Persbericht oktober 1998:

Hoe EQ meten?

Patrick E. Merlevede , M.Sc.

Enige tijd geleden bereikte ons vanuit Nederland de mededeling dat daar de eerste "betrouwbare" EQ test was ontwikkeld. De heren van PEN (Nijmegen) hielden begin oktober 1998 namelijk een persconferentie… De toen voorgestelde test is een bewerking van de Amerikaanse Bar-On test van Multi-Health Systems, Inc. Uit hun onderzoek bleek o.a. dat bedrijfsleiders meestal een EQ hadden dat hoger was dan gemiddeld…

Een eerste bedenking hierbij is dat de nodige scepsis nodig is indien een bedrijf beweert iets te ontwikkelen dat "wetenschappelijk verantwoord" is. Volgens Frank van Koftschooten, auteur van het boek "Valse Vooruitgang" zijn er namelijk enkele risico's met onderzoek, en dient men na te gaan of volgende voorwaarden vervuld zijn:

In het geval van dit onderzoek zijn alle drie de voorwaarden met de voeten getreden: de onderzoekers ontwikkelden een commerciële test, beschermden hem tegen gebruik door andere wetenschappers en leggen niet echt uit hoe hun resultaat "wetenschappelijk is" en hebben geen onafhankelijke bevestiging van hun onderzoek.

Een tweede bedenking betreft de test zelf. Ik heb een versie van mei 1998 voor mij liggen. Deze bestaat uit 133 vragen waarvan de "gebruiker" mag invullen wat hij denkt dat het beste antwoord is. Niets garandeert dat je ook in de praktijk zult doen wat je hier invult (Luister naar mijn woorden maar kijk niet naar mijn daden). In de praktijk blijkt namelijk dat veel mensen die wat van EQ kennen deze test goed kunnen invullen. Bv. als je weet dat de test EQ meet en je krijgt de vraag "ik ben in contact met mijn emoties", dan weet je dat je moet invullen "heel vaak op mij van toepassing". De controle vraag "Ik voel mij afgesneden van mijn lichaam" antwoord je vanzelfsprekend met "heel zelden of niet op mij van toepassing".

IQ testen zijn veel moeilijker om te vervalsen. Daar test je namelijk of de persoon het antwoord op vraagstukken en dergelijke kent. Dan is het veel moeilijker om te "raden" welk antwoord het beste is. En dan nog blijven IQ testen omstreden… Zo blijkt bijvoorbeeld dat als een kind niet op zijn gemak is tijdens het invullen van een IQ test het opmerkelijk slechter scoort dan als het dezelfde test aflegt in een "vriendelijke" omgeving. Of hoe het EQ het IQ beïnvloedt…

Een derde bedenking is dat EQ contextgebonden is. De definitie van EQ betekent immers dat je succesvol bent in de context waarin je functioneert. We illustreren dit even met een vraag uit de test. Zo kan je zeggen dat een slachtoffer die zijn vergoeding van zijn ongeval wilt verhogen er voordeel bij doet door te zeggen "Ik wordt depressief", en hetzelfde geld voor de Nederlandse FUT-trekkende. In het bedrijfsleven kan je best zeggen dat je niet depressief bent (zeker op het moment van de aanwerving). Een goede algemene EQ test moet dus de flexibiliteit meten van diegene die getest wordt.

Een alternatieve aanpak?

Stel dat je als personeelsdirecteur het EQ van de kandidaten voor een job wilt meten. Hoe ga je dan het best te werk?

Weet vooreerst dat er bij het opstellen van het Jobprofiel op "traditionele wijze" er 3 mogelijke misverstanden bestaan:

  1. Er is een verschil tussen wat er echt nodig is voor de job, en wat de personeelsdirecteur en/of de manager denken dat er vereist is voor de job. Men schrijft dan bv. op de jobvereiste dat men een "dynamische dertiger" zoekt, terwijl achteraf een rustiger veertiger misschien geschikter was geweest. Beeld u bijvoorbeeld in dat een verkeersleider te dynamisch is, en beslist de koersen van de vliegtuigen even te herschikken om het luchtruim te optimaliseren… Of vraag je af of een persoon zowel "zin voor detail" als "oog voor het geheel" kan hebben. De boekhouding vereist oog voor detail, een manager moet zicht hebben op het geheel. Dit onderscheid legt een aantal conflicten tussen boekhouders en managers uit…
  2. Er is een verschil tussen wat men denkt nodig te hebben, en wat men test met behulp van EQ testen of andere persoonlijkheidstesten. Neem de proef op de som: vul de test zelf eens in, en kijk hoe goed je je persoonlijkheid kon voorspellen…
  3. Er is een verschil tussen wat de kandidaat invult op zo'n test en wat zijn werkelijk profiel is. De laatste jaren wordt sollicitanten hoe langer hoe meer aangeleerd dat ze "zichzelf moeten verkopen". Het is dan ook normaal dat iemand deze testen zo goed mogelijk zal proberen in te vullen…

Problemen 1 en 2 kan men minimaliseren door de ontworpen test eerst af te nemen van de beste medewerkers die een job vervullen die sterk gelijkt (idealiter dezelfde is) als de in te vullen job. De uitkomst die je beste medewerkers bekomen, zal een goede voorspeller zijn van het profiel dat je nodig hebt indien het gemeten profiel voor deze medewerkers overeenkomt. Om te weten of de test echt voorspellend werkt, kan je ook eens de 3 slechtste medewerkers vragen de test in te vullen. Bij een goede test zal je dan enkele opvallende verschillen vaststellen met je goede medewerkers.

Probleem 3 kan men oplossen door op onopvallende wijze de antwoorden over persoonlijkheid te verwerken in het selectie-interview. De bedoeling is dat de sollicitant niet merkt welke informatie je interviewer eigenlijk te weten wilt komen. Dit vereist wel een iets langer gesprek en een specifieke opleiding van de interviewer om de criteria te herkennen.

You want more?

Patrick E. Merlevede, M.Sc. schreef het boek "7 lessen in Emotionele Intelligentie", het eerste Vlaamse boek dat specifiek over emotionele intelligentie gaat (Uitgeverij Garant, 1999). Inmiddels volgden meerdere andere boeken ( zie o.a. "Meer over Patrick Merlevede"). Patrick is stichter van jobEQ.com, een internationaal netwerk van trainers, coaches en consultants die organizaties helpen om meer emotionele intelligentie in de werksfeer te brengen. Zelf is hij in beperkte mate beschikbaar voor projecten in binnen en buitenland.

 
Tel +32 (475) 87.08.52 - Fax: +32 (9) 378.48.88 - Email


Op woensdagen 16 November, 2 December en 16 December 1998 gaat er in het Elewijt Congrescentrum (Zemst) een lessencyclus door waarin de principes van het boek "7 lessen in Emotionele Intelligentie" worden aangeleerd aan de deelnemers. De 3 dagen zijn ook afzonderlijk te volgen.

De cursusreeks: "7 Lessen in Emotionele Intelligentie"