Men noemt Venus dikwijls de morgenster of avondster. Deze benaming is afkomstig van het feit dat ze zo helder is, hoewel deze helderheid strikt genomen niets te maken heeft met die van een echte ster. 
 

Venus is zelfs de helderste planeet aan het hemelfirmament. Haar schittering is het gevolg van een combinatie van verschillende elementen. Eerst en vooral stat ze dicht bij de zon, maar de planeet is ook volledig bedekt door een wolkendek dat het licht van de zon weerkaatst. Het oppervlak is onzichtbaar voor telescopen die in zichtbaar licht waarnemen. Om het toch te " zien" waren radars nodig aanboord van ruimtesondes die Venus een bezoek brachten. Venus werd letterlijk onderzocht van a tot z. Nu is het één van de planeten die we het best kennen. 
 

De dichte en rusteloze atmosfeer van Venus werd geanalyseerd door sondes die erdoor passeerden. Zo is de atmosferische druk aan het oppervlak van Venus 100 keer hoger dan op aarde. De oppervlaktetemperatuur bedraagt er rond de 480 ° C en de lucht is er gewoonweg niet te ademen. Bovendien zijn de wolken die men door moet om het oppervlak te bereiken helemaal niet zo "zacht" als wij hier op aarde gewoon zijn. Ze bevatten immers grote hoeveelheden uiterst corrosieve zuren zoals zwavelzuur. Onnodig te zeggen dat het bestaan van een vorm van leven nauwelijks denkbaar lijkt. De radar beelden van de planeet toonden een oppervlak met enorme vlaktes, hoge kliffen en een reliëf met toppen tot 11500 meter. Er is ook een intense vulkanische activiteit op Venus. Die zou er overigens de oorzaak van zijn dat deze planeet, die lange tijd werd beschouwd als een "tweelingzus" van de aarde, zulke extreme temperaturen kent en een niet in te ademen atmosfeer heeft. Enorme hoeveelheden koolstofdioxide en zwavel worden de Venus atmosfeer ingeschoten. Dit is de oorzaak van een broeikaseffect dat Venus behoorlijk "warm" houdt… 
 

 De planeet Venus kan de Aarde het dichtst naderen, tot op 38 miljoen km. Venus schittert als morgen- of als avondster aan de hemel. Ze draait in 224 dagen rond de Zon en in 243 dagen rond haar as, in de “verkeerde” richting. Op Venus komt de Zon op in het westen en gaat ze onder in het oosten. Een botsing in haar jeugd en/of de enorm zware atmosfeer is hiervoor verantwoordelijk. Omdat Venus zo traag om haar as wentelt, zal de planeet in één Venusdag ook een heel eind in haar baan rond de Zon zijn gevorderd. De combinatie van beide resulteert in een Venusdag – van de ene zonsopkomst tot de volgende – van 117 aarddagen. Met ongeveer dezelfde massa en dichtheid zou je denken dat Venus een tweelingszus is van de Aarde. Er is echter geen groter verschil tussen twee aardse planeten denkbaar.

Atmosfeer

De planeet is omgeven door een zeer dichte atmosfeer die voor 96,5% uit het broeikasgas CO2 bestaat. De druk aan het oppervlak is 90 maal groter dan op Aarde. Dit komt overeen met de druk die 900 m onder zeeniveau heerst. Geen wonder dat het er bloedheet is: 480° C (tin en lood zouden op Venus voorkomen als vloeistoffen). De atmosfeer van Venus weegt bijna evenveel als de oceanen op Aarde. Het oppervlak is kurkdroog. In de atmosfeer valt wel regen (van zwavelzuur!), maar die verdampt onderweg en bereikt het oppervlak niet. De bovenste lagen van de atmosfeer draaien in vier dagen rond de planeet: men noemt dit superrotatie.

