptijd: ± 6 dagen en 9 uur
Rotatietijd: ± 6 dagen en 9 uur

Pluto heeft ook een grote maan, Charon. Deze werd toevallig ontdekt in 1978 door J. Christy. Voordien dacht men dat Pluto een stuk groter was, maar nu bleken het twee afzonderlijke objecten te zijn. Dankzij deze maan zijn we meer te weten gekomen over Pluto. Door te bekijken welk deel van de planeet werd bedekt door Charon, heeft men een ruwe oppervlaktekaart kunnen tekenen.
Uit de omwentelingssnelheid van Charon rond Pluto heeft men ook gegevens als massa en dichtheid van beide kunnen bepalen.
Charon heeft een diameter van 1172 km en staat op 19640 km afstand van Pluto. Ze heeft een synchrone baan met Pluto, d.w.z. dat Pluto en Charon steeds hetzelfde halfrond naar elkaar toe gericht hebben. Qua samenstelling lijkt Charon waarschijnlijk veel op de ijsmanen van Saturnus.
Het ontstaan van Charon is niet helemaal duidelijk. Deze maan zou bij een botsing van Pluto met een ander Kuiper-object kunnen gevormd zijn, zoals onze maan.

Kleinere maantjes

In 2005 werden met de Hubble-telescoop 2 kleinere maantjes gevonden. Het binnenste maantje bevindt zich op 49000 km van pluto, het buitenste op 65000 km. Ze zijn allebei tussen 50 en 150 km groot.

Kuiper-object?

Pluto wordt tegenwoordig niet meer echt als een planeet beschouwd, maar als een Kuiper-object. Voorlopig wordt Pluto nog erkend als negende planeet, maar dit heeft al enkele malen ter discussie gestaan. Met de recente ontdekking van 2003 UB313, met een diameter van 3000 km, zal die discussie weer oplaaien. Moeten we het nieuwe hemellichaam de tiende planeet noemen, of zullen we het voortaan houden op maar acht planeten, dus zonder Pluto? Wordt zeker nog vervolgd.
kaart van Pluto

Ruwe oppervlaktekaart van Pluto.
(foto NASA/JPL-Caltech)

Pluto en Charon

Hubble-foto van Pluto en Charon.
(foto NASA/JPL-Caltech)

» home       » site kaart       » info       » contact
Laatst aangepast: 14.2.2006
Copyright © 2000-2006, Maarten Driesen