thema's

I  I  I I I

regionalisme

27 april 2007 - Afscheidsspeech in de senaat.

VERKLARING TOT HERZIENING VAN DE GRONDWET
Debat in senaat donderdag 26 april 2007
Tussenkomst van Lionel Vandenberghe

Mevrouw de voorzitter,
Mijnheer de minister, Collega’s

Een herziening van de grondwet? De mensen liggen er niet wakker van. Natuurlijk liggen ze niet wakker van dat juridisch kluwen dat uiteindelijk het resultaat is van evenwichten, geschipper, afspraken, tussen de verschillende politieke partijen in het Noorden, Zuiden, Oosten en Midden van dit land. De mensen kunnen inderdaad niet meer volgen hoe ingewikkeld de structuur van de Belgische staat is geworden.
Maar als men de mensen concreet uitlegt waarom de politieke besluitvorming in België zo ingewikkeld, zo traag en zo inefficiënt is, dan begrijpen ze het.
Als men de mensen uitlegt dat bepaalde – en ik zal straks voorbeelden geven – maatregelen onmogelijk kunnen genomen worden, omdat men in Noord en Zuid verschilt van mening en men hieruit geen consequenties wil of kan trekken, dan begrijpen ze het wel..

Ik werd lid van de commissie institutionele aangelegenheden en had gehoopt dat er een ernstig debat zou plaats vinden over de institutionele toekomst van België. Gedurende vier jaar is daar niets over gezegd. Of toch, Brussel-Halle-Vilvoorde. Vorige week donderdagvoormiddag hebben we nog eens twee uur over de grondwetsherziening vergaderd en vrijdagmorgen van 10u00 tot 11.30u. Het was een boeiend, kort maar onvolledig debat. Veertig dagen voor de federale verkiezingen kan dat toch niet anders. In België is er nooit een écht open communautair debat. Het is pas op crisismomenten of bij een regeringsvorming dat er over gesproken wordt. En dan is een sereen debat onmogelijk.

Gedurende mijn passage in deze senaat heb ik geleerd dat de standpunten van Vlamingen en Franstaligen ook hier op zeer veel punten van het maatschappelijke gebeuren verschillen.
Ook gewoontes, koopgedrag, smaken en wat nog allemaal verschillen. De boeiende reportages in De Standaard en Le Soir hebben dit aangetoond.
Is dat erg? Natuurlijk niet. Het is eigenlijk de rijkdom van onze samenleving.
Maar de politieke klasse moet daar consequenties durven uit trekken en moet daar rekening mee houden in haar besluitvorming.
En dat doen we niet!

Aangezien het mijn laatste toespraak is hier van op deze tribune, wil ik voorbeelden halen uit mijn persoonlijke ervaring hier. Twee voorbeelden die héél frappant zijn.

Ik diende, samen met enkele Vlaamse collega’s, een wetsvoorstel in om het beroep van klinisch psycholoog wettelijk te laten erkennen. Enkele dagen later lag er een voorstel op tafel van Franstalige collega’s waaruit een totaal andere visie op de problematiek naar voren kwam. Minister Demotte maakte op basis van deze “Franstalige” versie een eigen ontwerp.
Het resultaat? Er verandert niets. Dat is zéér erg, want er is nood aan een degelijke regeling. Ik heb geen probleem dat het Noorden en het Zuiden van dit land over de geestelijke gezondheidszorg een andere mening hebben. De enige conclusie is dat men dan in het belang van de burger moet zorgen voor een regelgeving die beantwoordt aan de behoeften van de mensen die per regio verschillend zijn.

Het tweede voorbeeld. De zo noodzakelijke hervorming van de archiefwet.
Een van de conclusies van het Soma-onderzoek over de verantwoordelijkheid van de Belgische overheden bij de Jodenvervolging was, dat de archiefwet daterend van 1955 dringend aan herziening toe is.
Een aantal Franstalige collega’s hebben op suggestie van de Rijksarchivaris vliegensvlug een wetsvoorstel ingediend met een aantal zeer waardevolle voorstellen. Maar ze waren blijkbaar vergeten dat de Belgische staat sinds 1955 heel wat veranderingen had doorgemaakt. Ik wilde hun voorstel aanpassen aan de hedendaagse staatsstructuren. Maar dat was een brug te ver. Ondertussen moeten ondermeer de wetenschappers blijven wachten tot de wet zal veranderen. Wie weet gedurende de volgende legislatuur?

Ik heb twee voorbeelden aangehaald uit mijn persoonlijke parlementaire initiatieven.

In de commissie institutionele hervormingen werd vorige week gesproken over de “solidarité nationale”.
Hierover is in het Zuiden van het land zoveel misverstand. Het wordt bijna het schaamlapje voor de Waalse argumentering om alles bij het oude te laten. Ik heb nergens, in geen enkel programma van een politieke partij of een Vlaamse drukkingsgroep gelezen dat de solidariteit in twijfel wordt getrokken. Het moet wel een transparante solidariteit zijn, die berust op duidelijke afspraken en regels. Ik verwijs steeds naar de solidariteit in Vlaanderen, die tot uiting komt bv. bij het steunen van projecten in ontwikkelingslanden, in het verdedigen van de asielzoekers. Waarom zouden wij niet solidair zijn met onze naaste buur? Vlaanderen heeft immers er alle belang bij dat de buurlanden economisch welvarend zijn. De UCL-professor Van Parijs zei nog in De Standaard van dit weekeinde: “Er zijn heel wat zaken, ook wat werkgelegenheidsbeleid en gezondheidszorg betreft, waar regionalisering mogelijk is zonder de solidariteit te verbreken”.

