Historische faction

 

Van Normandië tot Hitlers Adelaarsnest

Tijd en ruimte: 1942-1945, V.S., Engeland, Europa.

Thematiek: Tweede wereldoorlog, wapenbroederschap.

Doelgroep: derde graad

Najaar 1988 interviewde Stephen E. Ambrose een groep veteranen van de Easy-compagnie van het 506de Infanterieregiment Parachutisten van de 101ste Luchtlandingdivisie. In februari 1990 wilde Ambrose het interview aanvullen. Hij maakte kennis met majoor Richard Winters, een van de oorspronkelijke leden van de compagnie, later compagniecommandant en uiteindelijk commandant van het 2de bataljon.

Ambrose, directeur van het Eisenhower Center van de universiteit van New Orleans, die als historicus gepokt en gemazeld is in de oral history, had naam gemaakt met een tweedelige biografie over Eisenhower en het boek Pegasus Bridge (over de eerste brug die op D-day op de Duitsers veroverd werd door Britse luchtlandingstroepen). Hij bereidde een boek voor over de landing in Normandië (6 juni 1944) dat klaar moest zijn in 1994 voor de vijftigste verjaardag van de landing en waaraan hij pas in 1992 wilde beginnen. (Uiteindelijk zou dat D-Day. 6 juni 1944 worden.)

Majoor Winters opperde dat de geschiedenis van de mannen van Easy-compagnie een goed onderwerp zou vormen voor een afzonderlijk boek. Zij waren er immers bij op D-day, bij de bevrijding van Eindhoven (onderdeel van de rampzalige 'Operatie Market Garden'), in Bastogne (waar de 101ste Divisie onsterfelijke roem verwierf tijdens het Von Runstedt-offensief) en bij de inname van Hitlers 'Adelaarsnest' in Berchtesgaden. Ambrose had wat tijd over en het materiaal dat hij nu verzamelde kon in ieder geval dienen voor zijn groter werk. Met zijn staf interviewde hij zoveel mogelijk betrokkenen, ook buiten de compagnie. Van de overlevenden kreeg hij dagboeken en souvenirs; de familieleden van gesneuvelden of na de oorlog overledenen bezorgden hem brieven, foto's en ander materiaal.

Ambrose: "Een geschiedschrijving van de E-compagnie paste dus perfect in mijn plan." Maar hem trof toch de uitzonderlijk hechte band tussen al die veteranen van zo verschillende geografische en sociale achtergrond, aaneengesmeed door hun gezamenlijke oorlogservaringen. Het resultaat is dit boek, een uitzonderlijk warm, levendig en zeer visueel relaas, dat zich uitstekend leende voor de gelijknamige televisiebewerking die Steven Spielberg en Tom Hanks erop baseerden.

Ambrose ontleende de titel van zijn boek aan William Shakespeare: ,,We few, we happy few, we Band of Brothers", de slotwoorden van een toespraak van Henry V (4de akte, scène 3) tot zijn manschappen. Wie de slag tegen de Franse overmacht overleeft, zal er volgens Henry later met trots op terugzien: zij zullen allen, van hoog tot laag, tot het einde der tijden, een broederschap vormen. (Vreemd genoeg komt dit citaat, althans in de Nederlandse vertaling, nergens ter sprake.)

We zagen de televisiereeks vooraleer we het boek lazen. De film is zeer knap gemaakt. Hier en daar heeft een boek echter voordelen. In de film was het vaak moeilijk om de verschillende personages uit elkaar te houden: niets lijkt zozeer op een gehelmde soldaat in oorlogsuitrusting, als een andere soldaat in hetzelfde plunje! Het boek laat je meer kans om rustig kennis te maken met de wisselende hoofdpersonen.

Voor een uitvoerigere bespreking, vergezeld van tips voor didactische verwerking en relevante links, verwijzen we naar de recensie van de filmreeks Band of Brothers

Jos Martens

Referentie:

Stephen E. Ambrose, Band of Brothers (Wapenbroeders). Van Normandië tot Hitlers Adelaarsnest, Brussel, Roularta, 2002, 302 blz. Engels origineel: 1992.



Copyright © 2004 VVLG, 12.07.2004