Louis' Thuispagina  -  VLAAMSE SCHRIJVERS

LODE BAEKELMANS

Lode Baekelmans werd geboren te Antwerpen op 26 januari 1879. Zijn vader was directeur van de gaarkeuken (zeer eenvoudig en goedkoop spijshuis), later van het zeemanshuis. Beide instellingen komen later in zijn werk voor. Hij groeide op in het Antwerps schipperskwartier. Voor dit stadsdeel en de er levende mensen vatte hij een blijvende genegenheid op. Na de lagere school kreeg hij op het atheneum les van o.a. Pol de Mont. In zijn werk uitte hij zich als een actief strijder voor meer ontwikkeling van het volk. Als schrijver werd hij vooral bekend door zijn soms wanordelijke verhalen over het havenkwartier van Antwerpen met zijn dokwerkers, zeelui en meisjes van plezier. De ontelbare types uit zijn verhalen zijn aan de levende werkelijkheid ontleend. Behalve door deze mensen was hij gefascineerd door boeken, waarschijnlijk omdat hij hierin ook zijn medemensen leerde ontdekken. Hij debetuurde zelf met "Marieke van Nijmegen" (1901) en "Uit grauwe nevels" (eveneens 1901). "De waard uit de bloeiende eglantier" verscheen in 1903. Tille, verschenen in 1912, kan beschouwd worden als zijn meesterwerk. Het is de geschiedenis van een jong Antwerps meisje dat langzaam maar zeker ten onder gaat. "Mijnheer Snepvangers" werd geschreven tijdens de oorlogsjaren (1913-1918), evenals "Menschen" en "Het gemoedelijke leven". "Het rad van avontuur", een tijdsroman, verscheen in 1933. Zijn drukke beroepsbezigheden lieten hem weinig tijd tot schrijven. Na zijn pensionering verscheen "Robinson" in 1948 en "Carabas" tenslotte in 1950. In "Ontmoetingen" (1951) pende hij herinnneringen aan vroegere tijdgenoten neer.Lode Baekelmans verstond de kunst om het Antwerpen en het Vlaamse leven van de eerste helft van deze eeuw met een merkwaardige realistische trefzekerheid  te schetsen. Het mag dan ook niet verwonderen dat sommigen zich door de toestanden, beschreven in "Mijnheer Snepvangers", gekwetst voelden. Bij het verschijnen van "Carabas" vermeldde de schrijver trouwens zelf dat "personen en gebeurtenissen in het verhaal fictief waren".Zijn voornaamste betekenis ligt echter op het gebied van de verspreiding van de lectuur. Na een drietal jaren gewerkt te hebben op handelskantoren en als klerk op het stadhuis, begon in 1901 zijn loopbaan als klerk van de volksbibliotheek. Hij klom op tot bibliothecaris en werd in 1933 hoofdbibliothecaris van de Antwerpse stadsbibliotheken. Hij was medestichter van het Museum voor Vlaamse letterkunde (thans Archief en Museum van het Vlaamse Cultuurleven). Hij was tevens medeoprichter van de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheekwezen en was jarenlang voorzitter  van de Vereniging voor Vlaamse letterkundigen. Hij schreef ettelijke letterkundige studies. Tenslotte was hij redacteur van verschillende tijdschrifften, o.a. "Alvoorder", "Ontwaking" en "Bibliotheekgids". Daarnaast was hij werkzaam in het onderwijs. 
Hij schreef ook nog onder de pseudoniemen Hendrik Rossauw en Sander Stroobandt.
Lode Baekelmans, die gehuwd was met Alida Resseler, stierf te Antwerpen op 11 mei 1965. Hij werd bijgezet op het erepark van het stedelijk kerkhof Schoonselhof (zie afbeelding).

