Orion

"DE JAGER"

 

Een van de gemakkelijkst te herkennen sterrenbeelden, op winteravonden aan de zuidelijke hemel. De jager zwaait met een knots ( een scheve Y van vijf sterren) en een schild ( een uit vijf sterren bestande kromme lijn) bij Taurus( de stier). Aan zijn uit drie sterren bestaande heldere riem hangt zijn zwaard (de Orionnevel).

De drie sterren van de riem van Orion zijn Alnitak, een blauw-witte ster, Alnilam ( het parelsnoer), een blauw-witte superreus en Mintaka, een dubbelster bestaande uit een blauw-witte reus en een zwakkere begeleider. Net onder Alnitak is een helder nevelig gebied met een donkere stofwolk ervoor, de Paardekopnevel, die uitsluitend op foto's met een lange belichtingstijd te zien is.

Betelgeuze(alfa) is een rode superreus, een enorme onstabiele zon die regelmatig verandert van omvang en magnitude. Rigel(Beta), de op zes na helderste ster, is een dubbelster bestaande uit een blauw-witte superreus en een begeleider van de zevende magnituden die, wanneer hij wordt geobserveerd met een kleine telescoop, verloren gaat in het licht van de primaire ster. Andere dubbelsterren waarvan de begeleidende ster dicht bij de primaire ster ligt en moeilijk te zien is, zijn Zeta, Eta, Lambda en Rho. Delta is een eclipserende dubbelster met een grote begeleider.Iota is een dubbelster en Sigma heeft drie begeleiders, waarvan er een met een verrekijker kan worden waargenomen. In hetzelfde gezichtsveld als dat van Sigma bevindt zich Struve 761, een driehoek van sterren van de achtste en negende magnitude.

Het zwaard van Orion hangt aan zijn riem. Het bestaat uit de Orionnevel, wervelingen van gas en stof, de voorloper van een sterrenhoop. De lagere werveling, M 43, wordt verlicht door Theta, met het blote oog waargenomen een enkele blauw-witte ster, maar feitelijk een groep van vier sterren die de naam Trapezium draagt. De twee gaswervelingen, M42 en M43 maken deel uit van dezelfde wolk, maar ze lijken er los van te staan. Met het blote oog bekeken lijken ze groenachtig, maar op kleurenfoto's zijn ze rood en blauw.

 

Orion is een heel bijzonder sterrenbeeld. Het bevindt zich op de hemelequator, waardoor het op zowel het zuidelijk als noordelijk halfrond waar te nemen is. En er is maar weinig fantasie voor nodig om van het sterrenpatroon een figuur van een jager te maken. Hij houdt zijn rechterarm omhoog, alsof hij op het punt staat een klap te verkopen met de enorme knots, en in zijn linkerhand draagt hij een schild. Aan zijn riem hangt een zwaard, dat wordt aangegeven door een door drie sterren samengestelde diagonal.

In de mythologie was Orion de zoon van Poseidon, de zeegod, en Euryale, de dochter van de Kretenzer koning Mios. Poseidon gaf Orion de macht over het water te lopen. Orion ging op jacht met twee honden aan zijn hielen, die aan de hemel voorgesteld worden door Canis Major en Canis Minor.

Orion was enorm groot en sterk en was bovendien vermaard om zijn schoonheid. Veel verhalen gaan dan ook over zijn liefde voor mooie vrouwen. In een van die verhalen achtervolgde hij de Plejaden, de zeven prachtige zussen. Hij had ze bijna te pakken, toen Zeus er een stokje voor stak: hij veranderde de Plejaden in duiven en plaatste ze onder de sterren. Dit scenario wordt aan de hemel opgevoerd, waar Orion de plejaden nog steeds achtervogt.

-home-