Marita de Sterck

Victors tocht


leven

boeken

cursussen

lezingen

vragen

reizen

nieuw

links

e-mail

home
 

English

Français

 

Victors tocht van Mechelen tot Hellegat

In mijn historische roman ‘De hondeneters’ laat ik de hoofdfiguur, Victor, eind 1917 te voet van Mechelen naar Boom lopen. Uiteraard zijn de wegen en landschappen niet meer identiek hetzelfde, maar toch kun je zijn tocht nu nog nalopen of fietsen, dwars doorheen een boeiende regio, vol historische verwijzingen.

Op de kaart, door Fabienne van Haelst speciaal gemaakt voor de roman (afgedrukt p. 194-195), staan aangeduid:
Victors huis in Mechelen
1 - De armenmarkt
 
2  - De brug over de Dijle 
3 - Anna’s boerderij 
4 - Café Zennegat 
5 - Café De Tien Billekens
6 - De tolbrug naar Boom
 
7 - De hondenkooi 
8 - Het gasthuis van Boom 
9 - De hondenslachterij
 
10 - De kerk van Hellegat 
Het Hellegatveer

Voor wie Victors route (of een stuk ervan) zelf wil lopen, skaten of fietsen…

Victors huis in Mechelen

De informatie over Victors route in Mechelen heb ik te danken aan Marcel Kocken, jarenlang hoofd van de Stedelijke Cultuurdienst van Mechelen en auteur van diverse historische werken over de stad, o. a. ‘Gruwelgids voor Oud-Mechelen’ en het viertalige lees- en kijkboek 'Mechelen-Impressies'. Ik situeer Victors huis op de Wollemarkt, in de schaduw van de 97,30 meter hoge storen van de Sint-Romboutskathedraal.
Dat was een statig plein met dure herenwoningen, nu zijn er veel cafés en eethuizen.
Victor loopt door de Kerkhofstraat (nu heet die straat: Goswin de Stassartstraat) en slaat linksaf naar de Schoutetstraat, waar Arthurs huis is. Hij loopt door de oude armenwijk van Mechelen, nog altijd een schilderachtige tocht: de Peperstraat (nu: Kan. De Deckerstraat), Klein Begijnhofbogaard, Klein Begijnhof, Sint-Katelijnekerkhof, het Schuttevee, Heembeemd, St.-Katelijnestraat, Nieuwe Beggaardenstraat, Thaborstraat, tot de Melaan.

1 - De armenmarkt 

Op advies van Marcel Kocken plaatste ik deze armemensenmarkt (er waren meer armemensenmarktjes in de stad) op de Melaan. De Melaan was vroeger een vliet en werd nog vóór de Eerste Wereldoorlog gedempt, zo ontstond er een plein. Na zijn gesprek met de marktkramers loopt Victor door Persoonshoek naar de Kraanbrug over de Dijle.

2  - De brug over de Dijle 

Via de Kraanbrug steekt hij de Dijle over. Op de hoek, waar nu het gelijknamige restaurant is, stond het huis van Jommeke den brugdraaier, die de brug opendraaide om boten te laten passeren. Zijn moeder zat dikwijls buiten voor de voordeur de mosselen te kuisen, die je daar kon kopen.

3 - Anna’s boerderij 

Victor volgt de linkeroever van de Dijle, eerst heet die straat gewoon Dijle, dan Winketkaai, dan Polderstraat. Hij belandt in Anna’s boerderij, aan de Hoge Weg in Battel. Ik situeer deze boerderij op de plaats waar nog altijd een oude hoeve staat, nu een antiekhandel. Vlakbij ligt café ’t Bergsken, een fijne rustplek voor wandelaars en fietsers: café ’t Bergsken, Hoge Weg 217, 2800 Battel, 015 27 13 81.

