16.03.1999

Mme Burgeon

La séance est ouverte à 15.15 heures.

mevrouw Burgeon

De vergadering wordt geopend om 15.15 uur

• Samengevoegde mondelinge vragen van:
• de heer Ghislain Vermassen aan de minister van Sociale Zaken over "de chronisch zieke patiënten" (nr. 2012)
• de heer Jef Valkeniers aan de minister van Sociale Zaken over "de plannen met betrekking tot een verbeterde terugbetaling van noodzakelijke geneesmiddelen voor patiënten met chronische aandoeningen" (nr. 2079)
• Questions orales jointes de:
• M. Ghislain Vermassen à la ministre des Affaires sociales sur "les patients atteints de maladies chroniques" (n° 2012)
• M. Jef Valkeniers à la ministre des Affaires sociales sur "les projets d'amélioration du remboursement des médicaments nécessaires aux patients atteints de maladies chroniques" (n° 2079)

De voorzitter: De heer Ghislain Vermassen heeft het woord.

De heer Ghislain Vermassen (SP): Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, collega's, ik had graag de stand van zaken gekregen over een aantal maatregelen die werden aangekondigd voor de chronisch zieken. Ik denk hierbij aan de 200 miljoen frank die werden voorzien voor een betere terugbetaling van de noodzakelijke geneesmiddelen van categorie B.

Volgens mij wordt het stilaan tijd dat aan deze maatregel ook uitvoering wordt gegeven. Ik had graag van de minister vernomen wat de stand van zaken is in ditdossier.

De voorzitter: De heer Jef Valkeniers heeft het woord.

De heer Jef Valkeniers (VLD): Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, collega's, in het budget voor het jaar 1999 van de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging is een bedrag opgenomen van 200 miljoen frank voor de verbeterde terugbetaling van de geneesmiddelen voor chronische patiënten. 

Om de factuur voor de chronisch zieke te verlichten, heeft de regering met ingang van juni 1998 een aantal maatregelen in werking laten treden. Een van de voorgestelde maatregelen was een remgeldvermindering voor geneesmiddelen van categorie B. Deze maatregel werd om technische redenen uitgesteld naar het jaar 1999.

Dat de regering maatregelen neemt om de gezondheidszorg voor chronische patiënten te verbeteren, kunnen wij enkel toejuichen. Ik stel mij alleen de vraag waarmee men bezig is. Op 1 april 1995 werd het plafond van het remgeld voor de terugbetaalde geneesmiddelen - onder andere geneesmiddelen van categorie B - een eerste maal verhoogd. Dit gebeurde een tweede maal op 1 januari 1996 en nogmaals op 1 januari 1997. Nu wordt voorgesteld om voor chronische patiënten de remgelden te verlagen. Op 1 januari 1994 werd ook de prijs van een consultatie bij huisartsen en specialisten verhoogd.

Per opname betaalt de patiënt nu een forfaitair bedrag van 1.100 frank. De RIZIV-tussenkomst per hospitalisatie is tegelijkertijd vermeerderd met 450 frank per dag en 150 frank voor mensen met een WIGW-statuut. In totaal werd de eigen bijdrage van de patiënt verhoogd met 11,613 miljard frank.

De regeringspartijen tonen zich verbolgen over het feit dat de chronische patiënten de rekeningen nog nauwelijks kunnen betalen.

Die partijen voelden zich echter niet te beroerd om zonder enige vorm van discussie die maatregelen goed te keuren. Maar nu de verkiezingen dichterbij komen, voelt iedereen plotseling de behoefte zich sociaal op te stellen en een aantal maatregelen ten gunste van bepaalde categorieën te nemen. Het moetnochtans opgemerkt dat de departementen bevoegd voor gezondheidszorg en sociale zekerheid beheerd worden door een socialistische minister. Plots vinden zij voor de luid verkondigde maatregel voor de chronische zieken 4 miljard nadat ze de kosten voor deze patiënten met 11 miljard hebben verhoogd. De vraag rijst dan ook of het systeem van de terugbetaling moet worden herbekeken. 