Oppervlak

Ruimtesondes en vooral de satelliet Magellan hebben het Venusoppervlak in kaart gebracht. Kratertellingen op andere hemellichamen hebben ons geleerd dat in het prille begin van het planetenstelsel de planeten werden gebombardeerd door brokstukken en dat de inslagfrequentie toen 1000 maal hoger lag dan nu. Sindsdien is deze frequentie klein en nagenoeg constant gebleven. Inslagen gebeuren ook willekeurig zowel in ruimte als in tijd. De mate van bekratering is dus een indicatie voor de ouderdom van het oppervlak, als andere processen, zoals bijvoorbeeld vulkanisme, dit oppervlak ondertussen niet hebben vernieuwd.
En dan kwam de verrassing. Op Venus komen relatief weinig kraters voor wat op een jong oppervlak wijst, hoogstens 500 miljoen jaar oud. Dat kleine kraters haast ontbreken kan verklaard worden door de zeer dichte atmosfeer die kleine, inkomende brokstukken doet verdampen vooraleer ze de grond kunnen bereiken. Ofwel vernietigt vulkanisme op Venus de kraters evensnel als ze worden gevormd, ofwel hebben 500 miljoen jaar geleden massale vulkaanerupties over de ganse planeet plaatsgevonden.
Verder treffen we aan: vulkanische vlakten, hot spots, coronae, vulkanen. Deze laatste vormen op Venus het meest voorkomende geomorfologisch verschijnsel.
Het reliëf is overwegend vlak; 60% ligt beneden de 500 m boven het nulniveau. We vinden er enkele continenten en de hoogste toppen reiken tot meer dan 10 km boven het nulniveau (Maxwell Montes). Alle structuren op Venus zijn naar vrouwen vernoemd behalve het hoogste punt, de Maxwell Montes.

Inwendige

De planeet is gedifferentieerd: een kern, een mantel en een korst. Differentiatie wil zeggen dat de zwaardere delen, zoals ijzer en nikkel, naar het centrum zijn gezonken terwijl de lichtere delen (bijvoorbeeld de silicaten) bleven bovendrijven. Venus is een éénplaatplaneet. Energie wordt getransporteerd door warmtegeleiding en vertikale bewegingen in het inwendige (hot spots).
Het totaal ontbreken van water is de oorzaak voor het grote verschil met de Aarde. Hierdoor kon CO2 er niet oplossen, was de vorming van carbonaten onmogelijk die dan ook niet konden neerslaan. En zonder water is de lithosfeer ook niet opgebroken in platen zoals op Aarde.

Venus, de Romeinse godin van de liefde, oorspronkelijk een Ouditalische vegetatiegodin, beschermster van tuinen en wijngaarden, werd later vereenzelvigd met de Griekse Aphrodite. Haar Etruskische equivalent is Turan. De Venus verering begon in Ardea en Lavinium, in Latium. Op 18 augustus 293 v. Chr. werd de oudste Venustempel gebouwd. Op 18 augustus werden destijds de Vinalia Rustica gevierd. Op 1 april werden de Veneralia gevierd ter ere van Venus Verticordia, de beschermvrouwe tegen de zonde.
Vanaf 217 v. Chr. werd Venus geïdentificeerd met Aphrodite toen haar cultus uit de Grieks-Siciliaanse stad Eryx naar Rome werd gebracht. Op 23 april 215 v. Chr. werd een tempel op het Capitool in Rome gebouwd, gewijd aan Venus Erycina om de Romeinse nederlaag bij het meer van Trasum te herdenken. Venus werd ook geassocieerd met een andere Romeinse godin, namelijk Cloacina, de godin van de cloaca maxima, de hoofdriolering die liep vanaf het Forum Romanum en in de de Tiber uitmondde. In die asscoiatie werd zij Venus Cloacina genoemd en een tempel voor haar bevond zich op het Forum.

De cultus van Venus werd vooral bevorderd door de politieke leiders: Gaius Iulius Caesar en Augustus lieten hun geslacht, de gens Julia, teruggaan op de mythische Aeneas, de zoon van Venus en Anchises. In deze vorm werd zij geëerd als Venus Genetrix aan wie Gaius Iulius Caesar een tempel wijdde. Andere titels van Venus komen eveneens voor zoals Venus Felix (gelukkige Venus), Venus Victrix (victorieuze Venus), en in de 3de eeuw Venus Caelestis (hemelse Venus) enz. Venus behoorde, samen met Roma, tot de belangrijkste "beschermheiligen" van de stad Rome en de grootste tempel, de Tempel van Venus en Roma), werd aan deze twee godinnen gewijd. Zij werd in de Romeinse cultuur vaak afgebeeld als een vrouw met rond voorwerp in haar hand bv. een appel of een spiegel, maar soms met Cupido of Victoria op haar hand, soms met een roer of een dolfijn. De verering van Venus gaat door tot minstens het begin van de 4e eeuw.