De manen van Neptunus

Van Neptunus zijn er momenteel 11 manen bekend. Dit zijn er wat minder dan de andere gasreuzen. Dit is mogelijk te wijten aan Triton, de grootste maan.

De binnenste maantjes

Deze maantjes zijn allemaal vrij klein. Geen enkel heeft een diameter groter dan 200 km (voor zover er bij onregelmatige rotsblokken van diameter kan gesproken worden). Ze heten van binnen naar buiten: Naiad, Thalassa, Despina, Galatea en Larissa. Ze werden ontdekt op foto's van de Voyager-2. Allen hebben ze een vrij donker oppervlak.

Proteus

Deze maan werd ook op foto's van de Voyager-2 ontdekt. Ze is vrij groot, met een diameter van 400 km, maar staat te dicht bij Neptunus om met een telescoop ontdekt te worden. Bovendien is ze net als de overige maantjes vrij donker, ze reflecteert amper 6 procent van het invallend zonlicht. Ze staat op 117600 km van Neptunus. Dit is ook zowat de grootste maan in het zonnestelsel die niet bolvormig is, maar lichtjes onregelmatig. Grotere manen worden tijdens hun vorming door de zwaartekracht tot een bol gekneed. Ze vertoont geen geologische activiteit.

Triton

Dit is de grootste satelliet van Neptunus, met een diameter van 2700 km. Ze werd in 1846 door William Lassell ontdekt, amper een maand na Neptunus zelf. Deze maan is momenteel het tweede koudste object in het zonnestelsel, met een oppervlaktetemperatuur van -235░C. Dit komt ondermeer door het sterk weerkaatsende oppervlak, waardoor er maar weinig warmte geabsorbeerd kan worden. Als Pluto zich de volgende decennia verder van de zon af beweegt, kan deze planeet mogelijk nog kouder worden. Het record is op dit moment voor Sedna, een Oort-object, met -240░C. Triton heeft een dunne stikstofatmosfeer. De druk op het oppervlak bedraagt 14 microbar, 70000 keer minder dan op aarde. Tot op 5 Ó 10 km hoogte valt nog een dunne waas te bespeuren. Buiten Triton hebben alleen de aarde en Titan, de grootste maan van Saturnus, een atmosfeer die voornamelijk uit stikstof bestaat.
De Voyager-2 heeft op het oppervlak grote scheuren waargenomen, en in sommige gebieden zelfs stikstofgeisers. Deze geisers bereikten hoogten van enkele kilometers. Misschien is het daarom beter van een soort vulkanen te spreken. Het oppervlak is door de lage temperatuur bedekt met stikstofcondens, waarmee deze maan de enige in het zonnestelsel is met een oppervlak van stikstof.
Het is eveneens de enige grote maan met een retrograde baan, de maan draait dus tegen de rotatierichting van Neptunus in omheen de planeet. De andere gasreuzen hebben ook wel dergelijke maantjes, maar dat zijn allemaal amper rotsblokken. Men vermoedt dat Triton een ingevangen Kuiperobject is, familie van Pluto en Charon dus. Door deze tegengestelde rotatie beweegt de maan zich naar Neptunus toe. Als ze te dichtbij komt, zal ze uiteengetrokken worden en een ringenstelsel produceren dat mogelijk groter en spectaculairder wordt dan dat van Saturnus. Ze is nu nog 355000 km van Neptunus verwijderd. De baan van Triton maakt een hoek van 157░ met de evenaar van Neptunus. De planeet zelf maakt ook een hoek van 30░ met het rotatievlak rond de zon. Hierdoor zit de maan in dezelfde positie als Uranus. Afwisselend zijn de zuid- en noordpool naar de zon toe gericht.
Er is geopperd dat bij het invangen van Triton, verscheidene andere maantjes van Neptunus gewoon zijn weggeslingerd. Dit zou verklaren waarom er nu maar elf zijn.

Nereïde

Deze maan werd in 1949 door Gerard Kuiper ontdekt. Ze heeft een diameter van ongeveer 340 km. Ze draait in 360 dagen om de planeet. Ze heeft de meest excentrische baan van alle manen in het zonnestelsel. De afstand tot Neptunus variŰert van 1,35 miljoen km tot 9,62 miljoen km. Deze eigenaardige baan kan er op wijzen dat Nere´de net als Triton een ingevangen object is. Hoewel ze kleiner is dan Proteus, werd ze eerder ontdekt door de grotere afstand tot Neptunus, en het dubbel zo heldere oppervlak.

De buitenste maantjes

In 2002 zijn er foto's genomen waarop nog drie maantjes te zien zouden zijn. Voorlopig worden ze S/2002 N1, S/2002 N2 en S/2002 N3 genoemd. Er is nog niet veel over bekend.
Proteus

Proteus

Triton

Triton
(foto NASA/JPL-Caltech)

Nereïde

De beste foto van Nereïde.
(foto NASA/JPL-Caltech)

» home       » site kaart       » info       » contact
Laatst aangepast: 15.2.2006
Copyright © 2000-2006, Maarten Driesen