Graag vernam ik van u, mevrouw de minister, hoever het staat met de uitwerking van de concrete modaliteiten van de verbeterde terugbetaling van de geneesmiddelen voor chronische zieken. Hoeveel hebben de besparingen opgeleverd van de verhoging van de remgelden op geneesmiddelen die door chronische patiënten worden gebruikt? 

La présidente: La parole est à la ministre.

Mme De Galan, ministre des Affaires sociales: Madame la présidente, il me semble que l'intervention de M. Valkeniers lui a été demandée par son parti. En général, c'est avec le coeur qu'il parle des patients qu'il connaît bien. 

De heer Jef Valkeniers (VLD): Mevrouw de minister, u weet dat ik meer van feiten dan van cijfers houd.

Mme De Galan, ministre: S'il lit si vite, c'est que ce texte a été préparé pour lui.

De heer Jef Valkeniers (VLD): U hebt een studiedienst om de cijfers te bespreken.

Mme De Galan, ministre: Je m'adresserai donc plus spécialement à M. Vermassen. 

De heer Jef Valkeniers (VLD): U gaat ons toch verlaten. Wij moeten dus van de gelegenheid profiteren zolang u hier nog bent om u vragen te stellen.

Mme De Galan, ministre: Monsieur Valkeniers, il est fort probable que la personne qui me succédera ne répondra pas aussi longuement à vos questions. 

De heer Jef Valkeniers (VLD): Voor mij mag u blijven.

Minister De Galan: Laat ik bondig antwoorden.

Het verzekeringscomité en de algemene raad hebben voor 1999 een envelop van 200 miljoen frank voorzien voor deze maatregelen. Iedereen is het erover eens dat dit zeer weinig is.

De heer Ghislain Vermassen (SP): Te weinig.

Minister De Galan: Inderdaad, het is zeer weinig om de kostprijs van de geneesmiddelen voor chronisch zieken te verlagen.

Er zal dus alleszins moeten worden geopteerd voor een selectieve aanpak over verschillende jaren. Er zullen, met andere woorden, keuzes moeten worden gemaakt. U weet hoe moeilijk het is om keuzes te maken tussen categorieën van patiënten die allemaal aan een zware aandoening lijden. Desalniettemin zullen wij de doelgroepen moeten afbakenen. Voorts moeten wij de geneesmiddelen selecteren die voor een verbeterde terugbetaling in aanmerking komen. Ook zullen wij een beslissing moeten nemen over de omvang van de remgeldverlaging. Alle maatregelen zullen bovendien in fases moeten worden uitgevoerd gelet op de ons toegemeten begroting.

Reeds op 21 oktober 1998 heb ik aan het RIZIV en het intermutualistisch college gevraagd om een voorstel uit te werken. Momenteel legt dit college de laatste hand aan een concreet voorstel. Het zou neerkomen op het volgende.

De begunstigden zijn de patiënten die in aanmerking komen voor het forfait -vooralsnog kunnen wij de chronische patiënten enkel definiëren aan de hand van het zorgforfait en de kosten wegens incontinentie -, alsmede de patiënten die aan fenylketonurie, mucoviscidose en myopathie lijden en waarvoor al gunstmaatregelen werden genomen.

Wat de geneesmiddelen betreft, gaat het om alle geneesmiddelen in categorie B.

Het derde streepje betreft de orde van grootte van de remgeldverlaging.

In het kader van het beschikbaar bedrag voor 1999 wordt nagegaan hoe groot devermindering kan zijn. Verschillende denkpistes worden nu onderzocht. Op administratief vlak zou worden geopteerd voor de aanpassing van de SIS-kaart. Wij hebben daarop bij de verscheidene ziekenfondsen aangedrongen, zodat de patiënt, onmiddellijk bij de aflevering, het verlaagde remgeld kan genieten. Er zou een seintje komen op het geheime stuk van de SIS-kaart, zodat de hulpverleners die patiënt als chronisch patiënt kunnen herkennen.

