Overzicht van nederlandstalige NLP-literatuur

Patrick E. Merlevede, M.Sc - © Acknowledge 1997


De tijd heeft niet stilgestaan sinds deze tekst werd geschreven in begin 1997 voor een introductie tot NLP en Emotionele Intelligentie.  Ondertussen heb ik het boek "7 lessen in Emotionele Intelligentie" voltooid, waarin dit materiaal verder werd uitgewerkt.

Hieronder vindt u enkel die NLP boeken die ik gelezen heb en die geschreven werden of vertaald werden in het Nederlands. Voor de Engelstalige NLP-boeken uit mijn NLP-bibliotheek verwijs ik graag naar een andere webpage: http://ourworld.compuserve.com/homepages/patrickM/patrick.htm.

Inleidende boeken

Eigen werk:

Naar aanleiding van het overdonderende succes van het boek "Emotionele Intelligentie" van Daniel Goleman, heb ik besloten, op basis van het NLP-materiaal dat ik en Rudy Vandamme tijdens de 3 voorbije jaren schreven, een "antwoord" te brengen op de vragen die Goleman openlaat.
Het boek bevat o.a. het nieuwste model voor vragen stellen, dat John Grinder onlangs uitbracht als een vereenvoudiging van het meta-model. Verder krijg je er het klassieke NLP materiaal, zoals representatiekanalen, het beheer van je vermogende stemming (state-management), de neuro-logische niveaus van Dilts, de meta-programmas, NLP planningsmodellen (TOTE & model Huidige en Gewenste Toestand) en het bereiken van een goede verstandhouding (perceptuele posities, rapport) uitgelegd.
De modellen worden telkens in een zuivere vorm gepresenteerd, met een inleiding en voorbeelden om het te kaderen als antwoord op de vragen die "Emotionele Intelligentie" oproept. Het geheel is aangevuld met de nodige oefeningen.

lees een voorproefje op mijn web-site
.

Overige:

"Licht op NLP" maakt deel uit van de Servire Basisreeks, een serie inleidingen in godsdienst en levensbeschouwingen. Dit boekje legt voor klemtoon op de vooronderstellingen van NLP en hoe je er mee kunt omgaan. Daarnaast krijg je ook hier uitleg hoe je de specifieke communicatieve vaardigheden van NLP in je privť-situatie en op je werk kunt toepassen.

Deze vertaling uit het Engels is ook in Vlaanderen en Nederland een bestseller geworden. In 1994 was het boek in ons taalgebied al aan zijn zevende druk toe! Van het boek zijn er wereldwijd meer dan 1,5 miljoen exemplaren verkocht, waarmee het de NLP bestseller bij uitstek is. Het boek beschrijft de NLP basismodellen op de manier die typisch is voor Amerikaanse zelfhulpliteratuur. Het boek is een goede inleiding, maar je zal er de achterliggende NLP-modellen niet in zuivere vorm in terugvinden. Ook ontbreken de meer geavanceerde modellen en de bibliografie.

Een andere, minder bekende inleiding tot NLP die eveneens enkel de basismodellen uitlegt. Het boek is neutraler van schrijfstijl dan het werk van Robbins.

De verdienste van dit boek is dat het eerste NLP-boek is dat door een Vlaming werd geschreven. Het is een inleidend boek in verhaalvorm dat het materiaal van de practitioner training aanvult met de anekdotes van de trainer. Het moet gezegd worden dat Paul een meeslepende, onderhoudende verteltechniek heeft die mensen een lange tijd geboeid doet luisteren. Een tekortkoming van dit boek is dat de auteur vergeet zijn bronnen te vermelden.
Paul Liekens schreef ook nog enkele Ankertjes over NLP.
Zie verder op deze web-page.

Er zijn nog enkele andere inleidende werken op de markt, maar daarvan heb ik geen exemplaar in mijn bezit, en wens ik dus ook geen commentaar bij te geven.

Boeken waar een beginner iets aan heeft

Niet alle NLP-boeken uit de eerste periode zijn even toegankelijk voor de buitenstaander. Een aantal boeken die Richard Bandler schreef hebben echter zeker hun waarde, alleen besef je niet dat het over NLP gaat. Van een aantal ander boeken kan iets soortgelijks worden gezegd.

