OZON: zal men botsauto's en onweders verbieden?

Vroeger was het beperkt inademen van ozon gezond, terwijl dat nu schadelijk is. Ik heb voor het eerst van ozon gehoord in mijn derde jaar middelbaar onderwijs, we leerden toen wat chemie. Onder andere van O-één, O-twee en O-drie. Hoog in de bergen was er meer UV-licht, dat vormde O-drie, O3, ozon, gezonde lucht. In vonken ontstond ook ozon, na een onweer kon je de ozon ruiken in de lucht: fris, verkwikkend (ozon komt van het Griekse ozoon, wat riekend betekent). Op de kermis, aan de botsauto's: vonken, ozon, aangename en gezonde lucht. Diep inademen en je was fit om achter de meisjes te lopen...(zei onze leraar scheikunde, een man van het type "soms te zot, soms te bot").

Ik vind in mijn kast nog oude, maar minder oude chemie: het "Leerboek der Scheikunde" van Bokhorst, uit 1961. Het weet meer dan een bladzijde over ozon: ontbindt zich in een zuurstofmolecule en een los atoom zuurstof. Het is dat los atoom dat oxideert, bleekt en desinfecteert. Nergens staat vermeld dat het zelfs beperkt inademen van ozon vreselijk ongezond is. Het boek legt wel uit hoe een ozonisator werkt (toestelletje dat met een UV-lamp of met vonken een klein deel van de zuurstof in de lucht omzet in ozon).       

In de jaren 60 hing er zo'n ozonisator in veel wc's van warenhuizen, restaurants en hotels. Ozon nam de geuren weg. Ik heb nooit gehoord van een wc-madame, die ademhalingsproblemen had.

Als ik als fysicaleraar over de transformator les gaf, ging dat met demonstratieproeven over o.a. naar hoogspanning transformeren: vonken sprongen over tussen de elektroden van het secundair spoel. Ik stond daar uiteraard dicht bij en rook de ozon gevormd in de vonken. Die ozon is natuurlijk slechts even aanwezig, ontbindt zich vlug.

Wij bouwden in 1969. Indien ik in Duffel uitleg waar ik woon, antwoordt men: "O, jij woont in dat huis met de keuken aan de voorkant." Waarschijnlijk is de keuken aan de voorkant zonde tegen de Duffelse zeden. Maar ja, de voorkant van ons huis is naar het noorden gericht en we wilden de living naar het zuiden, naar de tuin, met grote schuiframen, zodat onze tuin een beetje geïntegreerd is in het huis. Door die keuken aan de verkeerde kant zijn wij (ik overdrijf), volgens de huidige stand der wetenschap, totaal geoxideerd, opgeroest door ozon, misschien reeds dood en begraven. Want er hoorde in de keuken een dampkap boven het fornuis. Een afvoer voor die dampkap? Mijn vrouw vond een gat in de voorgevel onesthetisch. Wij kozen voor een dampkap zonder afvoerbuis. Zo'n dampkap had dan extra een koolstoffilter en je raadt het: een ozonisator om te ontgeuren. De dampkap werd natuurlijk gebruikt, vrolijk en veelvuldig, met productie van een beetje ozon. Nu hebben we een nieuwe dampkap, natuurlijk zonder ozonisator.

Mijn kapper kocht in de jaren tachtig nog een toestelletje om de kammen, de scharen, de tondeuse... na gebruik te ontsmetten: een doorzichtige plastieken bak met ingebouwde ozonisator. Ozon ontsmet ook.

Ik weet niet of in onze keuken ooit de ozonconcentratie boven de huidige alarmdrempel lag. We hebben nooit ozon geroken. Maar als men in het nieuws meldt, dat de ozonconcentratie te hoog is, ruik je de ozon ook niet. Je ruikt wel ozon aan botsauto's, na een onweer...

Zal men botsauto's en onweders verbieden?

We geloven nu echt dat ozon schadelijk is. In 1996 nog niet iedereen, want ik heb tijdens onze vakantie >96 in Italië het dagblad "la Repubblica" gelezen en in het bijvoegsel "salute" (gezondheid) van donderdag 18 juli stond: "ozone en ossigene miscela di benessere" (letterlijk vertaald: ozon en zuurstof mengsel van welzijn). Waarover gaat het? Professor Marianno Franzini onderwijst aan de universiteit van Pavia ozontherapie. De professor is niet overtuigd dat ozon te veel vrije radicalen vormt, die schadelijk zijn voor de cellen (un' opinione di moda, een mening volgens de mode, zegt hij). Ozon zou die vorming ook in evenwicht kunnen houden, zou het 'te veel' aan vrije radicalen kunnen beperken. Er is daarover nog veel onderzoek nodig, beweert il professore. Een voorbeeld van ozontherapie: gasmengsel "95 % zuurstof, 5 % ozon" en olijfolie: tegen eczema, herpes, beten van insecten, voor ontsmetting van wonden. I centri: de centra. Er staat een lijst in de krant van centra, waar men ozontherapie toepast. Buiten de Italiaanse vind ik de volgende buitenlandse: centro inter­universitario ticinese di Lugano (Zwitserland), universita di Biessen (Duitsland), Brooklin Hospital Centre (New-York). Een zuurstof-ozon mengsel zou tegen veel kwalen helpen. De krant publiceert een indrukwekkende lijst (hepatitis, ziekte van Chron, gangreen, artritis...). Niet te geloven? Natuurlijk is een therapie van beperkte duur met ozon nog iets anders dan het langdurig inademen van dat gas.
Nog veel onderzoek nodig, beweerde professor Franzini in 1996. Als de wetenschap nu beweert dat ozon schadelijk is, geloof ik dat. Ik vind het wel jammer. Mijn eerste leraar chemie had dat gas zo sympathiek voorgesteld.

 

© Hugo Van Vlaslaer

terug naar de inhoudstafel van deze reeks (klik)      naar het volgend stukje (klik)

terug naar de startpagina (klik)