|
URSA MINOR "De Kleine Beer"
Dit sterrenbeeld ziet eruit als een verkleinde versie van de steelpan van de Grote Beer. De steel van de pan eindigt in Polaris, de Poolster. Een lijn door Merak en Dubhe in de Grote Beer wijst naar Polaris. De sterren Beta en Gamma worden ook wel de Bewakers van de Pool genoemd. Polaris is een cepheïde, maar verandert maar heel weinig, het is een dubbelster met een begeleider van de negende magnitude. Polaris ligt minder dan een graad van de noordelijke hemelpool af. Hij omcirkelt de pool in 24 uur tijd. Polaris wordt bij het navigeren als hulpmiddel gebruikt om het noorden te vinden en ook bij het berekenen van de geografische breedte van het punt op aarde van waaruit hij wordt waargenomen. De hoogte van Polaris staat ongeveer gelijk aan de breedte.
De Kleine Beer is veel minder opvallend dan de Grote Beer. Het belangrijkste sterrenpatroon lijkt op de vorm van een steelpan. Het puntje van de staart van de Kleine Beer wordt aangeduid door de helderste ster Polaris. Deze ster staat ook bekend als de Poolster en de Noordster, want hij bevindt zich dicht bij de noordelijke hemelpool, waaromheen alle sterren 's nachts schijnen te draaien. De Griekse filosoof Thales van Milete introduceerde de Kleine Beer naar verluidt in de 6 de eeuw als een sterrenbeeld en als navigatiehulp voor zeelieden. In de mythologie houden de Kleine en de Grote Beer verband met het verhaal van de geboorte van Zeus op Kreta. Rhea, de moeder van Zeus, was gevlucht voor Zeus vader, Cronus en had zich verscholen in een grot op Kreta.Cronus had al haar kinderen opgegeten omdat hij bang was dat ze hem zouden overwinnen. Op Kreta werd Zeus opgevoed door de nimfen Adrasteia en Ida. Ze maakten voor de baby een prachtige gouden bal die door de lucht suisde als een vallende ster. Kretenzer krijgers bewaakte de ingang van de grot en kletterden met hun zwaarden en schilden om het huilen van de baby te overstemmen, zodat Cronus hem niet zouden horen. Toen Zeus volwassen was en inderdaad zijn vader overwon, plaatste hij Adrasteia onder de sterren als de Grote en Ida als de kleine Beer. |
