

Voorlopers
in Communicatie
Roger Verpoorten, Ilse Noens & Ina van Berckelaer-Onnes
2004 / Herziene versie 2007
De ComVoor is een handelingsgericht instrument dat een
nauwkeurige indicatiestelling van communicatieve interventies beoogt. Het gaat
daarbij met name om ondersteunende communicatie. De ComVoor richt zich op twee
kernvragen: ten eerste welke middelen geschikt zijn om communicatie te
ondersteunen; ten tweede op welk niveau van betekenisverlening de gekozen
middelen kunnen worden ingezet. Meer specifiek meet de ComVoor waarneming en
betekenisverlening met betrekking tot non-transiënte communicatievormen op
presentatie- en representatieniveau.
De ComVoor is primair ontwikkeld voor mensen met autisme
die niet of slechts beperkt verbaal communiceren, maar kan desgewenst ook
worden toegepast bij mensen met andere communicatieproblemen, waaronder mensen
met een verstandelijke beperking. De ondergrens situeert zich rond een
(psychomotorisch) ontwikkelingsniveau van twaalf maanden; de bovengrens rond
een ontwikkelingsleeftijd van zestig maanden. De ComVoor is zowel geschikt voor
kinderen als volwassenen.
De ComVoor beoogt een handelingsgerichte en louter
individuele indicatiestelling van ondersteunende communicatie. Men kijkt naar
wat iedere persoon afzonderlijk goed heeft gemaakt en wat fout is gegaan. Het
gaat dus om een domeingerichte en niet om een normgerichte interpretatie.
Vergelijking met de resultaten van anderen is in het kader van de
indicatiestelling niet relevant. Wat de vorm van communicatie betreft, kan de
indicatie drie- dan wel tweedimensionaal zijn. Tweedimensionaal wordt verder
onderscheid gemaakt tussen foto's, lijntekeningen, pictogrammen en geschreven
taal. Wat het niveau van de betekenisverlening betreft, zijn er drie mogelijk
indicaties: sensatie, presentatie en representatie. Binnen het presentatie- en
het representatieniveau wordt nog specifieker onderscheid aangebracht. In de
handleiding wordt ingegaan op indicatiestelling van vorm en niveau van
ondersteunende communicatie; de implementatie wordt kort beschreven.
De ComVoor bestaat uit twee niveaus met een totaal van
vijf reeksen en 36 items (inclusief de zogenaamde oefenitems). De ComVoor is
afgestemd op de waarnemingsproblematiek van mensen met autisme. Het
handelingsscenario is zeer eenvoudig: elk item is georganiseerd als een
sorteertaak. Het handelingsscenario wordt in een eerste fase grondig
ingetraind. Bij niveau I gaat het om opdrachten op presentatieniveau. Dit
betekent dat er identieke voorwerpen of afbeeldingen op grond van letterlijk
waarneembare eigenschappen zoals materie, vorm, kleur en grootte moeten worden
gesorteerd. Niveau I bevat drie reeksen: reeksen 1, 2 en 3. Reeks 1 is de
zogenaamde oefenreeks waarin het handelingsscenario stapsgewijs wordt getraind.
In reeksen 2 en 3 moeten respectievelijk voorwerpen en afbeeldingen worden
gesorteerd. Niveau II bevat opdrachten op representatieniveau. Dit betekent dat
niet-identieke voorwerpen of afbeeldingen op grond van hun betekenis moeten
worden gesorteerd. Niveau II bevat twee reeksen: reeksen 4 en 5. In reeks 4
moet binnen een zelfde vorm worden gesorteerd; in reeks 5 gaat het om het
sorteren met verschillende vormen.
Afname van de ComVoor gebeurt door een orthopedagogoog,
psycholoog, psycholinguïst of logopedist met testbevoegdheid. Logopedisten
zonder testbevoegdheid horen de ComVoor onder supervisie van een orthopedagoog,
psycholoog of psycholinguïst met testbevoegdheid af te nemen. Voor de
interpretatie van de resultaten en de vertaling naar de klinische praktijk is
een gedegen inzicht in communicatieprocessen in het algemeen en meer specifiek bij
mensen met autisme onontbeerlijk. Deelname aan een ComVoor-cursus is verplicht:
zie cursussen.
De afname duurt gemiddeld 45 minuten. Gezien het ruime
ontwikkelingsbereik en de vele verschillen tussen mensen met autisme kan hierin
echter een grote spreiding optreden.
Om dit materiaal te kunnen
bestellen is het vooraf volgen van een cursus vereist.
De nederlandstalige handleiding is niet
inbegrepen in de materialenkit.
Deze kan apart besteld
worden bij pits-online.nl.
Voor meer
informatie zie: zie cursussen
Comfor
= english version is now available!!
Click here to go to the ComFor page.
Page
last updated: 3/11/2008
back
.