Dit boek was het eerste dat ik over NLP heb gelezen, maar dan wel in zijn oorspronkelijke, Engelse vorm. Toevalligerwijs is het ook het eerste boek dat bij Servire in het Nederlands verscheen. Ik kan zeggen dat er van alles in je omgaat als je het leest. Het was echter pas jaren later dat ik begreep wat NLP nu feitelijk inhield. Inhoudelijk is het boek een toepassing van een hele reeks van de oorspronkelijke NLP modellen. Vele van de erin vertelde verhalen zijn aangrijpend, en jaren later kan je ze nog navertellen. Telkens als je het boek leest, krijg je andere inzichten.

Het boek situeert zich eerder in een therapeutische sfeer. Je vindt er een bespreking van 20 uiteenlopende problemen die met NLP te behandelen zijn. Intherapeutisch opzicht is het vermoedelijk het beste boek dat NLP in actie toont. De Andreasses zijn ook de feitelijke auteurs van een aantal van de boeken die op naam van Richard Bandler en John Grindler staan.

Dit is waarschijnlijk de eerste NLP boek die in het Nederlands werd geschreven. De auteurs zijn bekende NLP-trainers die samen het Instituut voor Eclectische Psychologie vormen, het oudste (en grootste) Nederlandstalige NLP instituut in de Benelux.

Kernboeken

Onder deze noemer staan de vertalingen van de reeks boeken die gevorderden in contact brengen met de boeken die het NLP domein mee helpen doen ontstaan, of met boeken die het domein hebben doen vooruitgaan.

Het eerste deel van de 2 boeken onder deze naam gaat over het meta-model van de taal. Van dit eerste NLP boek wordt gezegd dat Bateson het voorwoord niet wou schrijven omdat de vooronderstellingen die in dit boek werden gehanteerd niet geŽxpliciteerd waren. Naast dit eerste deel werd nog een tweede deel geschreven, waarvan ik niet weet of er een Nederlandse vertaling bestaat. Het tweede deel, dat een jaar later verscheen, gaat over de representatiesystemen.

Ook van dit boek bestaan er 2 delen, die werden geschreven met een interval van anderhalf jaar. Je vindt er de modellen die het gevolg zijn van het toepassen van de technieken die besproken worden in De structuur van de magie. Het tweede deel is technische er meer gedetailleerd. De boeken zijn vooral interessant voor een NLP-er die meer wil leren over de werking van hypnose.

Hier vindt je de NLP modellen en hypnose gecombineerd. Je vindt er transcripties van sessies, compleet met een gedetailleerde uitleg (Het Milton-Model). Dit boek werd enkel jaren na de vorige geschreven, aan het einde van de samenwerking tussen Richard en John. Het geeft weer hoe NLP gedurende een periode van 5 jaar evolueerde en groeide tot een "volwassen" therapeutische benadering.

Dit boek beschrijft de techniek van het herkaderen in NLP.

Boeken voor gevorderden / Toepassingen van NLP

In de reeks "Ankertjes" zijn door Paul Liekens er 2 toegankelijke en populaire inleidende werkjes veschenen, die uitleggen hoe NLP kan worden toegepast in relaies en kan dienen voor spirituele ontwikkeling. Paul Liekens schreef vroeger reeds een reeks Ankertjes over andere onderwerpen, maar deze pagina gaat nu eenmaal over NLP.

Zoals de tittel het aangeeft, belicht dit boekje het (standaard) NLP repertorium dat betrekkenig heeft met het thema relaties. Het eerste deel gaat over jezelf en is eerder gericht op zelfhulp, waar je begeleid wordt door een aantal typische NLP-formaten en zo beter met je eigen problemen overweg kunt leren gaan. Het tweede deel gaat over jou en de ander. Dit deel is meer beschrijvend en licht toe welke patronen NLP ziet in een aantal typische problemen in relaties.

Een boekje met vooral veel vragen. Vragen die door de lezer te beantwoorden zijn en die hem dichter tot zijn missie in het leven brengen, en hem helpen zich te aligneren met zijn missie. Het voornaamste onderliggende NLP-model voor dit boekje is het model van de Logische Niveau's. Uit mijn eigen ervaring met dat model kan ik getuigen dat de oefeningen die Paul aanraad inderdaad hun uitwerking niet zullen missin.

Een boek in verhaalvorm over het modelleren van twee Afro-Braziliaans Godsdiensten. Het resulterende model voor persoonlijke verandering dat Jaap "Pragmagie" noemt staat in de Appendix beschreven.