Bibliografie :
* Marieken van Nijmegen (roman) (1901)
* Grauwe nevels (verhalen) (1901)
* De waard uit de bloeiende eglantier (novelle) (1902)
* De doolaar en de weidse stad (roman) (1904)
* Havenlichtjes (verhalen) (1905)
* Wat moeder zong in herfstavonden (oude Vlaamse liederen verwerkt tot proza) (1905)
* Zonnekloppers (verhalen) (1906)
* Dwaze tronies (novellen) (1907) (omvattend : De onbezonnen rechter, De nuchtere minnaar)
* Sinjoorkens (verhalen) (1910)
* Havenvolk en sinjoren (bloemlezing) (1910)
* W.G. van Focquenbroch (essay, met bloemlezing) (1911)
* Tille (roman) (1912)
* Het boek der rabauwen en naaktridders (verhaal) (1914) (samen met Victor De Meyere)
* Menschen (verhalen) (1917)
* De idealisten (verhalen) (1917)
* Vacantiekrabbels (verhalen) (1917)
* Kerstnacht in het schipperskwartier (novelle) (1917)
* Wat Vlaanderen in de letterkunde voortbracht (essay) (1917)
* Drie Vlaamsche realisten (studie) (1917)
* Over Pieter Frans Van Kerckhoven (essay) (1918)
* Mijnheer Snepvangers (roman) (1918)
* Wat Vlaanderen in de letterkunde voortbracht (voordracht) (1918)
* Het gemoedelijke leven (roman) (1919)
* Oubollige poëten (essay) (1920)
* Europa Hotel (toneel) (1921)
* Deezeken schudt zijn beddeken uit (toneel) (1921)
* 't Is liefde (novellen) (1923) (omvattend o.a. : Koko)
* De blauw schuyte : fantastische levensinwijding (toneel) (1923)
* De mannen van Elck wat wils (roman) (1925)
* De ongerepte heide (roman) (1926)
* Het geheim van De Drie Snoeken (verhaal) (1929)
* Lange Wapper (1929)
* Aantekeningen van een boekenwurm (studies) (1931)
* Vier Vlaamsche prozaschrijvers. Pieter Frans Van Kerckhoven, Domien Sleeckx, Reimond Stijns, Virginie Loveling (1931)
* Virginie Loveling (essay) (1931)
* Domien Sleeckx (1931)
* Willem Van der Elst (essay) (1932)
* Het rad van avontuur (roman) (1933)
* De openbare bibliotheken te Kopenhagen (studie) (1933)
* Een Hollander in de Vlaamsche gewesten in 1836 (studie) (1933)
* Ommegang (bloemlezing) (1934)
* Jan (herinneringen aan kleinzoontje) (1934)
* De bibliotheken te Antwerpen en de centrale catalogus (studie) (1938)
* Pleisteren (schetsen) (1939)
* Lof van zee, mensch en tabak (verhalen) (1939)
* In den ouden spiegel (bloemlezing) (1940)
* Onze voorouders in den Hollandschen spiegel : een bloemlezing uit reisbeschrijvingen van 1787 tot 1846 (1942)
* Klein panopticum (verhalen) (1944)
* Theofiel Coopman (essay) (1946)
* Karel Alfons de Cock (essay) (1948)
* Robinson (roman) (1949)
* Carabas (roman) (1950)
* Ontmoetingen (roman) (1951)
* De nuchtere minnaar en andere verhalen (verhalen) (1954)
* Mijn Zeeuwse familie (essay) (1954)
* In die gulde fonteyne van de boekenwurm (bloemlezing) (1962)
* In de spiegelbollen (verhalen) (1964)
* De papegaai (uit "De nuchtere minnaar en andere verhalen", in "54 Vlaamse verhalen") (1971)
* De nuchtere minnaar (in "Derde omnibus van de gulle Vlaamse lach", 1971)
* Koko (in "Omnibus Vlaamse Parels 2, 1900-1940") (1976)
* Zachtmoedigen (1978) (uit " Grauwe nevels", in "Verhalen rond 1900")
* Het geheim van "De Drie Snoeken"(in "Zesde omnibus van de gulle Vlaamse lach", 1978)
* Lode Baekelmans Omnibus (1981) (Omvattend:  Mijnheer Snepvangers - Heilige nacht - Winteridylle - De oude spiegel - De papegaai - Het pensioen - De baker - De bekoorlijke Erato - De kelderoe - Het huis der haren mutsen - De vriendschap - Suske Verhelst - Het rad van avontuur - Vriesweer - De beschaming - Godsvrede - Antwerpse nachten - Sydfall - De vlijtige Abel - Vreugde in de hemel)
* Een epigoon van Hendrik Conscience (?)
* Aan de haven (uit "De doolaar en de weidse stad", in " Heimatschrijvers in de Nederlandse literatuur") (z.j.)

Terug naar begin

  Terug naar Louis' Thuispagina - index Vlaamse schrijvers