Ik wil nog iets zeggen over het zo belangrijke punt van werk voor de mensen.
De SP.A, die toch niet kan verdacht worden van separatistische neigingen, vindt dat het werkgelegenheidsbeleid moet worden geregionaliseerd.
Dit is een logische conclusie wanneer men de werkloosheidsstructuur per regio bekijkt. De conservatieve houding ter zake van de vakbonden verbaast ons. Een werkgelegenheidsbeleid per regio zal “werk voor iedereen” bevorderen.

Nog een ander thema.
Over de koninklijke functie werd in alle talen gezwegen. Of toch niet. In de commissie werd toch gestemd over het decreet nr. 5 van 24 november 1830. In Vlaanderen wordt een pleidooi gehouden om van het koningschap een protocollaire functie te maken; dit naar aanleiding van enkele incidenten met onze drie collega’s senatoren, de prinsen Laurent en Filip en prinses Astrid. In Wallonië blijft men het koningschap verdedigen. Het is ooit andersom geweest. Maar er is toch een kentering op komst, nu onze eminente collega PS-burgemeester Moureaux heeft vastgesteld “dat er een probleem is”.
Sommigen zeggen dat de Koninklijke functie nu al hoofdzakelijk protocollair is. Ik betwijfel dit als men vaststelt hoeveel artikels in de huidige grondwet handelen over de koning. Ik telde er 33, maar waarschijnlijk heb ik er nog vergeten.
Ook de grondwetswijziging op deze punten zal voor een volgende keer zijn, omdat de Franstaligen verschillen van mening van de Nederlandstaligen, ook in deze materie!

Mevrouw de voorzitter, meneer de minister, collega’s,

Ook deze keer zal er geen grondige hervorming van de staatsstructuren uit de bus komen. Misschien zullen de verkiezings-resultaten voor enige verrassing én beweging zorgen.
Ik heb het al zo dikwijls gezegd, ook in mijn andere functies. Vlaanderen vraagt geen splitsing om te splitsen. Vlaanderen vraagt een verdere regionalisering om een coherent bestuur mogelijk te maken en dit in het voordeel van Vlaanderen, Wallonië, Brussel en de Duitstalige Gemeenschap.
Op cruciale domeinen, zoals gezondheidszorg, het werkgelegenheids-beleid, de maatschappelijke bijstand en vele andere domeinen is de versnippering van bevoegdheid hinderlijk en moet de bevoegdheid dus in één hand komen. Wanneer zeven of acht ministers bevoegd zijn over één domein, komt men nooit tot een efficiënt bestuur!
Ik wil onze Franstalige collega’s waarschuwen dat hun strakke non-houding de separatistische stroming in Vlaanderen razendsnel bevordert.

Collega’s

Ik heb mij de voorbije vier jaar niet verveeld in deze senaat. Ik heb graag samengewerkt met vele collega’s en talrijke ambtenaren, in het bijzonder van de commissie buitenlandse aangelegenheden en ook met onze voorzitter o.m. tijdens de OVSE-bijeenkomsten.
Ik heb geprobeerd onze collega’s te laten aanvoelen, in de commissies, in de wandelgangen, op buitenlandse zendingen dat niet alle Vlaamsgezinden separatisten zijn, dat niet alle Vlaams-nationalisten mentaal gehandicapten zijn, zoals kamervoorzitter De Croo onlangs nog uitflapte, dat een open en progressief flamingantisme bestaat.

Ik dank u allen en wens jullie vrede en alle goeds.

---

Verder >>

overzicht

Als OVSE-waarnemer naar de Servische verkiezingen - 21.01.2007

Delegatie senaatscommissie Buitenlandse zaken naar Kosovo - 18.01.2007
In de weer voor Kosovo - 14.01.2007
Vlaanderen onafhankelijk doet prins Laurent vergeten - 15.12.2006

De Vlaamse wooncode - 13.10.2006
J. Dedeurwaerder: Geschiedschrijving met een kleurtje - 28.08.2006
Lezersbrief Knack: IJzerbedevaart - 30.08.2006

79ste IJzerbedevaart - 27.08.2006
Defederalisering van gezondheidszorg - 30.06.2006
Het Warandemanifest: De toekomst van België - 04.12.2005

De IJzerbedevaart, enkele mythes ontkracht - 22.08.2005
Actualiteitendebat BHV in de Senaat - 19.05.2005
Spirit behoedt Vlaanderen voor slecht akkoord - 12.05.2005

Spirit eist bespreking wetsvoorstellen over BHV - 17.03.2005
BHV op agenda Kamercommissie - 16.12.2004
Vlaanderen heeft Prins Filip niet nodig - 03.12.2004

Splitsing gezondheidszorg - 23.11.2004
Studie naar financiering Brussel - 29.10.2004
Naar een communautaire doorbraak - 15.10.2004

Brussel-Halle-Vilvoorde - 15.07.2004
Het einde van België? - 30.06.2004
Defederalisering van justitie - 03.06.2004

'Lebensraum' van de Franse Gemeenschap - 26.04.2004
B-H-V: regering moet een initiatief nemen - 09.03.2004
Brussel-Halle-Vilvoorde: de strijd gaat verder - 06.02.2004

Regionalisering verkeersveiligheid -15.01.2004
Euskal presoak, Euskal herrira ! - 07.01.2004
Vlaamse BTC-cursus naar Wallonië - 16.12.2003

Splitsing Brussel-Halle-Vilvoorde - 16.10.2003
Graag wat minder Vlaams paternalisme - 22.08.2003
Regionalisering uitvoer van wapentuig - 29.07.2003