Zoals "grote broer" Jupiter is ook Saturnus een enorme gasplaneet met een diameter van negen keer de aarde, die vooral uit waterstof en helium bestaat en een bijzonder hevige atmosfeer heeft. Aan de evenaar bijvoorbeeld zijn er windsnelheden van ongeveer 1800 km per uur. 
 

Maar de zesde planeet in het zonnestelsel wordt vooral gekenmerkt door de ringen, die in 1655 door de Nederlandse astronoom Christiaan Huygens werden ontdekt. Tot 1960 waren er drie ringen met twee " scheidingen" bekend. Op het einde van dit decennium vond een Franse sterrenkundige nog een vierde binnenring bij Saturnus. Dankzij de sonde Pioneer 11 en bijkomende waarnemingen van op aarde werden nog andere ringen en scheidingen ontdekt. Uiteindelijk leverden de Voyager- sondes nog meer informatie aan de planethologen. Al de tot dan bekende ringen bleken zelfs nog eens uit tientallen smallere ringen te bestaan, die samengesteld zijn uit stukken ijs en stofdeeltjes. Die zijn ongetwijfeld afkomstig van het uiteenspatten van oude satellieten en van overblijfselen uit de tijd waarin de planeet werd gevormd. 
 
 
 

Christiaan Huygens deed nog een tweede belangrijke vondst bij Saturnus. Hij ontdekte eveneens de belangrijkste satelliet van Saturnus: Titan. Deze grote maan met een diameter van meer dan 5000 km draait op een afstand van 1.2 miljoen km van de gasreus. Hij heeft veel weg van een aardse planeet en is zelfs groter dan de planeet Mercurius. Titan heeft een atmosfeer die rijk is aan koolwaterstoffen. De atmosfeer van Titan gelijkt goed op de atmosfeer van ons nog jonge aarde voor het verschijnen van leven. 
 

 

Door de atmosfeer van Titan in detail te bestuderen kan het ontstaan van leven op onze eigen planeet verklaard worden. Vandaag bestaat de mogelijkheid in de reële wereld van Titan de scheikundige manipulaties te ontdekken die de zonnestralen in een oeratmosfeer kunnen teweegbrengen. 

   

 

 

 

• Saturnus, met zijn majestueuze ringen, gelijkt erg op Jupiter. Met een dichtheid van 0,69 g/cm3 zou de planeet op water kunnen drijven. De afplatting van de planeet is in amateurkijkers duidelijk te zien.

• Atmosfeer
• Ook hier zien we heldere zones en donkere banden, zij het minder duidelijk dan op Jupiter. Het is op Saturnus kouder en de wolkenlagen liggen dieper in de atmosfeer. De details worden door een dikke aërosolenlaag bedekt.
  De equatoriale winden halen snelheden van 500 m/s (1800 km/h). Ook hier bestaan de wolken uit ammoniakkristallen en ammoniumwaterstofsulfide, met hieronder wolken van waterijs en vermoedelijk ook van waterdruppels.
• Inwendige
• Qua samenstelling gelijkt Saturnus sterk op Jupiter. De laag moleculaire waterstof is er veel dikker, de laag metallisch waterstof veel kleiner. Opvallend is de geringe abundantie aan helium in de atmosfeer van de planeet. Centraal ligt vermoedelijk een rotskern.
  Ook Saturnus straalt meer energie uit dan de planeet van de Zon ontvangt. Een deel komt van het nog inkrimpen van de planeet, een deel van het uitregenen van helium. Bij lage temperatuur is helium onoplosbaar in metallisch waterstof en zinkt naar beneden, waar het dan in warmer metallisch waterstof terug oplost. Dit verklaart het ontbreken van helium in de atmosfeer.
• Ringen
• Het meest indrukwekkend aan Saturnus zijn natuurlijk de ringen. Ze zijn enkele tientallen meter dik en meten van uiteinde tot uiteinde 275 000 km.
  De Voyagers lieten ons duizenden ringetjes en scheidingen zien. Sommige zijn excentrisch en zijn op plaatsen ineengevlochten. Herdermaantjes, die zich aan weerszijden van een ring bevinden, kunnen door hun gravitatiewerking hiervoor zorgen.
  In de zogenaamde B-ringen komen donkere spaken voor: microscopisch kleine geladen stofdeeltjes die door het magnetisch veld van de planeet uit het ringvlak worden getild.
  Het vlak van de ringen valt precies samen met het evenaarsvlak en ligt onveranderlijk in de ruimte. Evenaarsvlak en ringen maken nu een hoek van 26°,7 met het baanvlak van de planeet. Hierdoor worden beurtelings de noordkant van de ringen 15,7 jaar en de zuidkant 13,7 jaar aan één stuk door de Zon belicht (weet u waaraan dit verschil in duur is te danken?). Op het ogenblik dat de Zon precies door het vlak van de ringen passeert, zijn ze niet te zien.
• Titan
• Saturnus’ grootste maan, Titan, bezit een ondoorzichtige atmosfeer (aërosolen) en de druk aan het oppervlak is anderhalf maal de normale luchtdruk op Aarde. De atmosfeer bestaat voornamelijk uit moleculair stikstof – zoals op Aarde- en verder methaan, stikstofverbindingen, eenvoudige koolwaterstoffen maar geen zuurstof. Dit lijkt wel wat op de prebiotische atmosfeer van de primitieve Aarde. Komen er op het oppervlak meren van koolwaterstoffen voor? Of is het grootste deel van het oppervlak van Titan bedekt met ijs?
  De Cassinimissie komt in 2004 bij Saturnus voor een grondige bestudering van het Saturnussysteem. Aan boord bevindt zich de Huygenssonde die moet afdalen in de atmosfeer van Titan.
• Saturnus bezit een aantal (14) onregelmatige manen, waaronder het maantje Phoebe. Een aantal van die onregelmatige maantjes schijnt in groepjes van drie of vier voor te komen, wat een aanduiding is voor een gemeenschappelijke oorsprong; een groter lichaam is bij een botsing gefragmenteerd. Het totaal aantal manen van Saturnus bedraagt 31 (augustus 2003).