1.Revalidatie, fysio-en kinesitherapie voor huisdieren

2.Discushernia bij de hond en kinesitherapeutische behandeling.

1.Revalidatie, fysio-en kinesitherapie voor huisdieren

Dierenkinesitherapie ?

Binnen de humane geneeskunde is kinesitherapie een vaste waarde. Ook dieren kunnen succesvol behandeld worden met kinesitherapie. In de meeste gevallen reageren dieren zelfs sneller en beter op de therapie. Kinesitherapie biedt niet enkel een oplossing bij acute problemen (vb. na blessure) maar verhoogt ook de levenskwaliteit van dieren met chronische gewrichtsaandoeningen zoals bijvoorbeeld bij arthrose.

Waarom is revalidatie zo belangrijk ?

Wanneer een huisdier geblesseerd raakt, bijvoorbeeld aan een poot, zal hij die pijnlijke plaats proberen te ontlasten. Indien dit ontlasten gedurende langere tijd blijft bestaan kunnen de spieren ter hoogte van die poot wegkwijnen. Hierdoor wordt een andere poot overbelast en het afwijkende looppatroon (manken) geeft vaak aanleiding tot klachten ter hoogte van rug en nek. Kinesitherapie pakt niet alleen de oorzaak van het probleem aan, maar ook de gevolgen ervan. Hierdoor wordt de vicieuze cirkel doorbroken waardoor het dier zich terug op een correcte en minder pijnlijke manier kan voortbewegen.

Welke aandoeningen komen in aanmerking voor kinesitherapie ?

Problemen ter hoogte van spieren, botten, pezen, gewrichten : o.a. arthrose, heup-en elleboogdysplasie, hernia, manken, kruisbandrupturen, spierpijnen, spieratrofie, revalidatie voor en na operaties,… Neurologische problemen : slepen met poot(jes), verlamming (vb. na hernia), blaasproblemen van neurologische oorsprong,…

Welke therapievormen worden er gebruikt ?

Een behandeling is meestal een combinatie van therapievormen. Zo zijn er massagetechnieken, mobilisaties, lymfedrainage en oefentherapie. Daarnaast worden er toestellen gebruikt : verschillende vormen van electrotherapie, ultrasone en laser. De eigenaar wordt erg betrokken bij de behandeling o.a. door het aanleren van massagetechnieken, het meegeven van thuisoefeningen en raadgevingen betreffende de problematiek van zijn huisdier.

 

2.Discushernia bij de hond en kinesitherapeutische behandeling.

Een hernia is een letsel dat veelvuldig voorkomt bij de hond. Velen kennen deze aandoening als Teckelverlamming, maar in principe kan elke hond een hernia krijgen. Teckels zijn hiervoor wel gevoelig, met hun lange rug en korte pootjes, en kunnen dit letsel al op jonge leeftijd oplopen. Dit kan door bijvoorbeeld ergens tegen op te springen of door een verkeerde beweging te maken. Bij andere hondenrassen zien we het ontstaan van een hernia vaak op latere leeftijd. Dit omdat de tussenwervelschijven na verloop van tijd minder soepel worden waardoor ze de schokken minder goed kunnen opvangen. Het resultaat van dit verouderingsproces is dat de tussenwervelschijf kleine scheurtjes en barsten gaat vertonen wat kan leiden tot een breuk van die tussenwervelschijf.

De problemen bij een hernia vinden we vooral terug ter hoogte van het ruggemerg en de zenuwen. Door het uitpuilen van de tussenwervelschijf ontstaat er druk op zenuwen en ruggemerg. Door deze druk wordt informatie slecht doorgegeven aan de spieren of soms helemaal niet meer. Het resultaat hiervan is dat de hond pijn krijgt en in vele gevallen ook neurologische verschijnselen met in het ergste geval een verlamming tot gevolg. Afhankelijk van de plaats van het letsel kunnen alleen de achterpootjes, de voorpootjes of achterpootjes en voorpootjes verlamd zijn. Indien ook de blaas en/of darmfunctie is uitgevallen spreekt men van incontinentie.