4 - Café Zennegat 

Victor volgt de linkeroever van de Dijle, tot bij het Zennegat, waar het Kanaal Leuven-Dijle (de Leuvense vaart), de Zenne en de Dijle samenkomen. Veerman Wannes zet Victor in het boek het kanaal over. In 1917 was hier effectief een veerman actief, nu is die veerdienst opgeheven. Maar in café Zennegat, een bruin café op het grondgebied Heffen, is het nog altijd goed toeven. Café Zennegat, Zennegat 13, 2800 Mechelen, 015 21 17 24. Fietsers, skaters en voetgangers kunnen via een loopbrug het kanaal over en zo tot bij café Zennegat komen.
De veerman zet Victor in het boek de volgende ochtend ook de Zenne over. Nu moeten fietsers, skaters en voetgangers een omweg maken: de Zenne twee kilometer naar het zuiden volgen en via de brug van Heffen de Zenne oversteken. Na twee kilometer de andere oever gevolgd te hebben zie je aan de overkant het Zennegat liggen. Kijk ook op: www.zennegat.be

5 - Café De Tien Billekens

Victor volgt de linkeroever van de Dijle. Hij ziet hoe de Dijle en de Nete samen de Rupel vormen en volgt de linkeroever van de Rupel. Victor belandt in café De Tien Billekens, een fictief café, dat ik situeer tegenover Terhagen aan de overkant van de Rupel. In mijn verbeelding zie ik dit café op de plaats waar toen en nu nog altijd kasteel de Bocht staat, een voormalig jachtslot van de Graven Van Hoorn, met een merkwaardige toren.

6 - De tolbrug naar Boom 

De informatie over Victors route in Boom en omstreken heb ik te danken aan Marc Verlinden van de Geschiedkundige Studiegroep Ten Boome, auteur van diverse historische werken over Boom, o. a. ‘Het kleine Boom in de grote oorlog’. Zie ook: www.tenboome.webruimtehosting.net/tenboomestart.
Victor volgt de Rupel tot in Klein-Willebroek, hij steekt de tolbrug naar Boom over. Alleen de grote smeedijzeren poort van de tolbrug staat er nu nog, de brug is er niet meer. Bij de poort staat nu een Shermantank uit de Tweede Wereldoorlog. In Klein-Willebroek zie je van op het ophaalbruggetje over het kanaal: de brouwerij van Lamot, het Tol- en Sashuis, het gedenkteken voor de boottrekkers, de sluis, het schippersgedenkteken. Nu zorgt een veerdienst voor de overzet van Klein-Willebroek naar Boom. Voor de uurregeling: http://www.toerismerupelstreek.be/waterrecreatie/waterrecreatie.htm

7 - De hondenkooi 

Victor loopt in Boom via Hoek en Schommelei naar de hondenkooi bij het moeras, de Schomme, een oude kleiput. Nu heet het gebied Provinciaal Domein De Schorre, het is een bekend recreatiedomein met wandelwegen, een roeivijver, een helling voor deltavliegen, minigolf, speeltuin, visvijvers,… Het vlonderpad is een houten wandelpad op een halve meter boven de grond. Een fijne pauzeplek is Brasserie De Schorre, Schommelei 1/2, Boom, 03 283 88 10, www.schorremorrie.be. En ook eetcafé 't Steencaycken, Hoek 76, Boom, tegenover de Schorre aan de Rupeldijk, is een bezoek waard. Naast het café ligt een oude steenschuit,  gerenoveerd in het kader van een sociaal tewerkstellingsproject. Zie ook: www.steencaycken.be
Wie te voet van Mechelen naar Boom liep, ongeveer 3,5 uur wandelen langs de rivieren, kan met bus 500 weer naar Mechelen keren.

8 - Het gasthuis van Boom 

In 1917 stond in de Kerkhofstraat 151 het Sint-Jan-Baptist Godsgasthuis. Nu is er op die plaats een rust en verzorgingstehuis, waar ik tijdens de research voor dit boek bij de oude bewoners verhalen over o. a. Kludde opnam.