Enkele vertalingen:

Dit boek is het recenste werk in de hoop schrijfwerk die de Andreasses hebben afgeleverd. Alhoewel Connirea officieel maar 2 andere boeken op haar naam heeft staan (die ze samen schreef met haar man Steve), zijn zij ook de editors van een aantal boeken van Bandler en Grinder. In het boek wordt de dimensie van de spiritualiteit verkent. Het boek is opgebouwd rond het model voor kerntransformatie dat als effect heeft dat je "delen" beter op elkaar afgestemd geraken (als je in delen gelooft, natuurlijk - anders: bekijk het als een metafoor en haal er uit wat voor jou nuttig is).

Voor het overige is er in deze categorieŽn momenteel niet veel Nederlandstalige lectuur te vinden. Er werden jammer genoeg ook geen boeken vertaald in het Nederlands. Daarom vermelden we kort enkele andere tittels van toepassingen, waarvan je de verdere uitleg op de engelse web-page vindt.:

Verkoop / Business:

Muziek

Sport

Onderwijs

Leiderschap

Grondleggers die aan NLP voorafgingen

Dit boek werd, voor zover ik weet, nooit vertaald in het Nederlands, en ook de Engelse edities zijn uitverkocht. Het is wel het basiswerk waar iedereen in de NLP-gemeenschap naar verwijst. De essentiŽle ideeŽn werden overgenomen en uitvoerig beschreven in recentere, Amerikaanse boeken rond systeemdenken.

Dit boek is het laatste dat Bateson persoonlijk schreef voor zijn dood. Toen het uitkwam in 1979, was NLP al zijn eigen weg aan het opgaan. Het boek is wel een verfijning en uitwerking van een aantal filosofische inzichten die nauw aansluiten bij NLP

Dit boek verscheen enige tijd na Gregories dood en werd afgewerkt door zijn dochter, of basis van discussies op het einde van Bateson's leven.

Korzybski is een van de grondlegger van de moderne linguÔstiek. Net als Bateson wordt hij veelvuldig geciteerd in NLP-literatuur, maar het aantal mensen die zijn boek hebben gelezen, is aanzienlijk kleiner. De meesten lezen toegankelijkere boeken over semantiek van een recenter datum. Ook ik heb het niet gelezen, maar ik ben er wel mee in aanraking gekomen tijdens mijn studies van Cognitieve Science. Ik vermeld het toch, als uitzondering op de aan het begin van dit overzicht geformuleerde regel en als uitdaging voor de lezer.

Frits Perls is een van de modellen die aan NLP vooraf gingen. Het boek verscheen enkele jaren na zijn dood. Dit boek bestaat ten dele uit uitgeschreven sessies met Frits Perls. De "student" die deze klus klaarde was niemand minder dan Richard Bandler, en dit in 1970, enkele jaren voor NLP tot stand kwam. De structuur van het uitschrijven van seminaries werd nadien door de NLP-gemeenschap overgenomen. Het boek had de intentie het werk van Perls toegankelijker te maken. Robert Spitzer schreef het theoretische deel, dat kort de werking en de basisonderstellingen van Gestalt-therapie uitlegt.

Dit boek bevat de gecommentarieerde uitgeschreven tekst van een seminarie dat werd gegeven door Milton Erikson. Het geeft een zicht op de technieken die door een van de basismodellen van de NLP werd gebruikt, zonder de NLP bril.

Waarschuwing

Behalve voor de inleidende werken, raad ik graag de lectuur van de boeken aan in de oorspronkelijke taal. Hiervoor zijn verschillende redenen: specifiek taalgebruik en woordspelingen zijn moeilijk te vertalen. Vooral de boeken van Richard Bandler verliezen een deel van hun kracht in vertaalde vorm. Richard is er zelfs voor gekend een aantal van zijn vertalingen terug van de markt te hebben gehaald, omdat hij de vertaling niet goed genoeg vond.

Goede Boekhandels in Vlaanderen

Het enige criterium dat hier wordt gehanteerd is of de boekwinkel in kwestie regelmatig een voorraad nederlandstalige NLP boeken in voorraad heeft. De lijst is vermoedelijk niet compleet, en je kan steeds proberen de boeken in je plaatselijke boekwinkel te bestellen.

De Engelse boeken kan je ook rechtstreeks in Amerika kopen, via enkele van de gekende trainers, of via Amazon.com, in associatie met deze website.


Deze lijst boeken met de bijbehorende recentie werd uitgewerkt door Patrick E. Merlevede. Je kan de auteur bereiken via e-mail: PatrickM@acknowledge.net

Keer terug naar de Nederlandse Inhoudstafel van "NLP in BelgiŽ"