De kruispuntbank van de sociale zekerheid heeft een positief advies uitgebracht over de doenbaarheid van deze procedure. Wij hadden gedacht dat het samensmelten van de sociale en fiscale franchise nog op enkele obstakels zou stoten vanwege de administratie van Financiën die het seintje niet tijdig kon leveren. De kruispuntbank gaat in elk geval akkoord voor die fasering.

Zodra Pharmanet de individuele consumptiegegevens per patiënt ter beschikking krijgt, dient de doelgroep te worden uitgebreid en kan de maatregel op basis van de dan beschikbare gegevens bijkomend worden gemoduleerd. Kankerpatiënten, quod non de vermoeidheidssyndromen, andere chronische patiënten zouden met dat signaal de remgeldvermindering voor de medicamenten categorie B kunnen verkrijgen. Dat zal natuurlijk niet met 200 miljoen frank overeenstemmen.

Men is dicht bij een consensus. Ik heb ook gezegd dat het parlement zich vragen stelde over de urgentie van het dossier. Over een paar dagen of weken zullen zij mij voor die 200 miljoen frank een concreet voorstel doen.

Voor de patiënten die het forfait al genieten, uitgebreid tot de drie zware ziekten die wij erkennen, met dus een seintje op de SIS-kaart, bestaat er geen enkel probleem en is er een totale bescherming van de privé-sfeer.

Voor de andere categorieën geldt dezelfde procedure in afwachting dat de 30.000 ambtenaren van Financiën ook een seintje zullen kunnen geven aan de sociale zekerheidsinstellingen voor de minstbedeelden van onze samenleving.

De voorzitter: De heer Ghislain Vermassen heeft het woord.

De heer Ghislain Vermassen (SP): Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, ik dank u voor uw duidelijk antwoord.

Ten overstaan van de heer Valkeniers zou ik toch willen zeggen dat niemand in twijfel trekt dat er inspanningen geleverd zijn en wellicht in de toekomst nog zullen moeten worden geleverd in het kader van het beter inzetten van de beschikbare middelen voor de gezondheidszorg. Ik denk dat iedereen het daarover eens is. We hebben er trouwens al diverse malen over beraadslaagd, met dien verstande dat voor die mensen die het het moeilijkst hebben, compenserende maatregelen worden genomen. Ik denk dat deze regering, mee onder druk van de SP en van het parlement - dat mag wel worden gezegd - er toch in geslaagd is, in verschillende stappen weliswaar, 1,250 miljoen frank aan middelen vrij te maken ten voordele van de chronische zieken. Het is echter duidelijk dat dit nog te weinig is.

Dat is de jongste weken ook gebleken uit de reacties die we hebben gekregen van op het terrein. Het bedrag van 1,250 miljard frank is slechts een doekje voor het bloeden als men weet met welke immens hoge uitgaven sommige mensen worden geconfronteerd. Toch is het iets. Iedereen in deze commissie weet immers dat het nagenoeg onbetaalbaar is de volledige uitgaven van de chronisch zieken te dekken.

Wij blijven duidelijk vragende partij om meer middelen vrij te maken en tegemoet te komen aan een terechte vraag van de chronisch zieken. De 200 miljoen frank die voor geneesmiddelen is bestemd, past hierin perfect. Mevrouw de minister, ik ben verheugd te vernemen dat deze nieuwe regeling eerstdaags wordt ingevoerd en het nog maar een eerste stap is ten aanzien van de geneesmiddelen van categorie B. Ik wijs erop dat een paar jaar geleden slechts 250 miljoen frank was ingeschreven voor de chronisch zieken. Dat bedrag is gestegen tot 1,250 miljard frank. Wij mogen verwachten dat dit bedrag in stijgende lijn zal gaan.

De voorzitter: De heer Jef Valkeniers heeft het woord.

De heer Jef Valkeniers (VLD): Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, ten eerste, u zegt dat aanvankelijk slechts 230 miljoen frank was ingeschreven. In uw eerste optie, jaren geleden, was u van mening dat men dezelfde regeling als in Frankrijk moest treffen. Door een tegemoetkoming aan alle chronische zieken stortte daar een paar weken nadien nagenoeg de hele ziekteverzekering in elkaar.