Afhankelijk van de uitgebreidheid van het letsel kan men de honden onderverdelen in 4 groepen :

  • groep 1 : deze honden hebben enkel pijn, geen uitvalverschijnselen
  • groep 2 : honden met pijn, spierzwakte en slepen met 1 of meerdere pootjes
  • groep 3 : verlamming met nog aanwezigheid van diepe gevoeligheid
  • groep 4 : verlamming waarbij de diepe gevoeligheid verdwenen is.

In het algemeen kan gesteld worden dat de prognose voor de honden in groep 1,2 en 3 goed is. De prognose voor de honden in groep 4 is minder rooskleurig.

Belangrijk bij een vermoeden van hernia is om zo snel mogelijk een dierenarts te raadplegen. Deze zal zo onmiddellijk een corticoidentherapie starten om de druk op het ruggemerg te verlichten. De arts kan ook kiezen voor een operatie, een laminectomie of hemilaminectomie. Dit alles om te voorkomen dat de hond definitieve uitval van de zenuwen zal krijgen. In sommige gevallen is deze therapie echter ontoereikend en is het voor de eigenaar soms erg lang wachten voor er vooruitgang zichtbaar is, als die al spontaan optreedt. Hoe langer de verlamming blijft bestaan hoe meer de spieren gaan wegkwijnen en de hond zal hierdoor stijve gewrichten krijgen tot zelfs contracturen. Het is dus van het allergrootste belang om de zenuwen zo snel mogelijk terug wakker te krijgen. Gelukkig bestaan er binnen de veterinaire fysio-en kinesitherapie technieken om prikkels door te geven via de zenuwen en deze zo uit hun "slapende toestand" te halen.

Wat kan kinesitherapie betekenen voor een hond met een verlamming na discushernia?

In vele gevallen kan kinesitherapie het verschil betekenen tussen terug kunnen lopen en verlamd blijven. Helaas is dierenkinesitherapie in ons land nog niet zo gekend waardoor verlamde honden vaak worden ingeslapen alvorens aan revalidatie gedacht wordt.

Het niet kunnen lopen is voor eigenaar vaak nog wel aanvaardbaar maar de overige medische problemen die optreden, maken het voor eigenaar en dier vaak erg moeilijk. Vooral de blaasproblemen, het constant lekken van urine, de terugkerende blaas- en nierontstekingen maken het leven voor het dier en eigenaar bijna onaanvaardbaar. Daarbij komt nog dat deze patientjes hun verlamde pootjes vaak gaan openschuren, verwonden , verbranden en er doorligplekken ontstaan, gewoon omdat het gevoel in de pootjes afwezig is.

De prognose bij een hernia wordt bepaald aan de hand van een kinesitherapeutisch (neurologisch) onderzoek. Bepaalde reflexen worden onderzocht op hun aanwezigheid. In het algemeen kan je stellen dat indien de diepe gevoeligheid nog aanwezig is, de prognose goed is. Indien deze afwezig is, is deze somberder. Doch het gebeurt nog dat honden zonder diepe gevoeligheid goed reageren op de therapie en na enkele behandelingen terug enkele pasjes kunnen zetten. Vanaf dan gaat het snel, eens de zenuwen terug wakker gemaakt zijn, kunnen de spieren terug functioneren en kan de hond terug steun nemen op de poten. Ook de verlamming van blaas en darmen geraakt opgelost wanneer de zenuwen terug reageren. Hierdoor is ook de incontinentie van de baan.

Indien deze diepe gevoeligheid niet terugkomt na enkele behandelingen, is er geen kans meer op herstel en zal de hond helaas verlamd blijven.

De therapievormen.

  • Elektrotherapie : vooral de stimulatie van de zenuwen levert goede resultaten. Indien er ernstige spieratrofie aanwezig is kunnen ook de spieren gestimuleerd worden. De electrotherapie kan ook pijnstillend gebruikt worden, bij honden met veel pijn.
  • Mobilisaties : bewegingen die uitgevoerd worden om gewrichtsverstijving en contracturen te voorkomen
  • Ultrasone : dit heeft een circulatieverbeterend en weefselherstellend effect.
  • Massage : vooral van de pijnlijke en gespannen spieren, ontstaan door een andere en verkeerde houding van het dier.
  • Oefentherapie : in het begin vaak proprioceptieoefeningen en later steun-en evenwichtsoefeningen, terug leren lopen vaak in het begin stapje voor stapje.
  • Thuisoefeningen voor de eigenaar.