Hendrik Conscience werd geboren te Antwerpen op 3 december 1812 uit een Franse vader en een Vlaamse moeder (afkomstig uit Brecht). Zijn vader was scheepstimmerman. Als kind was hij dikwijls ziek zodat hij slechts sporadisch naar school ging. Door zelfstudie werkte hij zich op en werd hulponderwijzer. In 1830 nam hij dienst in het Belgisch leger. Hij kon de hardheid van het legerleven niet aan en werd gedegradeerd. Na zijn demobilisatie in 1836 begon hij te schrijven, eerst in het Frans, daarna in het Nederlands. Hij kwam aan de kost als klerk bij het provinciebestuur maar hij nam ontslag om zich helemaal aan het schrijven te wijden. Wegens politieke moeilijkheden dook hij enige tijd onder. In een romantisch historisch proza ontpopte hij zich als flamingant (1). Zijn epos "De Leeuw van Vlaanderen" zou generaties lang bijdragen tot de Vlaamse bewustwording. In 1841 huwde hij met Maria Peinen. Ondertussen deed hij het kalmer aan en was hij griffier geworden bij de Academie voor schone kunsten te Antwerpen.
Hij evolueerde naar een minder radicaal katholiek realisme alhoewel hij flamingant bleef. Hij schreef nu maatschappelijke zedenromans zoals "Siska van Roosemael". Vanaf 1850 begon hij dorps- of landelijke romans te schrijven zoals "De Loteling" en "De arme edelman". In 1856 werd hij benoemd tot arrondissementscommissaris te Kortrijk. In zijn Kortrijkse periode verburgerlijkte zijn litterair werk. Uit die periode dateert o.a. "Bella Stock". In 1869 tenslotte werd hij conservator van het Wiertzmuseum te Brussel. Alhoewel het in zijn privé-leven minder goed ging - zijn twee zonen overleden - betekende dit op letterkundig vlak een herleving met o.a. "De kerels van Vlaanderen". Een standbeeld te zijnen ere werd te Antwerpen onthuld in augustus 1883. Een maand later, op 10 september 1883, overleed "de man die zijn volk leerde lezen"  te Elsene aan een maagkwaal die hem reeds lang hinderde.
Hendrik Consciende schreef ook onder het pseudoniem H. Geweéten.
Hij werd begraven te Antwerpen op het Kielkerkhof. In 1936 werd zijn stoffelijk overschot overgebracht naar het Schoonselhof. "De Leeuw van Vlaanderen" en "De loteling" werden verfilmd.

Bibliografie :

* In 't wonderjaer (1837)
* Phantasy (1837)
* De leeuw van Vlaenderen (1838)
* Aenspraek tot het Vlaamsche volk (1839)
* Gedichten en redevoeringen (1840)
* Hoe men schilder wordt (1843)
* Het wonderjaer 1566 (1843) (gewijzigde herdruk van "In 't wonderjaer")
* Siska van Roosemael (1844)
* Wat eene moeder lijden kan (1844)
* De sleutel der gezuiverde spelling (1844)
* Geschiedenis van België (1845)
* Geschiedenis van graef Hugo van Craenhove en van zijne vriend Abulfaragus (1845)
* Avondstonden (1846)
* Eenige bladzijden uit het boek der natuer (1846)
* Lambrecht Hensmans (1847)
* Jacob van Artevelde (1846)
* Baes Gansendonck (1850)
* Houten Clara (1850)
* De loteling (1850)
* Blinde Roza (1850)
* De arme edelman (1851)
* H. Conscience aen zijne medeburgers (1851)
* Rikke-tikke-tak (1851)
* De gierigaerd (1852)
* De boerenkrijg 1798 (1853)
* De grootmoeder (1853)
* Hlodwig en Clothildis (1854)
* Het geluk van rijk te zijn (1855)
* De plaeg der dorpen (1855)
* De geldduivel (1856)
* Beschrijving der nationale jubelfeesten te Brussel gevierd ter gelegenheid van de 25e verjaring der
 inhuldiging van Z.M. Leopold I (1856)
* Moeder Job (1856)
* De zending der vrouw (1856)
* Batavia (1858)
* Mengelingen (1858) (omvattend : De zending der vrouw, Het boetende meisje, De moordenaar, De maagd van Vlaan-
 deren, De brandende schaapherder, De grootmoeder)
* Herinneringen uit het leven van Hendrik Conscience's eerste jeugd, De omwenteling van 1830 (1858)
* Redevoeringen (1858)
* De lange nagel (1858)
* De kwael der tijds (1859)
* Simon Turchi of  De Italianen te Antwerpen (1859)
* De jonge doctor (1860)
* Het ijzeren graf (1860)
* Bella Stock (1861)
* De burgers van Darlingen (1861)
* Het goudland (1862)
* Moederliefde (1862)
* De koopman van Antwepen (1863)
* Menschenbloed (1864)
* Het boek der natuer (1863)
* Eene uitvinding des duivels (1864)
* Bavo en Lieveken ((1865)
* Valentijn (1865)
* De ziekte der verbeelding (1865)
* De burgemeester van Luik (1866)
* Levenslust (1868)
* De kerels van Vlaanderen (1871)
* Een goed hart (1872)
* Koning Oriand (1872)
* Eene 0 te veel (1872)
* Een slachtoffer der moederliefde (1872)
* Eene stem uit het graf (1872)
* De twee vrienden (1872)
* Een zeemanshuisgezin (1872)
* De dichter en zijn droombeeld (1872)
* De baanwachter (1873)
* Levensbeschrijving van F.A. Snellaert (1873)
* De minnezanger (1873)
* Everard T'Serclaes (1874)
* De keus des harten (1874)
* Levensbeschrijving van Willem de Mol (1874)
* Een verwarde zaak (1874)
* Schandevrees (1875)
* Gerechtigheid van Hertog Karel (1876)
* De oom van Felix Roobeek (1877)
* De schat van Felix Roobeek (1878)
* Het wassen beeld (1879)
* Een welopgevoede dochter (1880)
* Een gekkenwereld (1880)
* Geld en adel (1881)
* Redevoeringen uitgesproken in de Koninklijke Academie van België den 11 mei 1881 (1881)
* Histoires et tendances de la littérature flamande (1881)
* Geschiedenis mijner jeugd (1888) (= Uitbreiding van "De omwenteling van 1830")
* De duivel uit het slangenbosch (1889) (werk voltooid door M. Antheunis-Conscience)
* De geest (?)
* De engel des goeds en de geest des kwaads (?)
* De nieuwe Niobe (?)
* De kwade hand (?)
* De omwenteling van 1830 (?)
* De podagrist (?)
* De schoolmeester ten tijde van Maria Theresia (?)
* Het beulskind (?)
* Wellust en geloof (?)
* Quinten Massys (?)
* Striata formosissima of de dahlia's koorts (?)
* De arme edelman (in "Vlaamse cassette, deel I", 1954)
* De poesjenellenkelder (uit "Geschiedenis mijner jeugd", 1961)
* Onuitgegeven en weinig gekende brieven van Hendrik Conscience (1966-67)
* Vertelsel van knagelijntje (uit "De grootmoeder", in "54 Vlaamse verhalen", 1971)
* De grootmoeder (in "Vlaamse dorpsvergalen uit vroeger tijd", 1978)

----------

(1) flamingant = voorstander van de Vlaamse beweging

 Terug naar begin

Terug naar Louis' Thuispagina - index Vlaamse schrijvers