Jacobs of Jacops?

Opmerking: deze tekst is weergegeven zonder de afbeeldingen die in het boek staan.

Misschien het moment waar u toch een beetje zit op te wachten, is het nu Jacobs of Jacops?

Wat betreft de schrijfwijze van onze familienaam is er eigenlijk geen juist moment te bepalen wanneer de fout is gemaakt. Uit de vele aktes die ik ondertussen heb geraadpleegd, heb ik kunnen afleiden dat dezelfde fout waarschijnlijk op verschillende momenten is gemaakt. Men heeft Jacobs en Jacops wel eens meer door elkaar gebruikt. Laten we ook niet vergeten dat kunnen lezen en schrijven vroeger altijd niet zo vanzelfsprekend was.Verschillende van onze voorouders verklaarden niet te kunnen schrijven toen zij een officiële akte moesten onderte-kenen. Soms is er enkel deze vermelding maar op verschillende aktes vinden we ook het kruisje als kenmerk van diegene die normaal zijn handtekening zou moeten geplaatst hebben. U kan hieronder dan ook dergelijk voorbeeld vinden. (Geboorteakte van Jacobs, Joannes d.d. 15/9/1799, zoon van Jacobs Petrus en Van Eyen Anna)

Wat ik ook heb kunnen vaststellen is dat onze voorouders zelf wel eens moeten getwijfeld hebben over de juiste schrijfwijze. Zo lezen we in de volgende akte met nummer 82 (geboorte 37) opgesteld op 16 oktober 1871 dat de ambtenaar van de burgerlijke stand in Vorselaar de geboorte noteert van Jacops Ludovicus, zoon van JacoPs Joannes Baptista en Somers Catharina. Als we onderaan de handtekening bekijken van onze voorouder, zien we dat hij naamtekent met: J JacoBs, terwijl in de akte de ambtenaar duidelijk de naam met P schrijft.

Ook het omgekeerde heb ik gevonden. Zo lezen we in de volgende akte met nummer 71 opgesteld op 7 oktober 1816 dat de ambtenaar van de burgerlijke stand in Vorselaar de geboorte noteert van Jacobs Joanna Maria, dochter van JacoBs Joannes en Verelst Maria. Als we hier onderaan de handtekening bekijken van onze voorouder, zien we dat hij zeer duidelijk naamtekent met: Jan JacoPs. Ook hier is in de akte de naam weer duidelijk geschreven en betreft het JacoBs.

Nog moeilijker wordt het als de ambtenaar van de burgerlijke stand zelf ook mee gaat helpen om verwarring te stichten. Zo vinden we in de aktes van de burgerlijke stand van Vorselaar de navolgende akte met nummer 3 van de geboorte van JacoPs Francois op de vijfentwintigste frimaire van het jaar acht van de Franse Republiek (16 december 1799). Hij is geboren om 3 uur 's morgens en de akte wordt opgesteld op de zesentwintigste frimaire (17 december 1799).

U kan hier ook een vrije vertaling vinden van deze akte.

"Vandaag de 26 Frimaire van het jaar acht van de Franse Republiek om 11 uur in de voormiddag verschijnt voor mij, François Joseph Hufkens, Ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Vorselaer, de burger: Jean, Jacops, landbouwer, wonende in de gemeente Vorselaer, sectie ?, nummer 198, dewelke vergezeld is van: Adrien Horemans, Landbouwer, 40 jaar oud en van: Jean Baptist Vervecken, 28 jaar oud, beiden wonende te Vorselaer; welke aan mij heeft verklaard Francois Joseph dat Maria Verhelst, zijn wettige echtgenote is bevallen op de 25 van de maand frimaire (16/12/1799) om 3 uur 's morgens van een mannelijk kind dat hij mij heeft getoond en hetwelk hij de voornaam heeft gegeven van François. Volgens deze verklaring voor waarheid bevestigd door de burgers Adrien Horemans en Jean Baptist Vervecken, en de vertoning die werd gedaan van het voornoemde kind aan mij, heb ik voor waarheid opgesteld, volgens de aan mij toegekende bevoegdheden, onderhavige akte die burger Jean Jacops, vader van het kind en de twee getuigen Adrien Horemans en Jean Baptist Vervecken met ons hebben genaamtekend. Gedaan te Vorselaer op dag maand en jaar zoals hierboven".

Teken X gemaakt door Jean, Jacobs, handtekeningen François Josephus Hufkens, A Horemans en J B Vervecken"

Maar we vinden ook in de aktes van de burgerlijke stand van Vorselaar de akte met ook het nummer 3 van de geboorte van JacoBs Francois op dezelfde datum (16 december 1799). Hij is eveneens geboren om 3 uur 's morgens en de akte wordt ook opgesteld op de zesentwintigste frimaire (17 december 1799). De beide aktes bevatten dus juist dezelfde informatie, behalve de familienaam die op twee verschillende wijzen is geschreven.

Maar gelukkig zijn er ook ambtenaren die ons een heel stuk kunnen verder helpen in onze opzoekingen. Als voorbeeld laat ik hier toch een zeer belangrijke akte zien. Het betreft het huwelijk met nummer 5 van 20 april 1870 tussen Goris Judocus uit Herentals en Jacobs Elisabeth uit Vorselaar. U kan haar hierboven vinden onder het nummer IV-c. De akte werd opgesteld door de ambtenaar van de burgerlijke stand te Vorselaar. U zal op verschillende plaatsen bemerken dat er in het verleden heel wat fouten in de diverse voorgaande aktes zijn geslopen die door deze ambtenaar moeten rechtgezet worden. Hij haalt hier de navolgende wijzigingen aan:

-Geboorteakte grootvader Jacobs Joannes, overlijdensakte Jacops Joannes Baptista

-Geboorteakte moeder: Van Donick , overlijdensakte moeder Van Doninck,

-Geboorteakte grootmoeder De Pooter Anna Cornelia, overlijdensakte De Poorter Petronella

-Verschil in schrijfwijze langs grootmoederzijde van de bruid in Verelst en Verhelst.

Volgens verklaringen gaat het klaarblijkelijk over dezelfde personen en worden deze gegevens toch aanvaard zodat het huwelijk kan worden voltrokken. In deze akte blijkt ook duidelijk dat JacoPs en JacoBs familie zijn van elkaar en dat er duidelijk fouten zijn gemaakt bij het opstellen van de diverse aktes in het verleden. U kan dus bemerken dat het niet zo maar een foutje is geweest maar een reeks van vergissingen die het erg moeilijk, zoniet onmogelijk, maken om het juiste punt te bepalen. We hebben toch getracht om dit zo correct mogelijk weer te geven in onze stamboom.

BEGIN