9 - De hondenslachterij 

Victor en kleine Peer lopen van het gasthuis van Boom langs de Hollezijpdreef (nu: Velodroomstraat) naar de hondenslachterij, op de oude baan naar Antwerpen, de Antwerpsestraat 554. Voor de Eerste Wereldoorlog was daar de paardenslachterij van Miller, tijdens de grote oorlog werd dit een hondenslachterij. Nu staat op die plek de garage Haestincks. Helaas is er niets meer te zien van de voormalige hondenslachterij.
In het centrum van Boom, in de Colonel Silvertopstraat, zie je onderaan de trappen voor en achter de brug over de rijksweg Antwerpen-Brussel, wel twee levensgrote honden, uit arduinsteen gebeiteld. De Boomse historicus Alex Vinck (1926 – 2007) publiceerde talloze werken over de geschiedenis van Boom en over de hondenslachterij.

10 - De kerk van Hellegat 

De informatie over Victors route op het grondgebied van Niel heb ik te danken aan Vic Van Dyck, sinds jaren gids in deze streek en mede-bezieler van het Niels Erfgoedarchief.
Victor loopt van de hondenslachterij via s’Herenhof, Potaardestraat, het Walenhof, de Boomsestraat, Nielsestraat, tot in Noeveren waar de steenbakkerijen, de typische arbeidershuisjes, ateliers en werkplaatsen nog altijd in hun oorspronkelijke omgeving kunnen worden bekeken. Café De Koophandel, bij Maria, is nog authentiek ingericht en dateert uit het begin van de vorige eeuw. In Noeveren ligt ook het Ecomuseum en Archief van de Boomse Baksteen (EMABB), Noeveren 196, 2850 Boom, 03 888 15 58, www.emabb.be.
Van Noeveren loopt Victor naar Hellegat. Die oude woonkern bestaat voornamelijk uit arbeidershuizen en is ontstaan rond de steenbakkerijen die langs de rivier gelegen waren. De oude kleiputten zijn nu omgevormd tot een natuur-reservaat. Victor rust uit in de kerk van Hellegat, gewijd aan Sint Jozef, die in 1908 in gebruik werd genomen.

Het Hellegatveer

Victor loopt van de kerk van Hellegat door de Hellegatstraat naar de waterkant waar de veerboot ligt. Hij zet over met het Hellegatveer naar Ruisbroek. Deze veerdienst werd opgeheven in 1944. Fietsers, skaters en voetgangers kunnen nog wel met de veerboot overzetten van Schelle naar Wintam en van Wintam via Ruisbroek terug naar Klein-Willebroek. In Schelle is het huidige Tolhuis, vroeger een schipperskapel, nu café en restaurant, een fraaie halte nabij de veerdienst. Tolhuisstraat 325, 2627 Schelle, 03.877.46.86, www.resto.be/tolhuis-veer

Het Hondenfretterspad

Victors route in mijn roman is een andere dan het populaire Hondenfretterspad, een niet-bewegwijzerde fietsroute van 52 km, vanuit Boom, via Willebroek, Tisselt, Kapelle-op-den-Bos, Grimbergen, Hombeek, Leest, Heffen, Heindonk, Boom. De brochure voor deze tocht kun je bestellen bij Toerisme Rupelstreek, Kapelstraat 83, 2850 Boom, 03 880 76 23.
Eveneens verkrijgbaar: Dijkenfietstochten, met vier fietstochten, langs de dijken van Schelde, Rupel, Nete, Dijle en Zenne; de baksteenroute en vele andere fiets- en wandelroutes.

Nuttige websites:

www.mapt.stadmechelen.be
www.mechelenbinnenstebuiten.be
www.zennegat.be

users.compaqnet.be/rupelstreek/
www.toerismerupelstreek.be
www.nautischrupelstreek.be
www.boom.be
http://www.tenboome.webruimtehosting.net/tenboomestart/
www.steencaycken.be
www.niel.be
www.fietsnet.be
www.fietsroute.org/Fietsnetwerk.htm

www.toerismevlaanderen.be
http://www.delijn.be/reisinformatie/dienstregeling/index.htm