Historische films: geannoteerde lijst van speelfilms

NIEUWSTE TIJD: TWINTIGSTE EEUW

 

We Were Soldiers - DVD - VS, 2001 - duur: 135 minuten - Engels, Nederlandse ondertitels

Genre: oorlogsfilm

Tijd en ruimte: VS en Vietnam, 1965.

 

Regie: Randall Wallace

Acteurs: Mel Gibson, Madeleine Stowe e.a.

Inhoud

De film begint in 1954, met een Franse legerafdeling die in een hinderlaag van de Vietminh valt en volledig wordt uitgemoord.

Het eerste grootschalige gewapende treffen tussen Amerikaanse troepen en het geregelde Noord-Vietnamese leger vond plaats op 14 november 1965 in de Ia Drang - vallei, bij de grens met Cambodja. Het Amerikaanse 7de Regiment Cavalerie werd uitgezonden op wat een ongevaarlijke routineklus leek, maar het draaide anders uit. Het 7de Regiment is de legerafdeling die in 1876 onder generaal Custer de bloedige nederlaag leed tegen de Sioux en Cheyennes in de beruchte Slag bij de Little Big Horn en daar totaal vernietigd werd. Paarden komen er in 1965 niet meer aan te pas en indianen al evenmin. Maar het scheelde geen haar of het resultaat was hetzelfde. In 1965 was het 7de een afdeling vliegende cavalerie geworden, uitgerust met helikopters.

De bijna 400 manschappen van het regiment stonden onder het bevel van kolonel Hal Moore. Moore (Mel Gibson), een katholiek van Ierse afkomst was zeer geliefd bij zijn manschappen.

In een soort proloog volgen we hem en zijn familie (vrouw en vijf kinderen) van bij hun aankomst op de legerbasis.

Terwijl Moore en zijn sergeant-majoor de opleiding van de officieren en onderofficieren leiden, houdt Moores vrouw zich bezig met het dagelijks leven van de echtgenotes, meestal jong en soms zeer naïef. Zo is er de pas gearriveerde officiersvrouw die denkt dat het opschrift "Whites only" op de vitrine van haar wassalon betekent dat je er enkel witte was mag doen. Meteen wordt subtiel duidelijk hoe sterk de rassendiscriminatie toentertijd nog was in de VS.

Vanaf het ogenblik dat hij wist dat zij naar Vietnam zouden gezonden worden, had Moore zich grondig voorbereid op het conflict dat hem te wachten stond en onder andere alles verzameld wat hij kon vinden over de Franse oorlog tegen de soldaten van Ho Sji Minh. Anders dan zeer veel Amerikaanse militairen had Moore geenszins de neiging zijn tegenstanders te minachten of te onderschatten. Die 14de november steeg hij op met zeer gemengde gevoelens: de verkenning was benedenmaats gebleven en hij vreesde in een hinderlaag te lopen. Hij had het bij het rechte eind. In plaats van een gedesoriënteerd groepje ongeregelde Vietcongstrijders stootte zijn afdeling op een voltallige Noord-Vietnamese divisie van 4000 man. De landingsplaats van zijn helikopters lag pal binnen het bereik van hun goed gecamoufleerde hoofdkwartier. En nauwelijks waren de eerste zestig man geland, of ze lagen onder vuur. De volgende ladingen moesten onder steeds heviger vijandelijk vuur aan de grond zien te komen.

Dankzij steun van artillerie en luchtmacht kunnen de Amerikanen zich handhaven, zij het maar zeer nipt. Zij lijden van meetaf zeer zware verliezen. Dat komt het hoofdkwartier zeer ongelegen uit. Zij pogen Moore terug te halen, maar die vertikt het om zijn mannen in de steek te laten.

Terwijl de slag voortduurt komen op hun thuisbasis in de VS de eerste berichten toe over verliezen, in de vorm van telegrammen, bij de familie afgeleverd door yellow cabs, taxi's! Moores vrouw is terecht verontwaardigd en verzoekt de taximaatschappij alle overlijdenstelegrammen bij haar te bezorgen. Samen met de vrouw van een luitenant brengt zij ze dan bij de zwaar aangeslagen echtgenotes. "Het leger was niet klaar voor zoveel verliezen", vergoelijkt zij de onwaardige handelswijze van Defensie.

Ondertussen arriveert op het slagveld, als enige reporter, de jonge fotograaf Joe Galloway,

telg uit generaties soldaten. Hij is getuige van de verbeten strijd en moet zelf zijn fototoestel ruilen voor een geweer, om het eigen hachje en dat van de gewonden te redden.

Regelmatig maken wij kennis met de Noord-Vietnamezen en hun kant van de strijd. En even regelmatig zwenkt de camera naar het thuisfront, waar Moores vrouw tenslotte ook aan haar helpster de boodschap moet brengen dat ook haar man gesneuveld is.

Drie dagen duurt de strijd. De Noord-Vietnamezen worden verslagen, horden journalisten in keurige pakken omzwermen als muskieten de overlevenden, die zo aangeslagen zijn dat zij geen woord kunnen uitbrengen. De helikopters evacueren de Amerikanen. Op het slagveld neemt de Noord-Vietnamese kolonel een gerafeld vlaggetje in de handen: "De Amerikanen beschouwen dit als een overwinning. Nu wordt het een Amerikaanse oorlog. De uitkomst zal dezelfde zijn ... behalve voor hen die sneuvelen voor het zover is."

Profetische woorden.

Moore overleeft nog een 'tour' in Vietnam. De film eindigt als de luitenantsvrouw de deelnemingsbrief leest die Moore haar zond en terwijl zijn woorden off screen verder gaan, zien we de jonge Noord-Vietnamese vrouw aan wie hij het dagboek van haar eveneens gesneuvelde man bezorgde.

In een epiloog bezoekt Gibson, in de rol van Moore, het monument van de gesneuvelden in de Vietnamese oorlog, waar hij blijft stilstaan bij de namen van zijn wapenbroeders.

 

Bespreking

Anders dan het beschamende chauvinistische "The Green Berets" van John Wayne in de jaren 1960, is dit een knappe, realistische film. Ondanks het overdonderend wapengeweld!

De regisseur baseerde zich op het boek dat Hal Moore & Joe Galloway vele jaren later schreven, Ia Drang. The Battle that changed the war in Vietnam. Een zin trof hem daarin, een uitspraak van Moore over de Hollywoodfilms die er nooit in slagen een juist beeld te geven. Hij wilde het beter doen. De film streeft nadrukkelijk naar authenticiteit en wil een historisch document zijn, zonder veel patriottisch klaroengeschal. In "The making of" krijgen we interviews met de overlevenden, hun nabestaanden en familieleden van de gesneuvelden.

Verder gaan de "Extra's" natuurlijk in op de productie van de film zelf.

 

Een pedagogisch begeleidingsdossier voor filmforum is te verkrijgen bij: Jekino-Films, Paleizenstraat 112, B 1030 Brussel

info@jekino.be

 

Jos Martens



Copyright © 2004 VVLG, 18.12.2004