De Luna-serie
Ook gekend onder de naam Loena, Loenik of Lunik, waren deze
sondes de eerste planeetverkenners. Er werden er in totaal
24 gelanceerd. Een klein overzicht:
Luna-1
Lancering: 2 januari 1959
Dit was de eerste verkenner die de maan bereikte in 1959,
amper een jaar na de lancering van de eerste kunstmaan,
de Spoetnik. De sonde passeerde de maan op 5000 km.
Luna-2
Lancering: 12 september 1959
Eerste 'landing' op de maan. Dit was eigenlijk niets
anders dan een metalen bal met wat sovjet-emblemen op.
Luna-3
Lancering: 4 oktober 1959
Passeerde de maan en nam de eerste foto's van de achterzijde.
Luna-4
Lancering: 2 april 1963
Moest waarschijnlijk een landing maken, maar miste de maan
met 8336 km.
Luna-5
Lancering: 9 mei 1965
Weer een poging tot een zachte landing. De remraket liet
het afweten, waardoor de sonde neerstortte in de Wolkenzee.
Luna-6
Lancering: 8 juni 1965
Nog een poging tot landing. Door een verkeerde koerscorrectie
halverwege, miste de sonde de maan op meer dan 150000 km.
Luna-7
Lancering: 4 oktober 1965
Weer een mislukt landingspoging. De remraket begon te vroeg
te werken, waardoor de brandstof te vroeg op was. Stortte
zodoende neer in de Zee der Stormen.
Luna-8
Lancering: 3 december 1965
Ditmaal ging de remraket te laat af, waardoor de sonde eveneens
in de Zee der Stormen neerstortte. Onderweg werden wel nog
enkele instrumenten getest.
Luna-9
Lancering: 31 januari 1966
Deze landing lukte eindelijk. De Russen hadden nu als eersten
een zachte landing uitgevoerd. De sonde kwam terecht in
de Oceanus Procellarum (Zee der Stormen). Er werden panorama-foto's
genomen en er ging een tv-camera mee.
Luna-10
Lancering: 31 maart 1966
Kwam in een baan om de maan en had instrumenten bij voor
ondermeer stralingsmetingen. De sonde werkte op batterijen
en hield het uit tot 30 mei.
Luna-11
Lancering: 24 augustus 1966
Ook dit was een orbiter die metingen deed i.v.m. straling
en zwaartekracht. De batterijen hielden het uit tot 1 oktober.
Luna-12
Lancering: 22 oktober 1966
Nog een orbiter. Ditmaal werden er ondermeer foto's genomen
van het oppervlak, met een maximale resolutie van ongeveer
15 meter.
Luna-13
Lancering: 21 december 1966
Dit was terug een lander. De sonde kwam terecht in de Oceaan
der Stormen. Er werden weer panorama-foto's genomen. De sterkte
van de bodem werd ook gemeten, evenals de straling aan het
oppervlak.
Luna-14
Lancering: 7 april 1968
Weer een orbiter. De sonde was vrij gelijkaardig aan de
Luna-10.
Luna-15
Lancering: 13 juli 1969
De Russen wisten dat de Amerikanen op 21 juli mensen op
de maan zouden hebben. Met deze sonde werd gepoogd maangrond
op te halen, voor de Apollo-11 terug zou zijn. De sonde
verbleef een paar dagen in een baan om de maan en nam ondermeer
foto's. Op 21 juli, op dezelfde dag als de Apollo-11 probeerde
de sonde te landen. De landing in de Mare Crisium was min
of meer gelukt, maar toen viel de sonde om.
Luna-16
Lancering: 12 september 1970
Dit was een tweede Russische poging om maangrond mee te
brengen. De landing in Mare Fecunditatis lukte ditmaal,
en op 24 september landde de sonde in Kazachstan, mét de
maangrond (een kleine 100 gram).
Luna-17
Lancering: 10 november 1970
Deze lander had een maanvoertuigje bij, de Loenochod. Het
ding was uitgerust met een zonnepaneel en was voorzien om
het drie maan-dagen uit te houden. Het werden er uiteindelijk
elf. Gedurende deze tijd reed het voertuigje meer dan 10
km over het oppervlak van Mare Imbrium. Er werden meer dan
20000 foto's genomen.
Luna-18
Lancering: 2 september 1971
Deze sonde maakte 54 baantjes om de maan. Hierna liet men
het (onbedoeld?) op de maan te pletter storten.
Luna-19
Lancering: 28 september 1971
Een orbiter die ondermeer straling en zwaartekracht bestudeerde.
Er werd ook gezocht naar massa-concentraties op de maan.
Luna-20
Lancering: 14 februari 1972
Deze sonde landde in de Mare Fecunditatis en stuurde enkele
bodemmonsters terug. De capsule met de monsters kwam op 25
februari terug in de Sovjet-Unie terecht.
Luna-21
Lancering: 8 januari 1973
Deze sonde had weer een voertuigje bij, de Loenochod 2.
Voertuigje is misschien slecht gekozen. Het ding
woog namelijk 850 kilo, was 135 cm hoog, 170 cm lang en
160 cm breed. Er waren ondermeer vier panoramische en drie
video-cameras aan boord. Er werd in vier maanden meer
dan 37 km afgelegd.
Luna-22
Lancering: 2 juni 1974
Deze orbiter nam foto's en deed metingen over het magnetische
veld van de maan.
Luna-23
Lancering: 28 oktober 1974
Deze sonde moest nog eens bodemmonsters terugsturen. Ze
raakte echter beschadigd bij de landing in de Mare Crisium,
waardoor het graafgedeelte niet meer werkte. Er was nog
gedurende drie dagen contact met de sonde.
Luna-24
Lancering: 14 augustus 1976
Deze sonde landde op een paar honderd meter van de Luna-23.
Ditmaal konden er wel bodemmonsters teruggebracht worden.
Dit was tevens de laatste sonde van de Luna-serie.
De Zond-serie
In deze serie zitten ook verkenners die niet naar de maan
zijn gestuurd, namelijk de Zond-1, -2 en -4. De andere 5
hebben vluchten uitgevoerd rond de maan, waarna ze op aarde
terugkeerden om geborgen te worden. Zo kon men de foto's
op aarde ontwikkelen, wat een veel betere kwaliteit gaf. Het
was voor de Russen ook een goede oefening om later met de
Luna's bodemmonsters naar de aarde te halen.
De Zond-4, -5 en -6 waren eigenlijk Sojoez-capsules
die onder een schuilnaam werden gelanceerd.
|