(Minister De Galan schudt ontkennend het hoofd)

Ik had u er toen voor gewaarschuwd dat dit systeem niet betaalbaar was. Hoewel zij 10% artsen in haar rangen telde, zag de gaullistische partij zich verplicht zeer zware besparingen door te voeren, wat onder meer heeft bijgedragen tot haar nederlaag bij de volgende verkiezingen. Ik heb u toen ook gezegd dat het zeer moeilijk is om chronisch zieken te omschrijven.

U had het over het chronisch vermoeidheidssyndroom. Kunt u mij zeggen welke geneesmiddelen daartegen bestaan? Bij mijn weten zijn hiervoor tot nu toe geen middelen voorhanden.

Ten tweede, u hebt geen enkel van mijn cijfers weerlegd. Zij zullen dus wel juist zijn geweest, zelfs al zijn ze door de studiedienst nagetrokken. Dat is mijns inziens de taak van de studiedienst en u kunt mij dit zeker niet kwalijk nemen.

Ten derde, ik wil u eens te meer waarschuwen. U zegt dat degenen die van een sociale franchise genieten een aanduiding op hun SIS-kaart zullen krijgen, waardoor de apotheker onmiddellijk weet dat het om een chronisch zieke gaat.

Welnu, als arts heb ik in het verleden geconstateerd dat als iemand bijvoorbeeld een "boekje" van oorlogsinvalide heeft, heel de familie daarvan mee geniet. Dat is ook het geval met het "boekje" van de spoorwegen. Als ik bijvoorbeeld een sociale franchise heb voor het chronisch vermoeidheidssyndroom, wat is weergegeven op mijn SIS-kaart, kan een familielid mij vragen zijn geneesmiddelen aan te kopen met mijn SIS-kaart omdat dat goedkoper is.

Dit is een pertinente opmerking, waarmee u volgens mij rekening moet houden. Het systeem moet sluitend zijn. U zegt dat drie chronische ziekten in aanmerking worden genomen, maar is daarbij ook bepaald welke geneesmiddelen in aanmerking komen?

Minister De Galan: Natuurlijk.

De heer Jef Valkeniers (VLD): Ik vraag mij af of dit mogelijk is voor hetchronisch vermoeidheidssyndroom.

Mme De Galan, ministre: Monsieur Valkeniers, je n'ai jamais prétendu que le choix idéal était celui de la France. A une certaine époque, Mme Weil a dû renoncer à 10% de ses électeurs médecins - mais le PRL a la possibilité d'avoir un plus grand pourcentage d'électeurs médecins que la droite française de l'époque; ce serait donc terrible pour le PRL et le VLD si ces partis devaient renoncer à cet électorat -, mais bien avant cela, on savait qu'un système de listes limitatives prenant tout en charge était source de problème. C'est la raison pour laquelle on a opté pour une proposition qui n'est évidemment pas parfaite. Le recours à la kinésithérapie, le forfait pour les incontinents, tout cela n'est qu'un début. On n'a pas renoncé au système français, mais nous voulons nous fier à nos propres références et non pas à ce qui se passe dans les pays voisins, comme la Hollande ou la France. Notre expérience est suffisamment riche et intéressante.

J'ai parlé de la fatigue chronique parce que la semaine passée, M. Van Erps m'a interrogée à ce sujet. D'autres maladies retiendront peut-être notre attention avant que l'on ait pu déterminer tous les paramètres liés au syndrome de la fatigue chronique. J'ai déjà reçu plus de 20.000 pétitions à ce sujet, mais je pense qu'il n'y a pas autant de personnes qui souffrent de cette maladie. J'ai également reçu 2.200 pétitions pour les malades EBO, alors que notre pays n'en compte que 40. Il semblerait donc que les pétitions aient un certain succès parmi la population.

Il est bien entendu que ce seront principalement les médicaments de type B qui seront remboursés pour la phénylcétonurie.

De voorzitter: Het incident is gesloten. - L'incident est clos.