Foto : Pyamawants van Gunther Groenez

Gezocht : Wantsen in pyjama

Wantsen zijn geen insecten met een hoge “aaibaarheidsfactor” als bv. vlinders.  Als een van hun voornaamste kenmerken wordt vaak vermeld dat ze stinken ! Niet echt een eigenschap die van aard is om veel spontane sympathie op te wekken. Ze zijn bovendien bij het ruime publiek heel slecht gekend en worden vaak als een soort vreemde kevers beschouwd. Onbekend is echter onbemind.

Tijdens een warme zomerdag in augustus 2001 kregen we onverwacht een zwart/rood gestreept “beestje” voor onze macro-lens geschoven.  Bij het projecteren van de dia’s werden we getroffen door de schitterende kleuren en tekening.  Even bladeren in enkele insectengidsen was voldoende om er ook een naam op te kleven.

Het betrof onmiskenbaar de Pyjamawants of Graphosoma lineatum (syn. Graphosoma italicum).  Een andere toepasselijke Nederlandse naam is de Gevangeniswants verwijzend naar het  traditionele gestreepte gevangenenplunje.  De cursus kevers en wantsen van Natuurpunt Educatie was een stimulans om iets meer met deze fraaie wants aan te vangen.  Het enthousiasme werd gedeeld door de medecursisten die spontaan op zoek gingen naar wantsen in pyjama.

De Pyjamawants behoort tot de familie van de Boomwantsen (Pentatomidae). Ze wordt gekenmerkt door 3-ledige tarsen en het schildje dat tot halverwege de dekschilden rijkt.  De Pyjamawants vormt hierop een
uitzondring : het schildje reikt bijna tot de achterzijde van het achterlijf.  Dit is eerder een kenmerk van de Schildwantsen (Scutelleridae) waar het schildje volledig tot het achterlijf reikt.

 Ze is heel gemakkelijk in het veld te herkennen aan de hand van de typische rood-zwarte tekening. Heel zelden komt een afwijkende geel – zwarte tekening voor.

Volgens de beschikbare literatuur zou de soort zeldzaam zijn in Vlaanderen.  Sinds enkele jaren wordt ze echter steeds meer waargenomen en schijnt ze haar verspreidingsareaal naar het Noorden uit te breiden. 

De Pyjamawants is dus een dankbaar onderwerp voor een inventarisatie waar iedereen kan aan deelnemen.  U hoeft  zeker geen insectenkenner  te zijn om uw “wantsje” bij te dragen tot dit project. Het is bovendien pionierswerk want er is op dit ogenblik erg weinig informatie over de verspreiding van de pyjamawants in Vlaanderen.  Hieronder het kaartje met de tot momenteel gekende vindplaatsen. ( Met dank aan de KAVE voor het ter beschikking stellen van dit kaartje ) 

U kan deze soort aantreffen op warme plekjes in o.a. wegbermen op schermbloemigen. Tijdens koude dagen hangen de diertjes “verkleumd” aan de plantenstengels. Ze komen vaak in kleine groepjes voor. Wat betreft de rubriek temperatuur op het waarnemingsformulier nemen we om de resultaten te kunnen vergelijken de algemene dagtemperatuur gemeten in de schaduw.  Het is echter wel heel interessant ook de temperatuur eens te meten direct op de planten waar de wantsen waargenomen werden.  Dit geeft een beter idee van het “microklimaat” van de vindplaatsen.  Gelieve dit afzonderlijk op het formulier te vermelden.

Hieronder een lijst met plaatsen waar de Pyamawants reeds waargenomen werd.

Mocht u deze rood-zwarte juweeltjes opmerken dan kan U het bijgevoegd waarnemingsformulier downloaden, invullen en opsturen naar: Vzw. Gallisch Dorp, Ecologische werkgroep Imago, Johan Rommelaere, Trekweg 71     9030   Gent. E-mail. J.Rommelaere@pi.be