Hermes in uitbreiding

Rel rond Boudewijn-boek

(Bart Moerman, Het Volk, 4-5 juli 1998, p. 9)

BRUSSEL - Is er censuur gepleegd op het Koning-Boudewijnboek dat uitgeverij Lannoo op 17 juli uitbrengt? KUB-professor Mark Van den Wijngaert zegt van wel, en nam op 1 mei ontslag uit het wetenschappelijk comité dat het boek begeleidt. Maar professor Christian Koninckx uit hetzelfde comité ontkent het dan weer.

Koninckx is tegelijk lid van de VZW Het Memoriaal Koning Boudewijn, die op 15 december een blijvend museum opent over de vijf jaar geleden overleden vorst. In afwachting opent op 21 juli een tentoonstelling over Boudewijn in het paleis in Brussel. Het boek Boudewijn, een koning en zijn tijd is de officiële publicatie daarbij. Volgens Koninckx was van in het begin de bedoeling er een wetenschappelijk onderbouwd huldeboek van te maken. Daar zit precies het probleem volgens Van den Wijngaert. Eerst was afgesproken dat elke auteur over zijn eigen teksten verantwoordelijk zou zijn. "Bepaalde mensen in het wetenschappelijk comité stonden te dicht bij het Memoriaal."

Van VUB-professor Machteld Demetsenaere werd een artikel geweerd over Boudewijn en de vrouwenbeweging. Daarin stonden twee passages waar een deel van het comité aanstoot aan nam.

Demetsenaere schreef dat regeringskringen ongerust waren over de politieke invloed van prinses Lilian op Koning Boudewijn, en steunde daarvoor op de dagboeknotities van Achiel Van Acker, zoals professor Karel De Clerk ze wereldkundig gemaakt heeft. "Het ging enkel over de politieke invloed. Al het overige dat daarover destijds gesuggereerd is, zijn roddels, die ook niet in het boek stonden", zegt Van den Wijngaert. Maar Koninckx vond dit wetenschappelijk onvoldoende onderbouwd. "We kennen Van Acker zijn antipathieën."

Maar dit was volgens Van den Wijngaert niet het belangrijkste.

Troonopvolging

Nog meer aanstoot gaf een passage over de troonopvolging: Demetsenaere had de theorie van ULB-professor Stengers geciteerd. Die stelde in zijn boek De koningen der Belgen dat Boudewijn in 1991 de regering onder druk zette om snel vrouwelijke troonsopvolging mogelijk te maken, om absoluut te vermijden dat prins Laurent ooit op de troon zou komen.

Al bij het verschijnen ervan merkten critici op dat Stengers die theorie nergens onderbouwt, ondanks de 1.436 voetnoten bij ongeveer elke paragraaf. Van den Wijngaert stelt evenwel dat een historicus toch het recht heeft een andere historicus te citeren, zeker iemand met de faam van Stengers. "Als dat niet kan, spreek ik van censuur. Daarom heb ik ontslag genomen."

Volgens Koninckx is de theorie van Stengers nonsens, omdat het bewuste ontwerp van grondwetswijziging al sinds 1978 op de regeringstafel lag, omdat België Europees op de vingers getikt was, wegens vrouwendiscriminatie.

Volgens Koninckx was de tekst van Demetsenaere gewoon zeven maanden de laat binnen, iets wat Van den Wijngaert niet tegenspreekt. Maar volgens hem ging het om een uitstekend artikel, waarvoor de uitgever een extra-inspanning wou doen om het erin te krijgen. Uitgever Godfried Lannoo stelt dat er van censuur zeker geen sprake is. Hij heeft enkel op een bepaald ogenblik gezegd dat het wetenschappelijk comité moest beslissen, want dat hij niet kon blijven wachten als hij het boek op tijd klaar wou krijgen.



Copyright © 1999 VLG, 01.02.1999